Дали климатските промени ја забавуваат ротацијата на Земјата?
Научници од Австрија и Швајцарија тврдат дека ново истражување потврдило дека климатските промени влијаат на должината на денот на Земјата, покажувајќи дека нејзината ротација се забавила повеќе во последните децении отколку во скоро кое било друго време во милиони години.
Причината е топењето на мразот
Ротацијата моментално се продолжува за 1,33 милисекунди на век, па забавувањето не е забележливо во секојдневниот живот, нагласија истражувачите. Сепак, нивната студија истакнува дека подолгиот ден би можел да влијае на прецизното мерење на времето и навигацијата во вселенските летови бидејќи двата системи се потпираат на ротацијата на Земјата.
Иако училиштата учат дека денот трае 24 часа бидејќи Земјата се ротира еднаш околу својата оска во тој период, времетраењето на ротацијата варира поради гравитацијата на Месечината и геофизичките процеси во внатрешноста на планетата, на нејзината површина и во атмосферата, пишува агенцијата dpa.
Во претходна студија, Мостафа Кијани Шахванди од Универзитетот во Виена и Бенедикт Соја од ETH Цирих покажаа дека нивото на морето се зголемува поради забрзаното топење на мразот на половите и глечерите, што пак ја забавува ротацијата на Земјата.
Забавувањето продолжува
Шахванди го спореди феноменот во изјава со уметничка лизгачка која се врти побавно кога ги раширува рацете. Потоа научниците сакаа да откријат дали климата имала значително влијание врз должината на денот во претходните периоди.
За да откријат, тие го анализирале хемискиот состав на морските фосили како индикатор за нивото на морето и користеле математички модели за да ги пресметаат промените во должината на денот. Студијата, објавена во март, откри дека ротацијата на Земјата се променила неколку пати во текот на изминатите 3,6 милиони години.
Планетата забавила само еднаш, пред околу два милиони години, како што се случило помеѓу 2000 и 2020 година. Сегашното продолжување на денот во голема мера може да се припише на човековото влијание, рече Соја.
„Она што го гледаме е предизвикано од климатските промени“, изјави тој за dpa. Пресметките укажуваат дека планетата ќе забави уште повеќе во иднина, како што продолжува глобалното затоплување, додаде ДПА.