Бугарските европарламентарци со писмо против извештајот на Вајц, се правеле „опасни преседани“

Европскиот известувач Томас Вајц предлага текстови во извештајот за Северна Македонија што ги доведуваат во прашање клучните принципи на Европскиот парламент и создаваат опасни преседани. Формулацијата ги поткопува политиките утврдени во преговарачката рамка меѓу ЕУ и земјата.

Овој став, според БГНЕС, го изразиле бугарските европратеници Ивајло Валчев од Групата на европските конзервативци и реформисти и Станислав Стојанов од Групата на Европа на суверени нации во коментарите испратени до Вајц. Тие се поддржани од сите бугарски претставници во Европскиот парламент во специјално писмо испратено до известувачот, известувачите во сенка, координаторите за надворешна политика на политичките групи во ЕП и раководствата на групите.

Валчев и Стојанов нагласуваат дека клучните прашања и црвени линии покренати во над 100 амандмани на извештајот поднесени од бугарските претставници повторно не се соодветно одразени. Двајцата бугарски претставници се известувачи во сенка за своите политички групи. Во своите забелешки, тие истакнуваат дека предложените компромисни текстови повторно поставуваат опасни преседани.

„Ова не е само прашање на национална чувствителност или билатерални загрижености. Тоа влијае на интегритетот, предвидливоста и институционалниот кредибилитет на самиот процес на проширување на ЕУ. Доколку елементите едногласно договорени од Советот и формално прифатени од земја-кандидат можат последователно да се релативизираат, политички да се преиспитаат или индиректно да се отворат повторно преку јазикот на извештајот на Европскиот парламент, ова ризикува да ја поткопа довербата во сопствените одлуки, обврски и рамката за пристапување на Европската Унија“, се вели во ставот.

Бугарските европратеници, исто така, предупредуваат дека секое разредување или заобиколување на веќе постигнатите европски компромиси преку јазикот на парламентарните извештаи би претставувало сериозен ризик за довербата во процесот на пристапување.

„Доколку едногласно договорените европски компромиси последователно би можеле да се разводнат, заобиколат или политички да се преиспитаат преку јазикот на парламентарните извештаи, ова би претставувало сериозна закана за интегритетот, предвидливоста и институционалниот кредибилитет на самиот процес на пристапување во ЕУ и би испратило длабоко загрижувачки сигнал и до земјите-членки и до земјите-кандидатки за сигурноста на сопствените обврски на Унијата“, се наведува понатаму во писмото.

Во овој поглед, бугарските претставници инсистираат нивните загрижености и ставови да бидат соодветно одразени во конечните компромисни текстови што ќе се гласаат во Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент.

Според нив, ова е неопходно за да се спречат понатамошни институционални тензии, да се избегне повторно отворање на политички чувствителни прашања и да се зачува широкиот политички консензус неопходен и за кредибилитетот на извештајот и за самиот процес на проширување.

Писмото открива очигледна контрадикција во претходното однесување на бугарските претставници во врска со извештајот за Северна Македонија, коментира БГНЕС. Според медиумот, досега, сугестијата беше дека документот нема одлучувачко значење и не ги менува реалните услови во преговарачкиот процес.

„Сепак, самото писмо јасно става до знаење дека развојот на извештајот би можел да има катастрофални последици за европскиот консензус постигнат во јули 2022 година. Ова ефикасно потврдува дека извештајот е политички значаен и би можел да влијае на начинот на кој се толкуваат Преговорната рамка и обврските преземени од страна на Скопје.

Вториот проблем е доцнењето со реакцијата. Бугарските претставници им сигнализираа на институциите во Софија дури во последен момент, непосредно пред состанокот меѓу известувачот и известувачите во сенка. Така, се очекува бугарските институции да реагираат во рок од неколку часа по прашање кое самите европратеници веќе го идентификуваа како критично важно за позицијата на Бугарија и за интегритетот на процесот на проширување. Зошто, ако опасноста е толку сериозна, немаше поран и покоординиран бугарски одговор?

Во текот на изминатите две години, конзистентната координација меѓу известувачот Томас Вајц и државниот врв на Северна Македонија за теми поврзани со извештајот, европската перспектива на Скопје и обидите за политички преформулирање на веќе договорените обврски беше кристално јасна. Ова е она што ја прави доцнежната бугарска реакција уште потешка за објаснување.Наместо прелиминарна политичка мобилизација и навремена работа на текстот, сега се бара итна институционална поддршка во последен момент. Бугарската позиција се чини слаба и реактивна, наместо стратешки подготвена“, коментира БГНЕС.