Битка меѓу ЕУ и Британија околу вакцините на „АстраЗенека“

ЕУ е на пат да го забрани извозот во Британија на вакцините на „АстраЗенека“ произведени во Холандија. Тоа може да ја забави вакцинацијата во Британија за два месеци

Велика Британија во понеделникот побара Европската унија да дозволи испорака на вакцини за Ковид-19 што ги нарача додека растат тензиите во врска со можната забрана за дозите произведени од ЕУ, но Брисел рече дека виновник е производителот на лекови „АстраЗенека“.

„Велика Британија не е виновна. ЕУ не е виновна“, рече официјален претставник на ЕУ. „Станува збор за договор со кој компанијата продава повеќе од својот производствен капацитет. ‘АстраЗенека’ треба да достави дози на своите клиенти во ЕУ“.

Откако заостануваат далеку зад Велика Британија и Соединетите Држави во вакцинацијата, лидерите на ЕУ треба да разговараат за наметнување забрана за извоз на вакцини во Велика Британија на самитот во четврток.

Британскиот премиер Борис Џонсон се очекува да разговара со најмоќните лидери на ЕУ, германската канцеларка Ангела Меркел и францускиот претседател Емануел Макрон, во обид блокот да наметне забрани.

„Ќе продолжат да се одржуваат силни разговори со Европската унија за важноста да не се случуваат такви блокирања“, изјави за радиото ЛБЦ Хелен Воли, помлад министер за здравство. „Навистина е важно компаниите да можат да ги исполнуваат своите договорни обврски“.

Британија, која излезе од орбитата на ЕУ на 31декември, постојано ја предупредуваше ЕУ дека кршењето на законот за договори може да има сериозни последици, но сè уште не прецизираше какви би биле тие последици.

„АстраЗенека“ му соопшти на Брисел дека Велика Британија користи клаузула во договорот за набавка што спречува извоз на своите вакцини сѐ додека не се исполни целосно британскиот пазар, соопштија официјални претставници на ЕУ.

Додека Франција, Германија и Италија широко поддржуваат построги ограничувања на извозот, земјите како Холандија, Белгија и Ирска, се повнимателни околу отсекувањето на Велика Британија.

ЕУ досега блокираше една пратка вакцини за Австралија.

Официјален претставник на ЕУ за Ројтерс во неделата изјави дека блокот ги отфрла повиците на британската влада за испорака на вакцините на „АстраЗенека“ произведени во фабрика во Холандија.

„Британците инсистираат на тоа дека фабриката ‘Халикс’ во Холандија мора да им ја достави супстанцата за лекот што се произведува таму. Тоа не функционира“, изјави официјалното лице за Ројтерс.

Програмата за вакцини во Велика Британија се соочува со двомесечно одложување во случај на забрана за извоз на ЕУ, што ги попречува плановите на владата за повторно отворање на економијата ова лето.

Британски владини извори изјавија дека Џонсон минатата недела разговарал со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, како и со холандските и белгиските премиери Марк Руте и Александар Де Кро.

Во неделата, секретарот за одбрана, Бен Валас, рече дека е во прашање угледот на ЕУ, бидејќи 27-те шефови на држави и влади се подготвуваат да донесат своја одлука, предупредувајќи дека „светот гледа“.

Франција и Германија приватно зборуваа за поддршка на активирање на членот 122 од договорот на ЕУ, последен пат користен во нафтената криза во 1970-тите, дозволувајќи му на блокот да преземе итни мерки за контрола на дистрибуцијата на основните добра.

Комесарот на ЕУ за финансиски услуги, Маиред Мекгинис, во неделата изјави: „Европските граѓани стануваат лути и вознемирени од фактот дека вакцинацијата не се случи толку брзо како што очекувавме“.

Фабриката со седиште во Лајден, управувана од подизведувачот „Халикс“, е наведена како снабдувач на вакцини и во договорите што „АстраЗенека“ ги потпиша со Велика Британија и со Европската унија.

„Она што се произведува во ‘Халикс’ треба да оди во ЕУ“, додаде официјалното лице.

„АстраЗенека“ сè уште не побарала одобрување во ЕУ за „Халикс“, но функционер и втор извор на ЕУ изјави дека барањето е на пат. Без регулаторно одобрување, вакцините произведени во „Халикс“ не можат да се користат во ЕУ.

Заклучно со 20 март, Велика Британија администрираше 44 вакцини на секои 100 луѓе, додека ЕУ администрираше 13 дози на 100 луѓе, според јавните податоци собрани од веб-страницата „Нашиот свет во податоците“. (Според агенциите)