Археолозите открија римски саркофаг стар 1.700 години, скриен под Будимпешта

БУДИМПЕШТА — Извонредно добро зачуван римски саркофаг е откриен во главниот град на Унгарија, нудејќи редок поглед во животот на младата жена внатре и светот во кој живеела пред околу 1.700 години.

Археолозите од Музејот на историјата во Будимпешта го открија ковчегот од варовник за време на големо ископување во Обуда, северна област на градот што некогаш била дел од Аквинкум, жива римска населба на границата со Дунав.

Недопрен од ограбувачи и запечатен со векови, саркофагот е пронајден со камениот капак сè уште фиксиран на место, обезбеден со метални стеги и стопено олово. Кога истражувачите внимателно го кренаа капакот, открија комплетен скелет опкружен со десетици артефакти.

„Особеноста на наодот е што станува збор за херметички затворен саркофаг. Претходно не бил нарушен, па затоа бил недопрен“, рече Габриела Фењес, водечки археолог на ископувањето.

Ковчегот лежел меѓу урнатините на напуштени куќи во еден кварт од Аквинкум, испразнет во 3. век, а подоцна пренаменет како гробишта. Во близина, истражувачите откриле римски аквадукт и осум поедноставни гробови, но ниту еден не се приближувал до богатството или беспрекорната состојба на запечатената гробница.

Следејќи ги римските погребни обичаи, саркофагот содржел низа предмети: два целосно недопрени стаклени садови, бронзени фигури и 140 монети. Коскена шнола за коса, парче килибарен накит и траги од ткаенина со златни конци, заедно со големината на скелетот, укажуваат дека гробот ѝ припаѓал на млада жена.

Предметите, рече Фењес, биле „предмети дадени на починатата од нејзините роднини за нејзиното вечно патување“.

„Починатата била погребана многу внимателно од нејзините роднини. Тие сигурно навистина го сакале оној кого го погребале тука“, рече таа.

За време на римскиот период, голем дел од она што сега е Унгарија ја сочинуваше покраината Панонија, чија граница се протегаше по десниот брег на реката Дунав на 1,6 километри од местото. На кратко растојание се наоѓал легионерски логор кој ја чувал границата на империјата, а се верува дека новооткриените структури биле дел од цивилната населба што се развила околу него.

Антрополозите сега ќе ги испитаат останките на младата жена, процес за кој се очекува да открие повеќе за нејзината возраст, здравје и потекло. Но, дури и сега, поставеноста на гробницата и изобилството на артефакти нудат силни индиции.

Саркофагот и неговата содржина „дефинитивно го издвојуваат“, рече Гергели Костјал, специјалист за римскиот период и ко-водач на проектот. „Ова веројатно значи дека починатата била богата или со повисок општествен статус“.

„Навистина е ретко да се најде ваков саркофаг, недопрен и никогаш порано некористен, бидејќи во четвртиот век било вообичаено да се користат порани саркофази“, додаде тој. „Сосема е јасно дека овој саркофаг бил направен специјално за починатата“.

За Фењес, откривањето на римскиот саркофаг не е само од научно значење, туку и емоционално резонантен увид во посветеноста што ја покажувале луѓето во античко време.

„Бев многу трогната од грижата и изразот на љубов што можевме да го видиме“, рече таа. „Дури и сега, се тресам кога ќе помислам колку болно мора да било за луѓето во тоа време да ја погребаат оваа млада дама“. (АП)