9 февруари во историјата – Заврши клучната битка за Гвадалканал во Пацификот

Битката за Гвадалканал, водена од август 1942 до февруари 1943 година, беше една од клучните битки на Пацификот за време на Втората светска војна. Сместена на стратешки важните Соломонови Острови, кампањата го означи почетокот на сојузничките офанзивни операции против Јапонското Царство.

По изненадувачкиот напад врз Перл Харбор во декември 1941 година, јапонските сили брзо го проширија своето влијание низ целиот Пацифик, заземајќи клучни позиции и заканувајќи се на безбедноста на Австралија и американските поморски патишта. Во летото 1942 година, сојузниците дознаа за јапонската изградба на аеродром на островот Гвадалканал. Свесни дека аеродромот ќе им даде на Јапонците контрола врз воздушните и поморските операции во регионот, тие одлучија да преземат решителни мерки за да спречат понатамошно јапонско напредување.

На 7 август 1942 година, американските маринци се истоварија на плажите на Гвадалканал, Тулаги и островот Флорида, изненадувајќи ги јапонските бранители. Тие на почетокот наидоа на мал отпор и брзо ја презедоа контролата врз недовршениот аеродром, кој го завршија и го нарекоа Хендерсон Филд, во чест на паднатиот пилот Лофтон Хендерсон. Сепак, она што започна како релативно едноставна операција наскоро се претвори во долготрајна и исцрпувачка битка.

Јапонските сили не беа на пат лесно да се откажат од Гвадалканал. Во текот на следните неколку месеци, се водеа жестоки борби на копно, море и во воздух. Јапонците се обидоа да го вратат Хендерсон Филд неколку пати, но секој пат беа одбиени со големи загуби. Поморските битки, како оние на островот Саво, а подоцна и во Гвадалканал, резултираа со значителни загуби од двете страни, но на крајот обезбедија сојузничка супериорност во регионот.

По шест месеци континуирани борби, јапонската висока команда сфати дека не може да го држи Гвадалканал. Во јануари 1943 година, тие донесоа одлука да ги повлечат преостанатите сили. До 9 февруари 1943 година, последните јапонски војници беа евакуирани од островот, со што заврши една од најкрвавите кампањи на Пацифичката војна.

Битката кај Гвадалканал имаше далекусежни последици. Таа го означи крајот на јапонскиот експанзионизам и почетокот на постојаното повлекување пред надоаѓачките сојузнички сили. За сојузниците, победата кај Гвадалканал беше клучна бидејќи им овозможи да воспостават стратешки бази за понатамошни операции во Пацификот, доближувајќи ги до нивната крајна цел – пораз на Јапонското Царство.

Сојузничките сили, предводени од Соединетите Американски Држави, претрпеа околу 7.100 жртви за време на битката. Покрај човечките загуби, тие изгубија и 29 воени бродови, вклучувајќи два носачи на авиони, шест тешки крстосувачи, два лесни крстосувачи и 17 разурнувачи. Исто така, беа уништени околу 615 сојузнички авиони.

Од друга страна, јапонските сили претрпеа уште поголеми загуби. Се проценува дека 31.000 јапонски војници ги загубија животите за време на кампањата. Јапонската морнарица изгуби 38 воени бродови, вклучувајќи еден лесен носач на авиони, два флагмански брода, три тешки крстосувачи, еден лесен крстосувач и 11 разурнувачи. Уништени беа околу 683 јапонски авиони.