7 јануари во историјата – Соборен е Пол Пот и Црвените Кмери во Камбоџа


 

На 7 јануари 1979 година, виетнамските трупи го заземаат главниот град на Камбоџа, Пном Пен, соборувајќи го бруталниот режим на Пол Пот и неговите Црвени Кмери.

Црвените Кмери, организирани од Пол Пот во камбоџанската џунгла во 1960-тите, се залагаа за радикална комунистичка револуција што ќе ги избрише западните влијанија во Камбоџа и ќе воспостави исклучиво аграрно општество. Во 1970 година, потпомогнати од северновиетнамските трупи и трупите на Виетконг, герилците на Црвените Кмери започнаа голем бунт против силите на камбоџанската влада, наскоро стекнувајќи контрола врз речиси една третина од земјата.

До 1973 година, тајните американски бомбардирања на камбоџанската територија контролирана од виетнамските комунисти ги принудија Виетнамците да се иселат од земјата, создавајќи вакуум во власта што наскоро беше пополнет од брзорастечкото движење Црвени Кмери на Пол Пот. Во април 1975 година, Црвените Кмери го зазедоа Пном Пен, главниот град на Камбоџа, го соборија проамериканскиот режим и воспоставија нова влада, Камбоџанската Народна Република. Како нов владетел на Камбоџа, Пол Пот започна со трансформирање на земјата во својата визија за аграрна утопија. Градовите беа евакуирани, фабриките и училиштата беа затворени, а валутата и приватниот имот беа укинати. Секој што се веруваше дека е интелектуалец, како на пример некој што зборуваше странски јазик, беше веднаш убиен. Квалификувани работници беа исто така убиени, покрај секој што беше фатен во поседување очила, рачен часовник или која било друга модерна технологија. Во присилните маршеви проследени со злосторства од Црвените Кмери, милионите што не успеаја да избегаат од Камбоџа беа протерани во рурални колективни фарми.

Помеѓу 1975 и 1978 година, околу два милиони Камбоџанци починаа од егзекуција, принудна работа и глад. Во 1978 година, виетнамските трупи ја нападнаа Камбоџа, освојувајќи ја Пном Пен на почетокот на 1979 година. Беше воспоставена умерена комунистичка влада, а Пол Пот и Црвените Кмери се повлекоа назад во џунглата.

Во 1985 година, Пол Пот официјално се пензионираше, но остана ефективен водач на Црвените Кмери, кои ги продолжија своите герилски акции против владата во Пном Пен. Сепак, во 1997 година, тој беше изведен пред суд од организацијата откако внатрешна борба за власт го отстрани од неговата лидерска позиција. Осуден на доживотен затвор од „народен трибунал“, што критичарите го исмејуваа како шоу-судење, Пол Пот подоцна во едно интервју изјави: „Мојата совест е чиста“. Голем дел од меѓународната заедница се надеваше дека неговите киднапери ќе го екстрадираат за да му се суди за неговите злосторства против човештвото, но тој почина од очигледно природна смрт додека беше во домашен притвор во 1998 година.