26 ноември во историјата – Археолозите влегоа во гробницата на кралот Тутанкамон


 

Во египетската Долина на кралевите, британските археолози Хауард Картер и Лорд Карнарвон станаа првите луѓе што влегоа во гробницата на кралот Тутанкамон по повеќе од 3.000 години. Запечатените погребни комори на Тутанкамон беа чудесно недопрени, а внатре имаше колекција од неколку илјади непроценливи предмети, вклучувајќи златен ковчег што ја содржеше мумијата на тинејџерскиот крал.

Кога Картер првпат пристигна во Египет, во 1891 година, беа откриени повеќето од античките египетски гробници, а поголемиот дел од нив беа безнадежно ограбени од крадци на гробници во текот на милениумите. Сепак, Картер беше брилијантен ископувач и во првите години од 20 век ги откри гробниците на кралицата Хатшепсут и кралот Тутмос IV. Околу 1907 година, тој се поврза со Ерлот од Карнарвон, колекционер на антиквитети кој го ангажираше Картер да ги надгледува ископувањата во Долината на кралевите. До 1913 година, повеќето експерти сметаа дека нема ништо што останало во Долината да се открие. Сепак, Картер истраја во своите напори, убеден дека гробницата на малку познатиот крал Тутанкамон можеби сè уште ќе се најде.

Кралот Тутанкамон бил востоличен во 1333 година п.н.е. кога сè уште бил дете. Починал една деценија подоцна, на 18-годишна возраст, и со тоа оставил само слаб впечаток врз историјата на антички Египет. Во 13. век п.н.е., Тутанкамон и другите кралеви „Амарна“ биле јавно осудени, а повеќето записи за нив биле уништени – вклучително и локацијата на гробницата на Тутанкамон. Еден век подоцна, во 12. век п.н.е., работниците кои граделе гробница за Рамзес VI ненамерно ја покриле гробницата на Тутанкамон со длабок слој струготини, дополнително заштитувајќи ја од идно откривање.

По Првата светска војна, Картер започнал интензивна потрага по гробницата на Тутанкамон и на 4 ноември 1922 година открил скалило што водело до нејзиниот влез. Лорд Карнарвон се упатил кон Египет, и на 23 ноември тие пробиле врата од кал, откривајќи го преминот што водел до гробницата на Тутанкамон. Имало докази дека разбојници влегле во објектот во одреден момент, а археолозите се плашеле дека откриле уште една ограбена гробница. Сепак, на 26 ноември тие пробиле друга врата, а Картер се наведнал со свеќа за да погледне. Зад него, Лорд Карнарвон прашал: „Дали гледате нешто?“ Картер одговорил: „Да, прекрасни работи“.

Тоа била претсобјето на гробницата на Тутанкамон, и било славно недопрено. Прашливиот под сè уште ги покажувал отпечатоците од градителите на гробниците кои ја напуштиле просторијата пред повеќе од 3.000 години. Очигледно, разбојниците кои провалиле во гробницата на Тутанкамон го сториле тоа набргу откако била завршена и биле фатени пред да се преселат во внатрешните комори и да предизвикаат сериозна штета.

Така започнал монументален процес на ископување во кој Картер внимателно ја истражувал гробницата со четири соби во текот на неколку години, откривајќи неверојатна колекција од неколку илјади предмети. Покрај бројните парчиња накит и злато, имало статуи, мебел, облека, кочија, оружје и бројни други предмети што фрлаа брилијантна светлина врз културата и историјата на антички Египет. Најубавото откритие бил камен саркофаг што содржел три ковчези сместени еден во друг. Внатре во последниот ковчег, направен од чисто злато, се наоѓало мумифицираното тело на момчето-крал Тутанкамон, зачувано 3300 години. Повеќето од овие богатства сега се чуваат во Музејот во Каиро.