Зеленски: САД сакаат Украина да се повлече од Донбас и да се создаде „слободна економска зона“

САД сакаат Украина да ги повлече своите трупи од регионот Донбас, а потоа Вашингтон би создал „слободна економска зона“ во деловите што Киев моментално ги контролира, изјави Володимир Зеленски.

Претходно, САД предложија Киев да ги предаде деловите од Донбас што сè уште ги контролира на Русија, но украинскиот претседател во четврток изјави дека Вашингтон сега предложил компромисна верзија во која украинските трупи би се повлекле, но руските трупи нема да напредуваат на територијата.

„Кој ќе управува со оваа територија, која ја нарекуваат ‘слободна економска зона’ или ‘демилитаризирана зона’ – тие не знаат“, рече украинскиот претседател, разговарајќи со новинарите во Киев во четврток.

Зеленски рече дека Украина не верува дека планот е фер без гаранции дека руските трупи едноставно нема да ја преземат зоната по повлекувањето на Украина.

Зеленски рече: „Ако трупите на едната страна мора да се повлечат, а другата страна остане таму каде што е, тогаш што ќе ги спречи овие други трупи, Русите? Или што ќе ги спречи да се преправат дека се цивили и да ја преземат оваа слободна економска зона? Сето ова е многу сериозно. Не е факт дека Украина би се согласила на тоа, но ако зборуваме за компромис, тогаш тоа мора да биде фер компромис.“

Тој рече дека ако Украина се согласи на таква шема, ќе треба да има избори или референдум за да ја ратификува, велејќи дека само „украинскиот народ“ може да донесува одлуки за територијални отстапки.

Според сегашните американски планови, рече Зеленски, Украина би се повлекла од Донбас, каде што Русија напредува, додека фронтовските линии би биле замрзнати во регионите Херсон и Запорожје. Русија би се откажала од неколку мали џебови земја што ги контролира во други региони.

Зеленски е под огромен притисок од Доналд Трамп да го потпише мировниот план на САД. Во последните денови Трамп го нападна Зеленски, тврдејќи дека „дури и не го прочитал“ нацрт-мировниот план и сугерирајќи дека му недостасува легитимитет и дека Украина треба да одржи избори.

Зеленски рече дека украинскиот преговарачки тим го вратил својот ревидиран план во Вашингтон во средата и дека прашањата за територијата и контролата врз нуклеарната централа „Запорожје“ се две од преостанатите точки на сопнување. „Тоа не е конечниот план; тоа е реакција на она што го добивме… планот постојано се работи и се уредува, и ова е континуиран процес што сè уште трае“, рече тој.

Доколку Вашингтон и Киев се согласат, останува многу поголемото прашање дали Владимир Путин е навистина подготвен да потпише договор или само купува време со лажни преговори и се надева дека ќе го продолжи својот воен напредок во текот на зимата.

Во Берлин, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во четврток изјави дека ако на Путин му се дозволи да го постигне она што го сака во Украина, тогаш перспективата за војна во Европа ќе стане пореална.

Нова војна што ја води Русија би можела да се случи во следните пет години и би можела да биде „на ниво на војна што ја издржаа нашите баби и прабаби“, сугерираше Руте. Тој упати сега познат повик до сите европски земји да ги зголемат трошоците за одбрана. „Премногумина веруваат дека времето е на наша страна. Не е. Времето за акција е сега“, додаде тој.

Руте е меѓу европските политичари кои напорно работат на тоа да ја задржат администрацијата на Трамп на страна кога станува збор за политиката кон Украина, бидејќи американскиот претседател се чини дека станува сè понетрпелив поради недостатокот на мировен договор.

Во четврток попладне, Зеленски одржа видео повик со околу 30 лидери од „коалицијата на земјите што се подготвени“, кои ја поддржуваат Украина, но без Трамп.

Во некои европски престолнини расте чувството дека Украина ќе мора да направи болни компромиси, бидејќи земјата влегува во својата четврта зима на целосна војна, со тешка ситуација на фронтот и огромни проблеми со енергијата предизвикани од повторените руски напади врз енергетската инфраструктура.

Зеленски рече дека покрај целокупниот рамковен договор, постојат два одделни документи што Украина се надева дека ќе ги потпише во наредните денови, еден за потенцијални безбедносни гаранции што би стапиле во сила ако Русија повторно ја нападне Украина и еден за економското обновување на Украина.

Исто така, во четвртокот, високи претставници на ЕУ се состанаа во Лвов, во западна Украина, за да разговараат за изгледите за пристапување на Украина, дури и додека лидерот на Унгарија, кој е пријателски настроен кон Русија, Виктор Орбан, продолжува да ги блокира формалните преговори.

Сите други членки на ЕУ се за приклучување на Украина, а официјалните лица изјавија дека сакаат да ја прифатат Украина секако, под услов земјата да може да продолжи со усогласување на своите закони и практики со регулативите на ЕУ. „Украина ќе стане членка на ЕУ и никој не може да ја блокира“, рече Марта Кос, комесарката за проширување на ЕУ, на разговорите.

Зеленски рече дека се надева оти Трамп ќе изврши притисок врз Унгарија и врз која било друга земја од ЕУ што би можела да ја блокира Украина. „Сите разбираме дека претседателот на САД има различни лостови на влијание и тие ќе функционираат врз оние кои во моментов ја блокираат Украина“, рече тој.