Венеција, а не Кан или Берлин, ја има таа стара филмска магија – знае да ги избере победниците

Италија– Кан е поголем, Берлин е повеќе политички, а кога станува збор за огромниот број ѕвезди на црвениот тепих, Торонто е на врвот. Но, ако ја барате таа стара филмска магија, ниту еден филмски фестивал во светот не може да се мери со Венеција.

Делумно тоа е историјата. Венеција е најстариот филмски фестивал , кој ја одржува првата прослава на филмската уметност во 1932 година.

Италијанскиот диктатор Бенито Мусолини беше голем филмски вљубеник и еден од првите што го ценеше пропагандниот потенцијал на филмот. По Втората светска војна, фестивалот за среќа успеа да ги надмине фашистичките корени и да се отвори за меѓународна кинематографија.

Денес, Венеција сè уште задржува дел од тој стар светски шарм. ВИП-личностите пристигнуваат со брод, лизгајќи се за да се приклучат зад Сала Гранде или историскиот хотел Екселзиор, каде што речиси очекувате да го видите Томас Ман како се сонча на лежалка, гледајќи го Џорџ Клуни додека шета на патот до премиерата.

Делумно тоа е локацијата. Венеција има постојано модерен градски ритам. Критичарите и љубителите на филмот крстарат до проекции на вапорето, поминувајќи го најневеројатниот хоризонт што Европа може да го понуди.

Ако сте доволно среќни да најдете хотел на Лидо, венецијанскиот остров каде што се одржува фестивалот, можете да пешачите до театрите или да возите велосипед, лизгајќи се по водата како неактивен богат на одмор.

Но, историјата и локацијата може да потрае само еден досега. Филмовите се бизнис вреден повеќе милијарди долари, а меѓународните филмски фестивали остануваат на врвот само ако продолжат да служат за некоја цел: како место за откривање нови таленти, како лансирно место за кампањата за Оскар на филмот или како промотивен настан за зајакнување на благајната во иднина.

Венеција отсекогаш била малку попрефинета од гламурозниот Кан. Кога фестивалот ќе покани студиски шатор, тој има тенденција да има предност на уметноста. Видете ја „Дина“ на Денис Вилнев пред неколку години– научно-фантастична епопеја која сè уште се чувствувала интимна и контемплативна. Или добитник на Златниот лав од 2019 година „Џокер“, стрип филм што му должи повеќе на „Кралот на комедијата“ на Мартин Скорсезе отколку на претходните прикажувања на Бетмен на екранот.

Големите холивудски студија го знаат ова и имаат тенденција на Венеција да и ги понудат своите попредизвикувачки филмови, филмови за кои се надеваат дека ќе бидат кандидати за Оскар. И, под водство на долгогодишниот уметнички директор Алберто Барбера, Венеција покажа дека знае како да ги избере победниците на Оскар.

Големите холивудски студија го знаат ова и имаат тенденција на Венеција да и ги понудат своите попредизвикувачки филмови, филмови за кои се надеваат дека ќе бидат кандидати за Оскар. И, под водство на долгогодишниот уметнички директор Алберто Барбера, Венеција покажа дека знае како да ги избере победниците на Оскар.

Победниците за најдобар филм „Nomadland“ на Клои Жао, „The Shape of Water“ на Гиљермо дел Торо, „Spotlight“ на режисерот Том Мекарти и „Birdman“ на Алехандро  Инариту, сите тие ја имаа својата премиера на Лидо.

Уште во најавата, јубилејната 80. Мостра беше контраверзна.Филмови на Вуди Ален, Роман Полански и Лук Бесон ќе ја имаат светската премиера на 80. Филмски фестивал во Венеција.

Филмот на Ален на француски јазик „Coup de Chance“ и „The Palace“ на Полански ќе бидат прикажани надвор од конкуренција, што значи дека нема да се натпреваруваат за главната награда – „ Златен лав“ но сепак ќе имаат премиера. Во конкуренција ќе биде прикажан „DogMan“ на Бесон.

Сите тројца филмаџии се обвинети за сексуална злоупотреба, поради што контроверзниот состав (кој исто така доаѓа по штрајковите на SAG-AFTRA и WAG) најверојатно ќе предизвика протести – и лично и онлајн.

Полански се изјасни за виновен по обвинението за незаконски сексуален однос со 13-годишно девојче во август 1977 година пред да побегне во Франција за да ја избегне можноста за екстрадиција во САД. Посвоената ќерка на Ален, Дилан Фароу, тврдеше дека тој сексуално ја нападнал кога имала седум години, иако Ален категорично ги негираше тие тврдења. И случајот на Бесон кој вклучува наводен напад на холандско-белгиската актерка Санд Ван Рој беше отфрлен во 2021 година по истрага.

 

Нови филмови на врвни американски режисери, вклучувајќи ги Дејвид Финчер, Софија Копола, Ава ДуВернеј, Мајкл Ман, Бредли Купер и Вес Андерсон ќе бидат лансирани од Филмскиот фестивал во Венеција заедно со моќниот список на европски, латиноамерикански и азиски автори, што е јасен знак дека прекинот предизвикан од двата тековни работнички штрајкови во Холивуд е помал од некои очекувања.

И двајца македонски автори ќе имаат светска премиера, годинава, на Мостра. 

После „Најсреќниот човек на светот”, Теона Стругар Митевска се враќа во Венеција со својот најнов филм „21 Ден до крајот на светот“ во програмата „Денови на авторите”.

Оваа програма годинава прославува две децении од своето постоење, а е создадена од Италијанската асоцијација на режисери и автори. Целта на програмата, која е пандан на Канската програма „Режисерски две недели“ е да се сврти вниманието кон висококвалитетно кино, без никакво ограничување, со посебна грижа за иновативност, истражување, оригиналност и независност.

Лабина Митевска, продуцент на филмот, истакнува дека да се биде во Венеција по втор пат, во две години е огромна работа за секоја кинематографија, а да не зборуваме за македонската.

-Вакви успеси во континуитет не се баш вообичаени и за поголеми кинематографии и Македонија може да биде само горда. Да се биде во селекција која ги негува авторите и која секогаш била насочена кон авторството е голема чест. Селекторите на Венецијанските денови речиси ја прогонуваа Теона да го доврши и технички доуреди филмот за да го вклучат во програмата. Овој филм е поразлично од сè она што сме го виделе од Теона. Овој филм е нејзин експериментален личен дневник, создаден како комплетно независна продукција, со најминимални финансии, речиси целосно сработен само од Теона и едноставно е уникатен мал филм, изјави продуцентката Митевска.

Филмот е копродукција помеѓу Северна Македонија и Белгија.

Својата светска премиера ќе ја има и филмот „Домаќинство за почетници“ во режија и по сценарио на Горан Столевски, а во продукција на Лист Продукција – Скопје, како дел од натпреварувачката програма „Orizzonti“.