Скелети во плакарот на десничарот Навроцки се појавија пред изборите за претседател на Полска
Изгледа дека популистот ги користи обвинувањата од либералните политичари и медиумите во своја корист пред гласањето во недела

ВАРШАВА — Бројни скелети излегоа од плакарот на Карол Навроцки за време на претседателската кампања во Полска, но сè помрачните обвинувања за неговото минато не им штетат на неговите шанси – и дури може да му помогнат на популистичкиот десничар да победи на натпреварот во недела.
Политичката температура врие во последниот дел од трката. Доналд Туск, централно-десничарски проевропски премиер на Полска, ја обвини националистичката опозициска партија Право и правда (ПиС) дека ја поддржува претседателската кандидатура на Навроцки и покрај тоа што знаела за неговите врски со гангстери и проституција. Самиот кандидат, исто така, сугерира дека учествувал во жестоки пресметки на фудбалски хулигани, употребувајќи ги своите вештини како боксер.
Ова беше сензационална ескалација од донекаде надреалните обвинувања против Навроцки во првите недели од кампањата. Во март се дозна дека тој се појавил во ТВ-емисија маскиран, замаглен и користејќи псевдоним, за да промовира книга што ја напишал за организираниот криминал и да се фали себеси.
Работите добија посериозен пресврт овој месец кога околностите околу стекнувањето стан од страна на Навроцки од постар човек во северниот град Гдањск предизвикаа политичка контроверзност. Но, обвинувањата дека е поврзан со подземјето – што Навроцки категорично ги негираше како медиумска измислица – ја заострија дебатата за неговата подобност за претседателската функција.
Поларизирани Полјаци
Големото прашање е дали нешто од ова го поместува темпото во високо поларизираното општество на Полска. Исто како и неговиот политички сојузник, претседателот на САД, Доналд Трамп, со кого се сретна претходно во кампањата, Навроцки се покажува вешт во оттргнувањето на обвинувањата против него како фантазии и лаги од либералниот камп.
Всушност, кампањата на Навроцки не покажува знаци на попуштање пред обвинувањата, а анкетите покажуваат дека се води мртва трка, при што Навроцки е само еден процентен поен зад неговиот ривал, либералниот градоначалник на Варшава, Рафал Тржасковски.
Полска е важен играч во ЕУ и НАТО, а изборите со висок ризик се внимателно следени како сигнал за траекторијата на земјата. Победата на Тржасковски би му овозможила на Туск да ја врати Варшава во срцето на мејнстримот на ЕУ, додека Навроцки како претседател би можел да го поништи поголемиот дел од реформската агенда на Туск.
Навроцки прави паралели меѓу себе и Трамп додека им возвраќа удар на своите критичари. „Медиумските клевети не го уништија претседателот Трамп. Нема да го уништат ниту Карол Навроцки“, рече тој на профилот на неговата кампања на Икс во средата. Покрај средбата со Трамп, претседателскиот кандидат поддржан од ПиС беше и говорник на конференцијата ЦПАЦ на МАГА во Полска, одржана во вторник во југоисточниот град Јасионка.
И исто како Трамп, Навроцки има солидна база која е непропустлива за голем дел од бучавата за неговото минато.
„Во длабоко поларизирано општество, сè е можно и тоа е најсоодветниот одговор зошто се случува ова“, вели Ана Сиевиерска-Чмај, политиколог од Универзитетот во Жешув.
„Овие скандали можеби всушност му помогнаа на Навроцки откако ПиС го напушти наративот дека тој е ‘граѓански кандидат’ и ги зби редовите зад себе како де факто партиски кандидат. Ова ги стави неубедените гласачи на ПиС цврсто зад Навроцки“.
Директно и јасно
Туск не приговори во борбата против Навроцки, обвинувајќи го лидерот на ПиС, Јарослав Качињски, дека поддржува несоодветен кандидат. „Знаеше за сè, Јарослав. За врските со гангстерите, за ‘договарањето девојки’… за измамата со становите и други работи што сè уште се кријат. Целата одговорност за оваа катастрофа паѓа на тебе!“, напиша тој на Икс.
Најсериозните обвинувања произлегуваат од сведочењето дадено на полскиот онлајн портал „Онет“ дека Навроцки обезбедил проститутки во луксузен хотел на Балтичкото Море, каде што работел како обезбедување. Потоа, на телевизија се појави пратеник од партијата на Туск за да потврди за извештајот. „Имам сознанија дека сите информации презентирани… во статијата на ‘Онет’ се едноставно точни“, рече Агњешка Помаска, која го претставува Гдањск, градот на Балтичкото Море каде што се случиле наводните прекршоци.
Навроцки категорично ги негира обвинувањата, вели дека ќе го тужи „Онет“ поради извештајот и остро им возвраќа на Туск и Тржасковски. „Денес во Полска проблемот е политичката проституција, која сака да ја даде Полска за странски пари… Медиумските асистенти на Туск и Тржасковски нема да ни ја одземат победата!“, напиша тој на Икс.
Обратно, кога станува збор за сугестиите дека бил вмешан во масовни тепачки во кои учествувале дури 140 фудбалски хулигани, Навроцки, далеку од тоа да возврати, ја прифати идејата, играјќи на пофалби за своето педигре како боксер и велејќи дека учествувал во „спортски, благородни борби“.
Друго тврдење се појави во извештај на „Газета виборча“, голем либерален весник, во врска со безбедносната дозвола на Навроцки – нешто што му беше потребно за неговата работа како раководител на Институтот за национално сеќавање, државна агенција што ги следи нацистичките и комунистичките злосторства против Полјаците.
Во извештајот се тврди дека проценката на Навроцки од страна на контраразузнавачката агенција АБВ првично била негативна сè додека тогашниот шеф на агенцијата – сега помошник на претседателот во заминување Анджеј Дуда – не ја поништил.
Но, не беа сите напади во изборната кампања не беа насочени кон Навроцки. ПиС, исто така, се обиде да го поткопа Тржасковски, неодамна сугерирајќи дека одбива да се подложи на тестирање за дрога затоа што има нешто да крие.
Кога беше прашан за тоа тврдење во понеделник, Тржасковски одговори: „Изненаден сум што поставувате вакво прашање, бидејќи Карол Навроцки е тој што очигледно има проблем. Тоа е како кога некој ќе доживее сообраќајна несреќа – треба самиот да се испита, а не да бара од другите да го прават тоа“.
ПиС, исто така, во средата изјави дека Тржасковски би можел да биде вмешан во сложен „скандал со ѓубре“ што со години се провлекува во градското собрание во Варшава.
Полското национално обвинителство соопшти дека обвинило 17 лица – некои блиски до општинската власт во главниот град – за корупција поврзана со лажни фактури поврзани со изнајмување опрема за управување со отпад.
Тржасковски, кој е градоначалник на Варшава од 2018 година, долго време негираше каква било улога и пред две години тужеше весник поврзан со ПиС поради вакви обвинувања.
Врзан со Туск
Главната стратегија на ПиС беше да го поврзе Тржасковски со владата на Туск, чија популарност опаѓа.
Априлската анкета на Opinia24 за приватниот радиодифузер Радио Зет покажа дека 51 процент од Полјаците ѝ даваат негативна оценка на владата помалку од две години откако ја презеде власта. Само 39 проценти од испитаниците рекоа дека се задоволни од администрацијата на Туск.
Месечните анкети што го мерат расположението во Полска покажаа дека поддржувачите на владата се 34 проценти од испитаниците во април, во споредба со 40 проценти против.
„Во последниот дел од изборната кампања… Доналд Туск јасно става до знаење дека сака да ја постави својата марионета во претседателската палата“, изјави на прес-конференција во среда Анджеј Шливка, пратеник во парламентот од ПиС и помошник во кампањата на Навроцки.
„Рафал Тржасковски е марионета на Доналд Туск, а Туск сака политичар… кој ќе му биде целосно потчинет. Затоа Туск нема да застане пред ништо“.
Сиевиерска-Чмај стравува дека колку повеќе трескавична станува кампањата, толку е поголем ризикот од експлозивна реакција.
„Би рекла дека веќе сме во точка каде што ова се заканува да еруптира – дури, би отишла дотаму што би рекла, во акти на насилство. Нивото на поларизација и меѓусебна непријателство почнува да се претвора во вистинска агресија и тоа станува сè појасно“, рече таа. (Политико)