Швајцарија гласа за ограничување на населението на 10 милиони
Берн – Швајцарците ова лето ќе гласаат за предлогот на крајно десничарската Швајцарска народна партија (SVP) за ограничување на населението на земјата на 10 милиони. Овој потег би можел да ги загрози клучните договори со Европската Унија и, според противниците, сериозно да ја оштети економијата, објавува „Гардијан“.
Владата во среда објави дека референдум за иницијативата на SVP, наречен „Не за Швајцарија од 10 милиони“, ќе се одржи на 10 јуни. Предлогот е силно спротивставен од двата дома на парламентот и од бизнис и финансиската заедница.
Што предлага иницијативата?
Иницијативата би ги обврзала швајцарската влада и парламентот да дејствуваат ако постојаното население, кое моментално брои 9,1 милиони, надмине 9,5 милиони. Во тој случај, влезот би морал да биде ограничен за нови жители, вклучувајќи ги барателите на азил и членовите на семејствата на странските државјани.
Доколку населението достигне 10 милиони, би стапиле во сила уште построги мерки. Доколку населението не почне да се намалува, владата ќе биде принудена да го раскине договорот за слободно движење со Европската Унија, што е убедливо најголемиот извозен пазар на Швајцарија.
Аргументите на SVP
Во текот на изминатата деценија, населението на Швајцарија порасна околу пет пати побрзо од просекот на нејзините соседи од ЕУ, бидејќи економскиот успех привлече и нискоквалификувани работници и високо платени професионалци од странство.
Според владини бројки, околу 27 проценти од швајцарските граѓани се без државјанство. SVP, најголемата политичка партија во земјата, тврди дека „експлозијата на населението“ ги зголемува кириите и ја оптоварува јавната инфраструктура и услуги.
Партијата, која победува на сите избори од 1999 година, долго време води кампања против имиграцијата, честопати истакнувајќи ги злосторствата извршени од странци и користејќи постери на кои се прикажани крвави ножеви, маскирани криминалци, стегнати тупаници и исплашени жени.
Политички контекст
Иако SVP често предлага радикални националистички промени, како што е автоматското протерување на имигранти осудени дури и за помали кривични дела (2016) или укинувањето на слободата на движење со ЕУ (2020), ваквите предлози генерално не успеваат на референдумите.
Швајцарскиот систем на директна демократија им овозможува на граѓаните да покренат таканаречени народни иницијативи, кои одат на гласање ако соберат 100.000 потписи во рок од 18 месеци. Ова е омилена алатка на SVP, но само околу 10 проценти од ваквите иницијативи се прифаќаат.
Сепак, анкетата спроведена во декември покажа дека иницијативата „Не за Швајцарија од 10 милиони“ била поддржана од дури 48 проценти од гласачите, што укажува на длабока јавна поделба околу тоа колку треба да биде отворена земјата.
Економија и деловната заедница против
Противниците на иницијативата, вклучувајќи ги мултинационалните компании како што се Roche, UBS и Nestlé, истакнуваат дека предлогот ќе ги поткопа билатералните договори со ЕУ, вклучувајќи го и минатогодишниот договор за пристап до единствениот пазар, на кој почива голем дел од просперитетот на Швајцарија.
Водечкото бизнис лоби „Економиесвис“ го опиша предлогот како „иницијатива на хаос“, предупредувајќи дека многу швајцарски компании се потпираат на работници од Европската Унија и други европски земји. Без нив, предупредуваат тие, компаниите ќе мора да се преселат во странство, што би ги намалило даночните приходи и би ги загрозило јавните услуги.
Други партии, исто така, нагласуваат дека блиските врски со Европа се единствената опција за Швајцарија, со оглед на тоа што околу половина од вкупниот извоз на земјата оди во ЕУ. Здруженијата на работодавачи додаваат дека растот на населението е поттикнат и од природниот раст на населението и подолгиот животен век.