Русија ги праќа цивилите од Домбас на првата линија на фронтот

Речиси секој човек што што го познава Олекси, 24-годишен жител на окупираната Хрестивка во Доњецката област –  пријатели, соученици од училиште и поранешни колеги од рудник за јаглен – бил незаконски регрутиран од страна на локалните властиконтролирани од Русија. Никој од нив претходно не служел војска,но сепак, многу од нив се фрлени во најжешките точки на руската војна против Украина.

„Овие луѓе никогаш не држеле ни митралез во своите раце“, изјави Олекси за Киев Индипендент.

По ескалацијата на војната со Русија, која започна на 24 февруари, милитантите контролирани од Русија ги ескалираа непријателствата во Донбас, делумно окупиран регион во источна Украина од  2014 година. Полномошниците на Русија неправедно ги обвинија вооружените сили на Украина за ескалацијата, најавија демонстративна евакуација на жени и деца од Донбас во Русија и започнаа мобилизациска кампања со регрутирање на сите мажи под 55 години.

Самиот Олексиј за среќа  успеа да избегне мобилизација. Кога започна кампањата, тој беше во Виница, регионален главен град во централна Украина. Тој пристигна таму за да полага испити на Националниот универзитет во Донецк, каде што магистрираше по компјутерски науки. Универзитетот се пресели од Доњецк откако Русија го окупираше во 2014 година.

Неговите поранешни колеги од рудникот за јаглен Комсомолец Донбасу, сепак, се соочија со поинаква судбина. Олекси вели дека тие биле киднапирани од милитантите поддржани од Русија д нивните работни места и распоредени на јужниот фронт во Мариупол, град во Доњецката област во кој се забележани  најтешките борби од 24 февруари.

Единствениот пријател на Олекси кој сè уште не е насилно регрутиран во руската армија е 27-годишниот Серги. Рудникот за јаглен Комсомолец Донбасу го навел како „суштински работник“ и му обезбедил ослободување од мобилизација.Ослободувањето истекува во април, а Серги не е сигурен дали рудникот за јаглен ќе го продолжи.

На барањето да зборува,  Серги одби. „Нема да зборувам со новинар. Без навреда, другар. Денес сум дома, утре можат да ме одведат, а мајка ми и девојка ми ќе останат во Хрестивка и ќе се соочат со проблеми“, напиша тој во СМС-пораката до Олексиј, што ја виде Киев Индипендент.

Многу локални жители се плашат да разговараат со украински или западни медиуми. Многумина мислат дека руската Федерална служба за безбедност има пристап  до нивната кореспонденција на платформите на социјалните медиуми или  ги слуша нивните телефонски повици.

Во разговор со Олексиј, Серги потврди дека многу од неговите соработници од рудникот за јаглен, цивили без претходно воено искуство, биле насилно мобилизирани во руската армија, а повеќето од нив се ангажирани во борба во Украина заедно со руските војници. Олекси му обезбеди на Киев Индипендент пристап до неговиот профил на руската социјална мрежа ВК, каде работниците во рудникот за јаглен Комсомолец Донбасу и членовите на нивните семејства разговараат во затворена група. Видовме десетици објави каде сопругите на нелегално мобилизираните жители на Донбас разговараа за нивните планови како да ги најдат своите сопрузи: Некои предложија да одат во окупираниот од Русија Доњецк на протест во близина на рускиот штаб, други  пишувале писма до рускиот претседател Владимир Путин и побарале помош, но не добиле одговор.

„Мораме да направиме нешто! Мојот сопруг ми се јави вчера и рече дека тие се во првите редови во борбата, и тоа е страшно“, напиша Ирина во затворена група.

Мажите во коментарите прашуваа дали има некој начин да се избегне мобилизација или да се напуштат окупираните делови на Донбас. Членовите на групата се согласија дека шансите се мали. Киев Индипендент стигна до еден од мажите кои не ја напуштиле неговата куќа две недели, криејќи се од силите под контрола на Русија. Иван, 25-годишен рудар, во гласовна порака рече дека милитантите ги запираат мажите насекаде, едноставно на пат до продавница за храна и бараат лична карта. Ако мажот нема лична карта, милитантите го носат во „полициска станица“ за идентификација и после тоа директно го испраќаат во мобилизациска точка.

„Тие (милитантите) шетаат наоколу, тропаат на вратите на сите станови, бараат мажи“, рече Иван. Испраќаат регрути на, како што уверуваат, воена вежба од 3 до 7 дена, но кога ќе пристигнат тие се распоредуваат за да се борат против Украина, според Иван. Тој не се слушнал со своите мобилизирани пријатели веќе една недела. 

Неколку жени што се во затворената група на вработените во рудникот за јаглен Комсомолец Донбасу пишуваат дека некој што го познаваат веќе бил известен дека нивните синови, на околу 18 години, биле убиени во борба. После тоа, пишуваат тие, почнале да се сомневаат во вестите на руската државна телевизија и почнале да гледаат украински ТВ канали на YouTube.

„Зошто шкрпи толку страшно? Зошто сè во Волноваха и Мариупол е толку различно од она што го кажуваат на телевизија? Што ќе се случи со нашите мажи? Зошто не зборуваат дека нашите луѓе умираат“ – прашуваше Наталија во една објава.

Според разузнавачката единица на Министерството за одбрана на Украина, огромното мнозинство од мобилизираните жители на Донбас се испратени на најжешките места без специјална обука „за да ги расчистуваат пречките и да копаат ровови“. Загубите меѓу новите регрути достигнуваат 70-80%, соопшти Министерството. Исто така, тие објавија дека Русија ја користи металуршката фабрика во Доњецк за да ги пали телата на жителите на Донбас што се убиени во битка и така да го сокрие вистинскиот број на жртви.

Во средината на февруари, Јевхен, друг вработен во рудникот за јаглен Комсомолец Донбасу, разговараше за идната мобилизација со својот шеф. Шефот му рекол дека мобилизацијата ќе биде задолжителна, но го уверил дека тоа нема да се случи наскоро.Но, на полноќ на 21 февруари, на 27-годишниот Јевхен му било кажано да ги спакува своите работи и да дојде до мобилизацијата. Неговата сопруга Анастасија се обидела да го убеди да не оди, бидејќи не добил официјална покана. Семејството има две ќерки. 

По мобилизацијата  тој е преместуван најмалку во пет населби пред Анастасија да  изгуби контактот со него. Последен пат кога разговарале, тој биле некаде во близина на Мариупол.

„Немам со него контакт пет дена“, изјави таа за Киев Индипендент во телефонски повик.

Анастасија вели дека регрутите од Донбас биле превезувани во воен камион без покрив цели 14 часа, среде студеното зимско време. Таа исто така рече дека регрутите немале храна и вода три дена.

„Тие беа сведоци на работи што не се ни гледаат во филмовите“, рече таа.

Според Анастасија, цивилите од Донбас се принудени да бидат на позициите на првата линија. Во спротивно, руските сили се закануваат дека ќе пукаат во нив.Многу од регрутите во Донбас се тешко ранети или се убиени, рече Анастасија.

„И сè уште не знам што се случи со мојот сопруг“, додаде таа.