Приватните донатори дадоа 125 милиони долари за да продолжат програми на УСАИД

ЊУЈОРК – Кога администрацијата на Трамп ја замрзна странската помош преку ноќ, почнаа итни напори да се открие како да се продолжат критичните програми за помош што би можеле да бидат финансирани од приватни донатори.

Во февруари, повеќе групи започнаа со собирање средства и на крајот, овие итни фондови мобилизираа повеќе од 125 милиони долари во рок од осум месеци, сума што иако не беше доволна, беше повеќе отколку што организаторите некогаш замислувале дека е можно.

Во тие рани денови, дури и со натрупување на потреби, богатите донатори и приватните фондации се бореа со тоа како да одговорат. Од илјадниците програми што САД ги финансираа во странство, кои би можеле да се спасат, а кои би имале најголемо влијание ако продолжат?

„Имавме среќа да бидеме во врска и комуникација со некои многу стратешки донатори кои брзо сфатија дека вистинскиот одговор за нив всушност е одговор за терен“, рече Саша Галант, која водеше тим во Агенцијата на САД за меѓународен развој, специјализиран за идентификување програми што се и исплатливи и влијателни.

Работејќи надвор од работното време или откако биле отпуштени, членовите на тимот на Галант и вработените во канцеларијата на главниот економист на УСАИД составија список на кој на крајот беа вклучени 80 програми што ги препорачаа на приватни донатори. Во септември, Проектот за оптимизација на ресурси (ПРО), како што почна да се нарекува нивниот потфат, објави дека сите програми се финансирани, со повеќе од 110 милиони долари мобилизирани во добротворни грантови. Други итни фондови собраа најмалку дополнителни 15 милиони долари.

Овие средства се само највидливите што приватните донатори ги мобилизираа како одговор на невиденото повлекување на странската помош на САД, која вкупно изнесуваше 64 милијарди долари во 2023 година, последната година за која се достапни сеопфатни бројки. Можно е приватните фондации и индивидуалните донатори да дале многу повеќе, но тие подароци нема да бидат објавени уште многу месеци.

За администрацијата на Трамп, затворањето на УСАИД беше причина за прослава. Во јули, државниот секретар Марко Рубио рече дека агенцијата има малку што да покаже од крајот на Студената војна.

„Развојните цели ретко се исполнуваат, нестабилноста често се влошува, а антиамериканското расположение само расте“, рече Рубио во соопштението.

Во иднина, Рубио рече дека Стејт департментот ќе се фокусира на обезбедување трговија и инвестиции, а не помош, и ќе преговара за договори директно со земјите, минимизирајќи го вклучувањето на непрофитните организации и изведувачите.

Некои нови донатори беа мотивирани од итност

Некои приватни донации дојдоа од фондации, кои одлучија да доделат повеќе оваа година отколку што планираа и беа подготвени да го сторат тоа затоа што веруваа во анализата на ПРО, рече Галант. На пример, грантовецот GiveWell рече дека доделил 34 милиони долари за директно реагирање на намалувањата на помошта, вклучувајќи 1,9 милиони долари за програма препорачана од ПРО.

Други беа нови донатори, како Џејкоб и Ени Ма-Вивер, брачен пар од Сан Франциско во доцните триесетти години кои, преку својата работа во хеџ фонд и голема технолошка компанија, соодветно, заработиле доволно за да планираат на крајот да дадат значителни суми. Џејкоб Ма-Вивер рече дека намалувањата на помошта од САД предизвикале непотребни смртни случаи и биле шокантни, но тој исто така во моментот видел шанса да направи голема разлика.

„Тоа беше можност за нас и нè мотивираше да ги забрзаме нашите планови за доживотно давање, кои беа многу нејасни и аморфни, во нешто опипливо што можеме да го направиме веднаш“, рече тој.

Ма-Виверс дадоа повеќе од 1 милион долари за проекти избрани од ПРО и решија јавно да зборуваат за нивното давање за да ги охрабрат другите да им се придружат.

„Всушност е многу непријатно во нашето општество – можеби не треба да биде – да му кажуваш на светот дека даваш пари“, рече Џејкоб Ма-Вивер. „Буквално, постои срам од богатство во врска со тоа.“

Приватните донатори не можеа да поддржат цели програми на УСАИД

Средствата што ги мобилизираше ПРО не ги надополнија грантовите на УСАИД долар за долар. Наместо тоа, тимот на ПРО работеше со организациите за имплементација за да ги скрати своите буџети само на најсуштинските делови од највлијателните проекти.

На пример, Helen Keller International водеше повеќе програми финансирани од УСАИД, обезбедувајќи исхрана и третман за занемарени тропски болести. Сите тие програми на крајот беа прекинати, одземајќи речиси една третина од вкупните приходи на Helen Keller.

Шон Бејкер, извршен потпретседател на Helen Keller, рече дека штом станало јасно дека финансирањето од САД нема да се врати, тие почнале да ја тријажираат својата програма. Кога ПРО ги контактирал, тој рекол дека биле во можност да обезбедат многу помал буџет за приватни финансиери. Наместо годишниот буџет од 7 милиони долари за програма за исхрана во Нигерија, тие предложиле 1,5 милиони долари за да ја одржат во функција.

Друга непрофитна организација, Village Enterprise, доби 1,3 милиони долари преку ПРО за да продолжи со програмата против сиромаштија во Руанда, која им помага на луѓето да започнат мали бизниси. Но, тие исто така успеаја да соберат 2 милиони долари од сопствените донатори преку посебен апел за собирање средства и се потпреа на неограничен подарок од 7 милиони долари од милијардерката и авторка Мекензи Скот што го добија во 2023 година. Флексибилното финансирање им овозможи да ја одржат својата најважна програма за време на она што извршната директорка Дајан Калви го нарече седум месеци неизвесност.

Тоа што многу организации успеаја да ги одржат и да ги одржат програмите во функција, дури и по значително намалување на финансирањето, беше изненадување за истражувачите во ПРО. Од февруари, малиот персонал што ја поддржува ПРО ја продолжи својата посветеност на проектот еден месец, очекувајќи дека или донациите ќе пресушат или проектите повеќе нема да бидат одржливи.

Не сите приватни донатори беа желни да скокнат во бездната создадена од намалувањето на странската помош на САД, што се случи без никаква „причина“, рече Дин Карлан, главен економист во УСАИД кога администрацијата на Трамп ја презеде функцијата во јануари.

И покрај извонредната мобилизација на ресурси од страна на некои приватни финансиери, Карлан рече: „Мора да сфатите дека постои и прилично неподготвеност, со право, да се исчисти нередот што создава проблем со морален хазард“.

Неизвесноста за тоа што САД ќе финансираат во иднина веројатно ќе продолжи уште некое време. Итните фондови понудија краткорочен одговор од заинтересираните приватни финансиери, од кои многумина сега се обидуваат да го поддржат развојот на она што следува.

За Карлан, кој сега е професор по економија на Универзитетот Нортвестерн, болно е да се видат последиците од намалувањето на помошта врз популацијата на приматели. Тој, исто така, негодува поради нападите врз мотивациите на хуманитарните работници воопшто.

Сепак, тој рече дека многумина во оваа област сакаат да ја видат администрацијата како обновува систем кој е ефикасен и насочен. Но, Карлан рече дека сè уште не видел никакви чекори „кои ни даваат увид во тоа колку сериозно ќе бидат во однос на ефикасното трошење пари“. (АП)