Ниту блокот на Нетанјаху ниту опозицијата немаат мнозинство. Што сега?

Предноста на опозицискиот блок, што ја покажаа анкетите по гласањето по завршувањето на изборите во Израел, исчезна.

Според прелиминарните резултати, по пребројувањето на 57,3 проценти од гласачките кутии, блокот партии што го поддржуваат премиерот Бенјамин Нетанјаху има 55 мандати, опозицискиот блок 49, а арапските партии 16. За мнозинство во Кнесетот се потребни 61 од вкупно 120 мандати.

Израелските телевизиски станици проценија дека двата блока ќе освојат околу 51 место во Кнесетот, кој има 120 пратеници. Ова е значително помалку од 61 мандат потребен за мнозинство. Анкетите по гласањето, исто така, покажаа силно зголемување на поддршката за арапските партии. Заедно, тие би можеле да освојат 17 или 18 мандати.

Што е следно?

Досега, ниту една партија не ги освоила 61 мандати потребни за формирање влада. Затоа, партиите мора да соработуваат и да формираат коалиција.

Претседателот Исак Херцог ќе го избере кандидатот за кој верува дека има најдобри шанси да формира влада. Ова не мора да биде лидерот на партијата со најмногу освоени места. Со оглед на тоа што излезните анкети покажуваат дека двата блока се далеку од мнозинство, преговорите би можеле да траат со недели.

Формирањето коалиција во Израел традиционално е тешко, бидејќи главните партии генерално одбиваат да соработуваат со арапските партии. Сепак, некои веруваат дека Ајзенкот би можел да започне разговори со овие партии, чија поддршка значително се зголеми на изборите.

Раам (Обединетата арапска листа) би можела да стане клучна во формирањето влада ако Нетанјаху не успее да добие доволно поддршка за да се обиде да формира коалиција. Нејзиниот лидер, Мансур Абас, веќе служел во влада од десниот центар.

Блокот на Ајзенкот се држеше настрана од Раам за време на кампањата, верувајќи дека нејзината поддршка би можела да му наштети. Ајзенкот претходно изјави дека арапските партии не ги исполнуваат ционистичките критериуми за учество во владата.

Сепак, блокот на Нетанјаху нема очигледен начин да обезбеди дополнителни места, освен за евентуални пребегнувања од други партии. Зборувајќи пред поддржувачите рано утрово, Нетанјаху рече дека не треба да се формира влада која зависи од поддршката на палестинските партии.

Коалициските преговори можат да бидат долги, а владите што произлегуваат од нив нестабилни. По претходните избори, одржани во ноември 2022 година, на Нетанјаху му беа потребни 58 дена за да формира влада.

Малцинска влада?

Ако ниту еден блок не освои 61 место, кандидатот би можел да се обиде да владее без мнозинство, потпирајќи се на повремена поддршка од други членови на парламентот.

Во такво сценарио, членовите на палестинската партија, чија застапеност во Кнесетот би можела да се зголеми, би можеле да играат клучна улога.

Заедничката листа, сојуз на неколку израелски арапски партии, изјави дека веројатно нема директно да влезе во владата. Сепак, таа понуди поддршка надвор од владата на секој што ќе успее да го собори Нетанјаху.

Влада на национално единство?

На прв поглед, ова изгледа малку веројатно, но израелските коментатори во последните недели дискутираат за можноста за влада на национално единство. Во тој случај, Нетанјаху би ги отфрлил крајнодесничарските и ултраортодоксните партии и би се здружил со Ајзенкот, со кого дели многу ставови за безбедносните прашања.

Амит Сегал, главен политички аналитичар за Канал 12 и новинар кој се смета за близок до Нетанјаху, рече дека изјавата на премиерот дека „ционистичкото мнозинство мора да се вразуми и да се обедини“ може да се протолкува како понуда до Ајзенкот.

Таквиот договор би имал неодамнешен преседан. Нетанјаху и Бени Ганц, пензиониран генерал кој, како и Ајзенкот, им се допадна на гласачите од центарот, се согласија на договор за поделба на власта во 2020 година. Нивното партнерство се распадна по една година, што доведе до нови избори.

Владата на национално единство во сегашните околности би се соочила со силен отпор од двете страни, особено од опозицискиот блок. Опозицијата ја базираше својата кампања на отстранување на Нетанјаху и негово прикажување како неспособен да ја води земјата.

Нови избори?

Ако ниту еден кандидат не може да формира влада, Израел ќе мора повторно да оди на гласачки места.

Поради неможноста на политичарите да формираат стабилна коалиција, Израел одржа пет избори помеѓу 2019 и 2022 година.

Дури и ако е на повидок нов изборен циклус, веројатно нема да се одржат нови избори барем неколку недели. Кандидатот назначен од претседателот има 28 дена да формира коалиција, со можност за продолжување од уште две недели.