Многу Израелци сакаат да се иселат од државата по владиниот удар врз демократијата

Додека десетици илјади Израелци продолжуваат да се приклучуваат на неделните протести поради мошне контроверзните планови на владата за промена на правосудниот систем, според една анкета, дури секој трет граѓанин размислува да ја напушти земјата.

Професорот Чен Хофман е еден од нив. Заедно со неговата сопруга и нивните деца, тие го започнуваат еврејскиот сабат со заеднички оброк секој петок навечер. Деновиве го завршуваат на огромен антивладин митинг.

„Не е наш ритуал да одиме и да протестираме на улиците, но принудени сме затоа што ја губиме нашата земја, така се чувствуваме“, вели докторот додека присуствувал на неделните демонстрации во сабота навечер во центарот на Тел Авив.

Водечкиот израелски радиолог сега е во процес на преселба во болница во Велика Британија. Згора на тоа, тој се обидува да ги убеди другите членови на неговото семејство, кои сите имаат европски пасоши, да размислат за заминување.

„Одам во Лондон на одмор, и ова ќе биде мојата лабораторија за да видам дали можам да живеам надвор од Израел“, објаснува тој. „Ако ситуацијата биде толку лоша – а се влошува секој ден – ќе најдеме ново место за живеење.

Помеѓу толпата што дува во рогови и вее израелски знамиња на улицата „Каплан“ во Тел Авив, постои бес поради усвоениот закон за ограничување на моќта на Врховниот суд.

Демонстрантите веруваат дека тоа ја загрозува демократијата. Сепак, тврдокорната израелска владина коалиција тврди дека нејзините дејства ја подобруваат демократијата, во која избраните политичари премногу лесно подлежат на одлуки на судовите.

Додека демонстрантите сè уште се надеваат дека новите закони може да бидат поништени, многумина признаваат дека емигрирањето е нешто за што размислувале тие или блиските до нив.

„Ќе ми се скрши срцето, но нема да ги одгледувам моите деца во земја која не е демократска“, вели Сара, мајка на протестот.

„Ако не можам да бидам сигурен дека правата на мојата ќерка како млада се загарантирани, нема да останеме овде“.

Израелските експерти за релокација велат дека во изминатите неколку месеци биле сведоци на скок во бизнисот. Очекуваните негативни економски последици од владините судски промени и зголемените животни трошоци, исто така, се фактори на поттик за оние кои сакаат да заминат.

„Видовме драматично зголемување на побарувачката за информации: сакаме да се преселиме во друга земја, како да го започнеме процесот?“ вели Шеј Обазанек, извршен директор на една голема фирма, Ocean Relocation. „Луѓето со странски пасоши кои се способни да се движат, бараат совет“.

Рут Нево, специјалист за преселба со седиште во Португалија, за прв пат почна да ги гледа израелските клиенти. „Беше апсолутно лудо, од ниедно со години до, на пример, 25 прашања на ден“, вели таа.

„И луѓето што се распрашуваат се многу добро образовани. Зборувам за адвокати, судии, полицајци, универзитетски предавачи, луѓе од ИТ; тие се многу загрижени за тоа што се случува“.

Меѓународните трендови сугерираат дека повеќето луѓе кои мислат на емигрирање од политички причини, на крајот не го прават тоа. Пред и по изборот на Доналд Трамп во 2016 година, многу Американци кои првично се закануваа дека ќе се преселат во странство се откажаа од тоа.

Меѓутоа, во Израел, неодамнешните политички превирања отворија длабоки социјални поделби и го поттикнаа алармот за промената на демографската слика.

Сегашната коалициска влада се потпира на ултраортодоксните Евреи и религиозни националисти кои имаат социјално конзервативни вредности и претставуваат делови од населението кои брзо се зголемуваат поради нивната релативно висока стапка на наталитет.

Како што секуларните Израелци стануваат малцинство во земјата, тие сѐ повеќе гледаат закана за нивниот либерален животен стил. Сега стравуваат дека судовите повеќе нема да можат да ги заштитат нивните граѓански права.

„Она што мислам дека се случи во последните шест месеци беше дека бавниот, растечки демографски процес, одеднаш, стана крајно очигледен“, вели професорот Алон Тал, раководител на одделот за јавна политика на Универзитетот во Тел Авив.

Тој истакнува дека секуларните Евреи продолжуваат да го преземаат најголемиот дел од даночното оптоварување во Израел и го вршат најголемиот дел од задолжителната воена служба, често поминувајќи години во резерва. Ултраортодоксната заедница има корист од децениските ослободувања од војската.

Професорот Тал предупредува дека егзодусот, доколку се случи, би можел да биде катастрофален, со непропорционално влијание врз клучните сектори како што се hi-tech, медицината и академијата.

„Кога навистина талентираните луѓе, кои на своите раменици ги носат иновациите и економскиот развој од кои оваа земја е толку зависна, кога ќе одлучат дека им е доста и не сакаат да живеат во земја која повеќе не ги претставува, тогаш можеме да видиме колапс, економски колапс“, вели тој.

Во медицинскиот центар Шеба, веднаш до Тел Авив, професорот Хофман ги разгледува снимките со магнетна резонанца на бремени жени. Тој е еден од само четворицата експерти за фетална неврорадиологија во Израел.

Штотуку беше објавено ново истражување во кое повеќе од една третина од младите израелски лекари и студенти по медицина изјавија дека планираат наскоро да ја напуштат земјата. Професорот вели дека познава и многу искусен медицински персонал, како него, кои сакаат да заминат во странство и признава дека се чувствува конфликтно.

„И сега имаме недостиг од лекари“, забележува тој. „Значи, ако знаете дека ни 5 отсто нема да се вратат, тоа ќе биде катастрофа“.

Назад на неделните протести во центарот на Тел Авив, се слуша националната химна. Демонстрантите се гледаат себеси како посветени патриоти. Многумина се израелски воени ветерани или резервисти.

Некои инсистираат дека што и да се случи, никогаш нема да си заминат.

„Навистина сум загрижена, но останувам затоа што чувствувам солидарност“, вели Рут, лекарка која исто така доаѓа на протестите секоја недела и претходно работела во други земји.

„Ова е моја одговорност да се борам“, продолжува таа. „Ова за мене е како втор воен рок. Сега сме како војска“. (Би-Би-Си)