„Баба Јага“, летечка вештерка, станува ноќен кошмар за Русите
Покрај големиот товар, клучната предност на овие дронови е нивната способност да работат ноќе, благодарение на комбинацијата од термички и оптички камери
На почетокот на руската инвазија, турскиот дрон Бајрактар ТБ-2 беше симбол на украинскиот отпор, но таа улога подоцна ја презедоа агилни помали дронови кои им нанесоа големи загуби на руските сили. Сепак, во последните месеци, нова закана за руските сили доминираше на бојното поле – тешки бомбардерски дронови, со прекар „Баба Јага“, кои го менуваа текот на војната во текот на зимата, пишува Форбс.
Летечката вештерка на фронтот
Во словенскиот фолклор, Баба Јага е вештерка која лета и сее хаос под закрила на ноќта, што совршено ги опишува тактиките на користење на овие тешки дронови, поради што руските војници им го дале овој прекар. Класата дронови „Баба Јага“ вклучува неколку модели, вклучувајќи ги Вампир, Р18, Немезис и Кажан, секој произведен од различна компанија.
Овие дронови обично имаат шест или повеќе ротори, можат да носат товар до 15 килограми и имаат дострел до 20 километри. Најчесто носат минофрлачки гранати, кумулативни полнежи и пренаменети противтенковски мини, кои ги фрлаат со голема прецизност врз руските возила и позиции.
Ноќната работа е клучна предност
Покрај големиот товар, клучната предност на овие дронови е нивната способност да работат ноќе, благодарение на комбинацијата од термички и оптички камери. Тие постојано се подобруваат, па затоа некои модели сега носат мали инфрацрвени проектори со кои ги заслепуваат руските термички камери за откривање дронови. Одредени варијанти исто така интегрираат Starlink комуникација за поголем дострел, иако ова бара намалување на товарот.
Украинските компании започнаа со развој на овие тешки бомбардерски дронови веднаш по почетокот на инвазијата, прилагодувајќи ги постојните земјоделски дронови за борбени операции. Компанијата SkyFall го разви моделот Vampire, кој влезе во употреба во 2023 година, а наскоро го следеа и други производители.
Овие дронови одиграа голема улога во запирањето на руските напади, особено во регионите Донецк и Харков, а неодамна се користат почесто во секојдневните операции, понекогаш во роеви до 30 авиони.
Сè поинтензивни напади
Иако се користат од 2023 година, нивната употреба значително се зголеми во последните месеци, што се совпаѓа со обновената руска офанзива. Украинските сили секојдневно објавуваат снимки од напади со беспилотни летала „Баба Јага“, а нивната употреба стана толку распространета што на војниците им снемуваат батерии, што поттикнува кампањи на социјалните медиуми за нивно купување.
Russian tankers are not safe anywhere now.
Ukraine has hit a tanker of the Russian “shadow fleet” in the neutral waters of the Mediterranean Sea.
Operation was carried out at a distance of more than 2000 km from Ukraine. The sanctioned tanker QENDIL was hit by aerial drones. pic.twitter.com/q7yqgqm0vr
— Tymofiy Mylovanov (@Mylovanov) December 19, 2025
Видеата од фронтовската линија сведочат за нивната ефикасност по целиот фронт. На пример, на 16 декември, роеви беспилотни летала „Вампир“ уништија мрежа од руски бункери на Харковскиот фронт.
Неколку дена претходно, во близина на Костјантинивка и Предтечина, тие нападнаа сили во утврдени згради и погодија камион со пешадија. Снимките од 8 декември покажуваат напади врз скриен тенк и засолништа во правец на Курск, додека на 5 декември во близина на Покровск, руски војник беше принуден да се предаде по напад од беспилотно летало „Баба Јага“.
И руските извори потврдуваат зголемена активност, редовно известувајќи за пресретнувањето на овие беспилотни летала. Помеѓу 1 и 11 декември, беа забележани неколку пукања во регионите Харков, Суми и Дњепропетровск. Руските канали ги прикажуваат овие акции како тактички успеси, свесни за клучната улога што ја игра „Баба Јага“ во украинската одбрана.
Според украински извори, Украинците го нападнаа првиот руски танкер во Медитеранот со дронови од типот „Баба Јага“.
Клуч за зимското војување и исцрпеност
Зголемената употреба на дронови „Баба Јага“ одразува поширок тренд на бојното поле, каде што двете страни сè повеќе се свртуваат кон поголеми, повеќекратно употребливи дронови. Ваквите платформи овозможуваат употреба на понапредни сензори, процесори и контролни системи што би биле премногу скапи за еднократна употреба. Ова е особено важно во урбаните борби, каде што е потешко да се идентификуваат цели и да се движите во ограничени простори.
Нивните способности се клучни во зимски услови. Маглата, дождот и ветерот претставуваат голем проблем за помалите FPV дронови, чии оптички камери не можат да гледаат низ маглата, а нивниот помал дизајн ги прави нестабилни. Од друга страна, „Баба Јага“ е поотпорна на лоши временски услови благодарение на своите напредни сензори и поголема маса.
The Vampire drone pilots of the #УДА Fire Support unit #BlindFury are working against the night. 💥
“Demons die, the sun rises. The🇺🇦land gives birth to
warriors. Let death bypass the brave” ❤🖤https://t.co/TNLcZo1oDG pic.twitter.com/6eYYAWjQcV— UDA Dnipro Stormtroopers🇺🇦Special Purpose Unit (@UdaUkrainian) December 6, 2025
Во војна на исцрпување, ресурсите се клучни. Иако се поскапи за почеток, беспилотните летала за повеќекратна употреба ги намалуваат трошоците на долг рок бидејќи на Украина ѝ се потребни помалку платформи, што го намалува притисокот врз синџирот на снабдување со електронски компоненти. Покрај тоа, војниците можат да ја пренаменат постоечката муниција, како што се противтенковските мини, дополнително намалувајќи ја зависноста од логистика.
Успехот на Украина делумно лежи во нејзината способност да се прилагоди и да ги користи вистинските алатки за промена на условите на бојното поле. Во моментов ѝ се потребни беспилотни летала со напредни сензори и голем товар за напад во урбани средини и во лоши временски услови, без оптоварување на логистиката. Беспилотните летала „Баба Јага“ ги исполнуваат сите овие барања и ќе продолжат да играат клучна улога во одбраната на земјата сè додека динамиката на војната повторно не се промени.