Иран ја гаѓаше базата Диего Гарсија, која е далеку 4.000 километри

Иран испали две балистички ракети врз американско-британската воена база Диего Гарсија, која се наоѓа во средината на Индискиот Океан. Тоа е напад што може да означи нова ескалација во војната, бидејќи оваа воена база е оддалечена дури четири илјади километри од иранскиот брег.

Нападот не успеа. Според американските претставници, првата ракета се расипала во летот и паднала во морето, додека втората ја соборил американски воен брод користејќи СМ-3 пред да стигне до целта. Станува збор за систем што уништува цели со чиста кинетичка сила („удри-и-убиј“), без експлозивна боева глава.

Базата Диего Гарсија се наоѓа на изолиран остров во архипелагот Чагос и е една од најважните воени бази во светот. Во неа понекогаш се наоѓаат бомбардери што можат да носат нуклеарно оружје. Интересно е што токму во петокот, Обединетото Кралство ја отстапи оваа база, заедно со базата Ферфорд во Англија, на Соединетите Држави за употреба за „специфични одбранбени операции против Иран“.

Диего Гарсија е еден од околу 60-те острови што го сочинуваат архипелагот Чагос, или Британската територија во Индискиот Океан, последната колонија што Обединетото Кралство ја основа кога се одвои од Маврициус во 1965 година. Се наоѓа на половина пат помеѓу Источна Африка и Индонезија. За да изградат воена база, Британците насилно отстранија околу 2.000 локални жители од архипелагот кон крајот на 1960-те и почетокот на 1970-те.

Со договорите потпишани во 1966 година, островот им беше даден на Соединетите Американски Држави со почетен 50-годишен закуп, со опција за уште 20 години. Тој договор истече во 2016 година, но Британците го продолжија закупот за уште 20 години, што значи дека нема да истече до 2036 година.

Иако Обединетото Кралство потпиша договор во 2025 година за враќање на суверенитетот над островската држава Маврициус, го задржа правото на 99-годишен закуп за да продолжи да работи со базата.

Диего Гарсија беше базата каде што американските бомбардери „Б-2“ се полнеа со гориво за да ги започнат првите воздушни напади врз Авганистан по нападите од 11 септември. А за време на подоцнежната „војна против теророт“, авионите беа испратени директно од самиот остров во Авганистан и Ирак.

Овој ирански напад го загрижи Вашингтон бидејќи Иран со години тврдеше дека дострелот на неговите ракети е 2.000 километри, но овој напад може да покаже дека тој дострел сега е удвоен, пишува „Тајмс оф Индија“.

Се верува дека биле користени балистички ракети „Хоремшар-4“. Тие носат боеви глави со тежина од повеќе од еден тон и, ако се потврди дека можат прецизно да погодат цели на растојание од 4.000 километри, тоа значи дека дури и европските метрополи како Париз се на дофат на Иран. Од друга страна, можеби овој обид за напад врз Диего Гарсија беше само блеф од страна на Револуционерната гарда за да ги натера САД да се сомневаат дека Иран има капацитет за кој претходно не веруваа дека го поседува.

Нападот се случи откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека можеби ќе ги намали операциите во Иран. „Се приближуваме кон исполнување на нашите цели додека размислуваме за постепено намалување на нашите големи воени напори на Блискиот Исток во однос на иранскиот терористички режим“.