Хрватска ќе мора да собира и тетрапак пакувања и помали шишенца : Се заканува ново зголемување на цената

Од 1 јануари следната година, во Хрватска ќе мора да се воспостави систем за враќањена амбалажата од производи во тетрапак или шишиња помали од два децилитри, што би можело да доведе до зголемување на цената.

Системот за такса за враќање, кој моментално предвидува 10 центи за секое собрано пластично или стаклено шише и лименка, ќе биде значително проширен од 1 јануари следната година.

Покрај веќе споменатото пакување, овој систем ќе ги опфаќа и тетрапак пакувањата и сите шишиња со пијалоци со волумен помал од два децилитри. Сепак, ова би можело да доведе до зголемување на цената на производите во овие пакувања.

„Она што е важно за потрошувачите е дека од 1 јануари, доколку овие производи влезат во системот за такса за враќање, ќе има зголемување на цената за износот на таксата за враќање“, потврди за „Пословни дневник“ Драгица Багариќ, директорка на компанијата „Еко Озра“, која се занимава со отстранување на отпад.

Серија пречки
Додека некои граѓани ја поздравуваат оваа мерка како еколошка, но и како финансиски стимул за најсиромашните, производителите и трговците на мало наведуваат низа пречки поради кои бараат одложување на спроведувањето на новите одредби.

„Хрватска во моментов нема капацитет за правилно одложување на повеќеслојната картонска амбалажа, а продавниците немаат машини за собирање на оваа амбалажа и би морале рачно да ја собираат“, нагласи Багариќ, додавајќи го проблемот со хигиената во продавниците.

Хрватското здружение на работодавачи е исто така загрижено. „Проширувањето сигурно ќе донесе одредени компликации и зголемени трошоци. Амбалажата тетрапак е многу посложена за собирање во споредба со лименките, ПЕТ и стаклото бидејќи е повеќеслојна, што ќе бара дополнителни инвестиции“, рече Ирена Вебер, извршен директор на Хрватското здружение на работодавачи.

Зголемени количини на амбалажа
Сепак, Министерството за заштита на животната средина и зелена транзиција вели дека нема простор за изненадувања, бидејќи сите рокови и одредби се веќе познати однапред.

„Регулативата е од 2023 година, имаше доволно време сите да се навикнат и да се подготват. Точно е дека не останува многу време, но правиме сè што можеме за системот да функционира до предвидениот рок“, рече Сања Радовиќ, раководител на Секторот за одржливо управување со отпад, додавајќи дека продавниците веќе имаат добро воспоставен систем и дека количината на амбалажа што ќе ја собираат само ќе се зголемува.

Оваа зголемена количина на амбалажа, според некои проценки, би можела да се зголеми за 400 милиони парчиња годишно. „Секако, ќе имаат малку повеќе работа, но можеби треба да се спомене дека трговците на мало се компензираат и за тој дел од работата“, додаде Радовиќ, алудирајќи на надоместокот за ракување што се плаќа за секоја собрана единица.

Закани од Европа
Притисокот за воведување поширок опсег на надоместоци за враќање е првенствено предизвикан од заканата од тужба од страна на Европската комисија пред Судот на правдата на ЕУ за нецелосно транспонирање на Директивата за отпад од пакување. Хрватска го реши овој проблем со усвојување на нова Регулатива за пакување и отпад од пакување, но и од амбициозни цели.

Имено, планот беше до крајот на минатата година да се рециклираат најмалку 65 проценти од масата на отпад од пакување, додека тој удел треба да се зголеми на 70 проценти до крајот на 2030 година. Ова се постигнува токму со проширување на видовите пакувања за кои е можно да се добијат 10 центи по парче.

Новиот Правилник носи голем број технички обврски за производителите, бидејќи сите пакувања во системот за враќање ќе мора да носат единствена GTIN ознака. Покрај тоа, производителите ќе мора да достават примероци од секоја нова единица за пакување за одобрување до Фондот за заштита на животната средина и енергетска ефикасност најдоцна 14 дена пред да ја пласираат на пазарот.