„Фјорд“ на романскиот режисер Кристијан Мунџиу ја освои Златната палма во Кан

Филмот „Фјорд“ од романскиот режисер Кристијан Мунџиу ја освои Златната палма вечерва на 79-от Меѓународен филмски фестивал во Кан, објавија француските медиуми.

Мунџиу ја доби својата прва Златна палма во 2007 година за филмот „4 месеци, 3 недели и 2 дена“.

Гран при наградата ја освои продукцијата „Минотаур“ од рускиот режисер во егзил Андреј Звјагинцев, додека наградата на жирито ја доби филмот; „Сонуваната авантура“ во режија на Валеско Гризебах.

Наградата за најдобар режисер им припадна на Хавиер Калво и Хавиер Амбрози за филмот „Црната топка“ (La Bola Negra), како и на Павел Павликовски за филмот „Татковина“.

Наградата за најдобра актерка им припадна на Вирџини Ефира и Тао Окамото за нивните улоги во филмот „Одеднаш“.

Најдобри актери се Валентин Кампањ и Емануел Макија за нивните улоги во филмот „Кукавица“.

Оваа година, 22 продукции се натпреваруваа за главната награда – Златната палма.

Претседател на жирито оваа година беше јужнокорејскиот режисер Парк Чан Вук, а во жирито беа американската актерка Деми Мур (Мур) и кинеската режисерка Клое Жао.

Минатогодишниот добитник на Златната палма беше иранскиот режисер и дисидент Џафар Панахи за „Беше само несреќа“, кој беше снимен во тајност.

Романскиот режисер Мунџиу стана 11-тиот режисер кој ја освои главната награда на фестивалот по втор пат, откако првпат ја освои пред 19 години со „4 месеци, 3 недели и 2 дена“. Оваа година на сцената му се придружија неговите главни актери Ренате Рејнсве и Себастијан Стан. „Треба да почекаме 20 години за повторно да ги гледаме овие филмови и да видиме кои од нив го издржале тестот на времето“, рече Мунџиу.

Победата на „Фјорд“ значи дека „Неон“ го продолжува својот извонреден период на држење на американските права за добитникот на „Златна палма“ за последните седум изданија на фестивалот, кои датираат од „Паразит“ во 2019 година.

Додека последните денови од фестивалот беа преплавени со драма поврзана со растечкото противење на контролата на Винсент Болоре врз „Канал+“, која се прошири во отворено писмо кое сега се фали со околу 4.000 потписници на меѓународно ниво, церемонијата беше релативно воздржана, со говори за прифаќање претежно аполитични.

„Во свет кој станува сè понасилен, сè поавторитарен, каде што надежта се гледа како маана, а разликата како закана, овој фестивал достигнува повисоко ниво“, рече Тилда Свинтон, претставувајќи ја финалната награда.

Најочигледниот политички момент дојде од Звјагинцев, зборувајќи против воените акции на руската влада предводена од Владимир Путин во Украина. „Едно е сигурно: масакрите конечно мора да престанат, а единствената личност што може да го заврши ова крвопролевање е претседателот на Руската Федерација“, рече Звјагинцев. „Ставете крај на овој колеж; целиот свет го чека тоа.“

Мал технички проблем се случи кога Калво, Амброси и Павликовски се качија на сцената истовремено за да ја примат заедничката награда за најдобар режисер. „Ова беше катастрофален мизансцен“, се пошегува Павликовски, држејќи го својот говор откако Калво и Амброси го направија својот. Тројцата режисери имаа само еден трофеј меѓу себе на сцената, а презентерот Ксавиер Долан се шегуваше „Се надевам дека ќе имаат две Златни палми“.

Ова беше првпат наградата за најдобар режисер да се подели од 2016 година, кога Мунџиу за „Дипломирање“ ја подели со Оливие Асајас за „Личен купувач“.

Церемонијата ја водеше француската актерка Ај Хаидара, која исто така ја водеше церемонијата на отворањето на 12 мај. Деветчленото жири го предводеше јужнокорејскиот режисер Парк Чан-вук, заедно со режисерките Клое Жао, Лаура Вандел и Диего Сеспедес, сценаристот Пол Лаверти и актерите Деми Мур, Исак де Банкол, Стелан Скарсгард и Рут Нега.

„Да бидам целосно искрена, не сакав да ја доделам Златната палма на ниту еден од филмовите, бидејќи тоа е награда што јас самата никогаш не сум ја добила“, се пошегува Парк на прес-конференцијата по церемонијата.

Барбра Стрејсенд не беше присутна за да ја прими почесната Златна палма, откако го откажа своето лично појавување на фестивалот минатата недела поради закрепнување од повреда на коленото. Изабел Ипер претстави видео порака од Стрејсенд. „Во еден луд, нестабилен свет кој се чини дека е сè пофрактуриран секој ден, смирувачки е да се видат привлечните филмови на овој фестивал“, рече Стрејсенд.

Питер Џексон и Џон Траволта, исто така, добија почесна Златна палма претходно на фестивалот.

Наградите веќе се распределени во другите фестивалски секции, при што „Секогаш“ на Сандра Волнер ја освои наградата „Одреден поглед“, „Ла Градива“ на Марин Атлан ја освои Големата награда на Неделата на критичарите, а британскиот филм „Гледам како зградите паѓаат како молња“ на Клио Барнард ја освои наградата на публиката на Двете недели на режисерите.

Минатогодишната Златна палма ја освои „Тоа беше само случајност“ на Џафар Панахи, а филмот доби две номинации за Оскар.

Награди во Кан 2026

Конкуренција

Златна палма – Фјорд, реж. Кристијан Мунџиу

Гран при – Минотаур, реж. Андреј Звјагинцев

Најдобар режисер, ex-aequo – Хавиер Калво, Хавиер Амброси за „Црната топка“; Павел Павликовски за „Татковина“

Награда од жирито – „Сонуваната авантура“, реж. Валеска Гризебах

Најдобра актерка – Тао Окамото, Вирџини Ефира за „Одеднаш“

Најдобро сценарио – Емануел Мар за „Човек од своето време“

Најдобар актер – Емануел Макија, Валентин Кампањ за „Кукавица“

Златна камера за најдобар прв игран филм

Златна камера – Бен’Имана, реж. Мари Клементина Дусабежамбо

Конкуренција за кратки филмови

Златна палма за краток филм – „За противниците“, реж. Федерико Луис