Европејците подготвуваат воени вежби на Гренланд како знак на пркос на Трамп

НУУК, Гренланд – Европските земји испраќаат мал број воени лица на Гренланд во четврток, додека Данска и нејзините сојузници се подготвуваат за вежби за да се обидат да го уверат американскиот претседател Доналд Трамп во неговата безбедност додека тој притиска да го стекне островот.

Средбата на претставници од Соединетите Американски Држави, Данска и Гренланд во среда го избегна типот на јавно понижување што му беше нанесено на украинскиот претседател Володимир Зеленски минатата година, но исто така не донесе брзо решение за спорот.

„Американската амбиција да го преземе Гренланд е недопрена“, изјави данската премиерка Мете Фредериксен во писмен коментар за Ројтерс во четвртокот, опишувајќи „фундаментално несогласување“.

„Тоа е секако сериозно и затоа продолжуваме со нашите напори да спречиме ова сценарио да стане реалност“.

Трамп изјави дека стратешки лоцираниот и богат со минерали остров е од витално значење за безбедноста на САД и дека САД мора да го поседуваат за да спречат Русија или Кина да го окупираат. Тој рече дека сите опции се на маса за обезбедување на територијата, која е автономна територија на Данска.

Тој вели дека Данска не е способна да го спречи руското и кинеското влијание во арктичкиот регион.

Русија изјави дека зборувањето на НАТО за Москва и Пекинг како закана за Гренланд се мит наменет за вештачко поттикнување хистерија и предупреди на опасностите од ескалација на конфронтацијата во регионот.

Во моментов има малку докази дека голем број кинески и руски бродови пловат во близина на бреговите на Гренланд.

Гренланд и Данска велат дека островот не е на продажба, дека заканите со сила се неодговорни и дека безбедносните проблеми треба да се решат меѓу сојузниците.

Истакнати земји од ЕУ ја поддржаа Данска, а многу лидери предупредуваат дека американското воено заземање на островот всушност би можело да значи крај на НАТО.

Пред состанокот со САД, Гренланд и Данска изјавија дека почнале да го зголемуваат своето воено присуство во и околу Гренланд во тесна соработка со сојузниците на НАТО, како дел од нивното ветување за зајакнување на одбраната на Арктикот.

Европските сојузници, вклучувајќи ги Германија, Франција, Шведска и Норвешка, изјавија дека испраќаат воен персонал за да започнат подготовки за поголеми вежби подоцна оваа година.

„Данските вооружени сили, заедно со голем број арктички и европски сојузници, ќе истражат во наредните недели како зголеменото присуство и вежбовната активност на Арктикот може да се имплементираат во пракса“, соопшти данското Министерство за одбрана.

ПРВИЧНОТО РАСПОРЕДУВАЊЕ ИЗГЛЕДА МАЛО

Данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен во средата изјави дека околу 200 американски војници, многу помалку отколку за време на Студената војна, моментално се стационирани во Гренланд, кој има население од 57.000 жители.

И досега обемот на планираното европско воено засилување не е објавен, но првичните распоредувања се чинеа мали.

Германските вооружени сили распоредуваа извидувачки тим од 13 лица, прво во Копенхаген, пред да се упатат кон Гренланд заедно со данскиот персонал. Доцна во средата, авион на данските воздухопловни сили исто така слета на аеродромот во Нуук, а персоналот во воена униформа се истовари и беше пречекан од два автобуса.

Оливие Поавр д’Арвор, француски амбасадор за половите, изјави дека Франција испраќа околу 15 планински специјалисти во Гренланд. Шведска испраќа тројца офицери, а Норвешка двајца.

Еден британски офицер, исто така, се приклучува на извидувачката група, додека холандскиот министер за надворешни работи изјави дека и неговата земја е подготвена да испрати персонал и дека ќе донесе одлука пред крајот на неделата. Полска изјави дека нема да испраќа војници.

РАЗГОВОРИТЕ ВО РАБОТНА ГРУПА

Сепак, распоредувањето на европско воено оружје на Гренланд беше порака до американската администрација, изјави за Ројтерс Марк Јакобсен, вонреден професор на Кралскиот дански колеџ за одбрана.

„Постојат две пораки… едната е да се одврати, да се покаже дека ‘ако одлучите да направите нешто воено, ние сме подготвени да го браниме Гренланд’“, рече тој.

„А другата цел е да се каже: ‘Па, ние сериозно ја сфаќаме вашата критика, го зголемуваме нашето присуство, се грижиме за нашиот суверенитет и го подобруваме надзорот над Гренланд’“.

Поивр д’Арвор изјави за Радио Франс инфо: „Ќе им покажеме на Соединетите Држави дека НАТО е таму, дека Данска драматично ги зголемила своите капацитети за надзор во Гренланд и дека Европската унија придонесува за обезбедување на националната безбедност на регионот како целина“.

По разговорите во Белата куќа со државниот секретар Марко Рубио и потпретседателот Џ.Д. Венс, Расмусен и неговата колешка од Гренланд, Вивијан Мотфелд, рекоа дека САД и Данска ќе формираат работна група за да разговараат за широк спектар на загрижености во врска со островот.

Премиерот на Гренланд во четвртокот повтори дека островот не сака да биде управуван од САД, ниту да биде нивна сопственост и дека ќе остане дел од Данска и НАТО алијансата.

„Сега не е време за внатрешни дискусии. Сега е време за единство, смиреност и одговорност. Внимателно ја следам ситуацијата и стојам со вас да се грижиме за Гренланд“, напиша Јенс-Фредерик Нилсен во објава на Фејсбук. (Ројтерс)