ЕУ ќе замрзне на неодредено 210 милијарди евра руски средства
ЕУ се согласи на неодредено време да ги замрзне суверените средства на Русија во блокот, додека Москва ги засили своите закани за одмазда против „Еуроклиар“, чуварот на поголемиот дел од имобилизираните пари на Кремљ.
Одлуката на ЕУ да ги искористи вонредните овластувања за да имобилизира 210 милијарди евра од средствата на нејзината централна банка претставува значаен чекор кон користење на готовината за да се помогне во одбраната на Украина од Русија.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, во петокот потврди дека лидерите на ЕУ ја исполниле обврската, преземена во октомври, да „ги држат руските средства имобилизирани сè додека Русија не ја заврши својата агресивна војна против Украина и не ја надомести предизвиканата штета“.
Пред овој чекор, санкциите на ЕУ што ги поткрепуваат замрзнатите средства требаше да се обновуваат на секои шест месеци – создавајќи потенцијал за влада пријателски настроена кон Кремљ, како што е Унгарија, да стави вето на овој потег.
Одлуката дојде неколку часа откако руската централна банка соопшти дека поднесува тужба против „Еуроклиар“, централниот депозитар за хартии од вредност во Брисел, кој ги чува овие средства. Организацијата, некогаш малку позната дел од меѓународните финансиски индустрии, а сега е во центарот на вниманието, нема право на глас за тоа како се користат замрзнатите средства.
Тужбата, поднесена во московскиот суд, тврди дека „нелегалните дејствија“ на „Еуроклиар“ предизвикале „штета“ на способноста на централната банка да управува со средства и хартии од вредност.
Минатата недела, Европската комисија предложи заем од 90 милијарди евра за Украина, обезбеден со руски средства имобилизирани во ЕУ по нејзината целосна инвазија. Но, планот е блокиран од Белгија, која се плаши од каскада тужби од Москва и од запленување на белгиските средства во земјата.
Белгискиот премиер Барт де Вевер се сретна со Кир Стармер на Даунинг стрит во петокот на долго планирани разговори за ресетирањето на односите меѓу ЕУ и Велика Британија, миграцијата и руските средства.
Портпаролот на Де Вевер рече дека разговарале за „можното користење на вредноста на имобилизираните руски суверени средства“ и „се согласиле да продолжат тесно да соработуваат за да постигнат напредок по ова сложено прашање“.
Средбата се одржува пред самитот на ЕУ следната недела, кога лидерите ветија одлуки за финансирање на Украина во 2026-27 година, поради предупредувањата дека Киев ќе остане без пари следната пролет за финансирање на својата одбрана и плаќање на лекарите и наставниците.
Функционерите на ЕУ веруваат дека предложениот заем од 90 милијарди евра ќе задоволи две третини од финансиските потреби на Украина за следните две години и очекуваат другите „меѓународни партнери“ на Киев да го обезбедат остатокот.