Марта Кос: „Драга Србијо, ти направи твојот глас да се чуе“

Комесарката за проширување на Европската унија, Марта Кос, му честиташе на победникот на носителот на Студентската листа, Илија Срдановиќ, и во таа прилика ја понуди својата поддршка на новата српска влада и рече дека вредностите што ги промовира СЛ ќе ја доближат Србија до Европа.

„Разговарав со Илија Срдановиќ за да ѝ честитам на Студентската листа за импресивната победа на изборите. Разговаравме за тоа колку е важно да се изгради доверба. Граѓаните на Србија дадоа силен мандат за промени. Нивните барања за владеење на правото, борба против корупцијата и слободни медиуми претставуваат реформи што можат да ја доближат Србија до Европската унија. Подготвени сме да ја поддржиме новата влада на Србија во напредокот на нејзиниот европски пат“, напиша Кос во објава на својот Инстаграм профил.

Во друго соопштение, таа истакна дека, по речиси две години протести за демократија, владеење на правото и борба против корупцијата, граѓаните на Србија излегоа во историски голем број и дека за време на протестите и масовната излезност на изборите, тие ги прикажаа вредностите што се во срцето на ЕУ. Таа рече дека за Србија може да започне ново поглавје од европската интеграција и дека вратата на ЕУ е отворена за понатамошна соработка и напредок.

За време на изборната кампања се слушаше дека изборот на Студентската листа ќе ја оддалечи Србија од ЕУ, имајќи ја предвид таквата порака од комесарката за проширување, се поставува прашањето колку се основани ваквите предвидувања и што всушност значат пораките на Европската комисија за понатамошниот европски пат на земјата.

Наим Лео Бешири, директор на Институтот за европски прашања, за „Данас“ вели дека изјавата на европската комесарка Марта Кос од 26 октомври претставува значаен политички сигнал дека Европската комисија ја препознава можноста за обновување на односите со Србија, но и за излез од повеќегодишната стагнација на европските интеграции.

Според него, особено е значајно што Кос не инсистирала на идеолошката посветеност на новото мнозинство, туку ги признала студентските барања за владеење на правото, борба против корупцијата и слобода на медиумите како реформи што ја доближуваат Србија до Европската унија. Со ова, Брисел практично потврди дека демократизацијата на Србија и нејзината европска интеграција не се два одделни политички процеси.

Тој вели дека поради оваа причина очекува дека новото парламентарно мнозинство ќе се концентрира на внатрешната консолидација на државата во првата фаза: реформирање на изборното законодавство, уредување на избирачкиот список, воспоставување независен регулаторен надзор врз медиумите, деполитизација на полицијата и јавната администрација, зајакнување на обвинителската независност и отворање на прашањето за одговорност за корупцијата. Тој оценува дека ова одговара на објавената програма на Студентската листа, во која борбата против организираниот криминал, формирањето полиција на специјалниот обвинител и ослободувањето на институциите од партиско влијание се меѓу клучните приоритети.

Сепак, Бешири истакнува дека не треба да се идеализира Студентската листа или да се претпоставува дека промената на владата автоматски ќе значи забрзано членство во ЕУ.

„Нејзината политичка хетерогеност, спротивставувањето на санкциите против Русија, инсистирањето на референдум за членство и недоволно разработената политика кон Косово претставуваат сериозни предизвици“, истакнува тој, додавајќи дека во јули 2026 година Европскиот парламент го повтори барањето за усогласување на Србија со санкциите против Русија, додека Европската комисија го поврзува напредокот во преговорите со нормализацијата на односите со Косово. „Ова се прашања што идната влада нема да може трајно да ги одложува. Сепак, фактот дека постои несогласување околу приоритетите на надворешната политика не значи дека нема договор за демократските реформи. Токму резултатите од тие реформи би можеле постепено да изградат поширок општествен консензус за европската иднина на Србија“, рече тој.