УНКТАД: Глобалната трговија достигна рекордни 28,5 билиони долари во 2021, но веројатно ќе забави во 2022 година

Сите големи трговски економии забележаа пораст на увозот и извозот над нивото пред пандемијата во четвртиот квартал од 2021 година, при што трговијата со стоки се зголеми посилно во земјите во развој отколку во развиените земји.

Ажурирањето за глобалната трговија на УНКТАД, објавено на 17 февруари, покажува дека во 2021 година, светската трговија со стоки остана силна, а трговијата со услуги конечно се врати на нивоата пред Ковид-19.

„Генерално, вредноста на глобалната трговија достигна рекордно ниво од 28,5 билиони долари во 2021 година“, се вели во извештајот. Тоа е зголемување од 25 отсто во 2020 година и 13 отсто повисоко во споредба со 2019 година, пред да се појави пандемијата COVID-19.

Додека најголемиот дел од растот на глобалната трговија се одржа во првата половина на 2021 година, напредокот продолжи и во втората половина од годината.

По релативно бавниот трет квартал, растот на трговијата повторно зајакна во четвртиот квартал, кога трговијата со стоки се зголеми за речиси 200 милијарди долари, постигнувајќи нов рекорд од 5,8 билиони долари.

Во меѓувреме, трговијата со услуги се зголеми за 50 милијарди долари за да достигне 1,6 билиони долари, нешто над нивото пред пандемијата.

Поголем раст на трговијата во земјите во развој

Извештајот покажува дека во четвртиот квартал од 2021 година, сите големи трговски економии забележале пораст на увозот и извозот многу над нивото пред пандемијата во 2019 година.

Но, трговијата со стоки се зголеми посилно во светот во развој отколку во развиените земји.

Извозот на земјите во развој беше за околу 30 отсто повисок отколку во истиот период во 2020 година, во споредба со 15 отсто за побогатите земји.

Растот беше повисок во регионите што извезуваат стоки, бидејќи цените на суровините се зголемија. Понатаму, растот на трговијата меѓу југ и југ беше над глобалниот просек, со пораст од 32 отсто на годишно ниво.

Значителен раст на трговијата во повеќето сектори

Освен транспортната опрема, сите економски сектори забележаа значителен пораст на вредноста на нивната трговија во последниот квартал од 2021 година.

„Високите цени на горивата стојат зад силниот пораст на вредноста на трговијата во енергетскиот сектор“, се вели во извештајот, „Растот на трговијата исто така беше над просекот за металите и хемикалиите“.

Како резултат на глобалниот недостиг на полупроводници, растот на трговијата со комуникациска опрема, патни возила и прецизни инструменти беше намален.

Прогнози за 2022 година

Извештајот на УНКТАД укажува дека растот на трговијата ќе забави во текот на првиот квартал од 2022 година.

Се очекуваат позитивни стапки на раст и за трговијата со стоки и за услуги, иако само маргинално, задржувајќи ги трговските вредности на нивоа слични на последните три месеци од 2021 година.

„Позитивниот тренд за меѓународната трговија во 2021 година во голема мера беше резултат на зголемувањето на цените на суровините, намалувањето на пандемските ограничувања и силно закрепнување на побарувачката поради пакетите за економски стимулации“, се вели во извештајот.

„Бидејќи овие трендови веројатно ќе се намалат, меѓународните трговски трендови се очекува да се нормализираат во текот на 2022 година“.

Фактори кои ќе ја обликуваат светската трговија во 2022 година

Растот на трговијата во 2022 година веројатно ќе биде помал од очекуваниот, со оглед на макроекономските движења.

Меѓународниот монетарен фонд ја ревидираше својата прогноза за светскиот економски раст надолу за 0,5 поени, се забележува во извештајот, земајќи ја предвид постојаната инфлација во Соединетите држави и загриженоста поврзана со кинескиот сектор за недвижности.

Исто така, се укажува на тековните логистички нарушувања и зголемувањето на цените на енергијата, какои дека „напорите да се скратат синџирите на снабдување и да се диверзифицираат добавувачите може да влијаат на глобалните трговски модели во текот на 2022 година“.

За трговските текови, извештајот го проектира трендот на зголемување на регионализацијата поради различни трговски договори и регионални иницијативи, како и „зголеменото потпирање на географски поблиските добавувачи“.

Покрај тоа, трговските обрасци во 2022 година се очекува да ја одразат зголемената глобална побарувачка за производи кои се еколошки одржливи.

Извештајот, исто така, ги означува рекордните нивоа на глобален долг, предупредувајќи дека загриженоста за одржливоста на долгот најверојатно ќе се интензивира поради зголемените инфлациски притисоци.

„Значајното заострување на финансиските услови би го зголемило притисокот врз највисоко задолжените влади, засилувајќи ги ранливостите и негативно ќе влијае на инвестициите и на меѓународните трговски текови“, се предупредува во извештајот.