Украина им објави војна на руските бродови во Црното Море

Руските пристаништа и бродови на Црното Море – вклучително и танкери кои превезуваат милиони барели нафта во Европа – би можеле оправдано да бидат нападнати од украинската војска како дел од напорите да се ослабне воената машина на Москва, предупреди во понеделникот висок функционер во Киев, по неодамнешните два напади врз руски бродови.

„Сè со што Русите се движат напред-назад по Црното Море се наши легитимни воени цели“, изјави  Олег Устенко, економски советник на украинскиот претседател Володимир Зеленски, велејќи дека потегот е одмазда за повлекувањето на Русија од договорот за житото усогласен со  посредство на ОН и на серијата ракетни напади врз земјоделските продавници и пристаништата.

„Оваа приказна започна со тоа што Русија го блокираше коридорот за жито, се закануваше дека ќе ги нападне нашите бродови, уништувајќи ги нашите пристаништа“, рече Устенко. „Нашата поморска инфраструктура е под постојан напад“.

Во текот на викендот, Украина ги прогласи водите околу руските пристаништа на Црното Море за „област на ризик од војна“. Зоната ги опфаќа главните руски пристаништа како Новоросијск, Анапа, Геленџик, Туапсе, Сочи и Таман. Тоа предизвика стапките на осигурување на бродовите да пораснат до небо со можност да ја загрозат една од главните рути за извоз на нафта и нафтени деривати на Русија – клучна за да се осигура дека Кремљ има доволно пари за да продолжи да води војна против Украина.

„По овој викенд, Црното Море се чувствува како поопасно место за меѓународниот превоз, а и онака беше многу опасно“, рече Бајрон Мекини, директор на S&P Global Market Intelligence. „Многу бродови едноставно не одат во областа. Осигурувањето е речиси непостоечко. Онаму каде што има стапки на осигурување, тие се многу високи и само ќе се зголемуваат“.

Во саботата, руската федерална поморска агенција Росморрекфлот објави дека рускиот танкер Сиг бил погоден во очигледен напад на украинските сили додека пловел блиску до окупираниот украински полуостров Крим.

„Танкерот доби удар во моторниот простор, блиску до водената линија од десната страна, веројатно како резултат на напад од морски дрон“, изјавија официјални лица.

Украинското Министерство за одбрана рече дека сè додека Русите „ги тероризира мирните украински градови и уништува жито, осудувајќи стотици милиони на глад, нема да има повеќе безбедни води или мирни пристаништа за неа во Црното и Азовското Море“.

Минатиот месец Русија испорача речиси 59 милиони барели сурова нафта, една третина од нејзиниот вкупен извоз, од стратешкото црноморско пристаниште Новоросијск, според разузнавачката компанија Кплер. Од нив 32 милиони барели отидоа во земјите на ЕУ. Пристаништето, исто така, работи и со други горива како дизел, бензин и нафта, покрај житото наменето за глобалниот пазар. Новоросијск е, исто така, местото каде што завршува нафтениот канал на Конзорциумот на Каспискиот гасовод, кој носи до 1,3 милиони барели дневно нафта од Казахстан – од каде што се испорачува на светските пазари.Новоросијск е исто така дом на голема поморска база на Црноморската флота. 

Близината на војската на Москва до трговските пристаништа може да го зголеми ризикот за цивилните бродови, предупреди Алексис Елендер, аналитичар за стоки во Кплер.

„Оние кои работат на поморските пазари велат дека не очекуваат Украина да го нападне комерцијалниот превоз, но постои ризик инсталациите или бродовите да бидат фатени во вкрстен оган и има многу трговија што се движи низ руските пристаништа на Црното Море“, рече тој.  „Има многу грчки бродови кои работат тука, но некои сопственици не сакаат да превезуваат руски товар, таму има цела меѓународна мешавина“.

Зголемениот ризик што конфликтот го поставува за прометните меѓународни водни патишта ќе повлече тешки одлуки во бродската индустрија и од страна на трговците кои се во искушение да продолжат да купуваат евтина руска нафта под условите од 60 долари за барел, поставена минатата година од Г7. Сè уште имате грчки и турски танкери кои оперираат околу таа зона, кои работат со руска нафта во рамките на ограничувањата на ценовната граница, а има и неколку бродови во странска сопственост во и околу околината на нападот со беспилотни летала во Новоросијск“, рече Мекини.  „Најинтересното прашање што произлегува од ова е дали тие ќе бидат одвратени во иднина ако нивните повеќемилионски средства сега се загрозени од залутан проектил или што и да е тоа“, додаде тој.

Меѓународната поморска комора, која ги застапува бродарите и операторите, одби да коментира дали најновите престрелки во Црното Море ќе ги одвратат нејзините членови да работат таму. Но, за Устенко, западните компании веќе треба да сфатат дека не може да има повеќе бизнис како и обично со Русија.

„Од правна и морална перспектива, целосно е неоправдано овие бродови да продолжат да испорачуваат руска нафта“, рече тој. „Сега тоа е поддржано и од економска гледна точка, бидејќи ризикот е исклучително висок. Во овие околности, цените на осигурувањето значително ќе скокнат, што ќе ги направи овие испораки непрофитабилни. Вашиот брод и вашиот екипаж ќе бидат под огромен ризик“.

„Големите компании кои продаваат осигурување, дали се подготвени да продолжат со ваква работа кога ќе ги видат овие слики кои доаѓаат од Црното Море?- праша Устенко. „Ова е вистинскиот момент за да сфатат дури и оние кои се уште се обидуваат да ги затворат очите и да се преправаат дека ништо навистина не се случило дека нема шанси“, порача тој.