Светска банка со песимистички прогнози за енергијата и за храната

Светските цени на енергијата ќе пораснат за 32 проценти оваа година, објави Светската банка, многу посилно од очекуваното, со нагло зголемување на цените на гасот во Европа поради прекини во снабдувањето поради конфликтите на Блискиот Исток.

Во априлскиот извештај, Светската банка предвиде зголемување на цените на енергијата од 24 проценти оваа година. Во 2027 година, цената на енергетските производи треба да се намали за 11,5 проценти, а банката очекува речиси ист процентен пад во 2028 година, според новите прогнози.

Снабдувањето со нафта треба да се намали за 5,2 проценти оваа година, најмногу во последните четири децении, без рецесијата во 2020 година.

Поради намаленото производство на нафта, цената на нафтата Брент треба да остане на високо ниво на краток рок, со просек од 92 долари за барел оваа година. Цените би биле уште повисоки ако не се очекува побарувачката да се намали за 2,5 проценти, забележува СБ. Побарувачката само повеќе се намали во пандемиската 2020 година и во 1980 година, за време на нафтената криза.

Намалените испораки на течен природен гас (LNG) треба да ги зголемат цените на гасот во Европа оваа година за речиси 60 проценти, пресмета СБ.

Во 2027 година, европските цени на гасот треба да паднат за осум проценти, со продолжено ограничено снабдување. Нормализацијата на пазарот во 2028 година треба да ги намали цените на овој извор на енергија на Стариот континент за речиси 30 проценти.

Цените на ѓубривата треба да се зголемат за 14 проценти оваа година, пресмета СБ, преполовувајќи ја прогнозата од априлскиот извештај.

Во 2027 година, неговите цени треба да паднат за 12,4 проценти и да се вратат на нивото од 2025 година. Трендот на намалување треба да продолжи во 2028 година, со прогноза за пад на цените од 8,2 проценти.

Цените на прехранбените суровини треба да пораснат за малку повеќе од десет проценти оваа година и за малку повеќе од седум проценти во 2027 година.

Во најлошото сценарио, кое вклучува исклучително силен Ел Нињо, нови прекини во испораките на жито преку Црното Море, ескалација на конфликтите на Блискиот Исток и понатамошни штети на руската нафтена инфраструктура, цените на храната би можеле да бидат за 12 проценти повисоки од очекуваното, предупреди Светската банка.

Таквиот развој на настаните би можел да предизвика криза со храна слична на онаа од почетокот на 2010-тите, кога уште четириесет милиони луѓе беа турнати во екстремна сиромаштија, нагласуваат тие. Во 2028 година, се очекува цените на храната да паднат за 5,2 проценти, според пресметките на Светската банка.

Цените на нафтата, природниот гас, храната и металите нагло пораснаа оваа година поради серија глобални шокови, соопшти Светската банка, а ситуацијата би можела дополнително да се влоши ако конфликтот на Блискиот Исток се интензивира и штетата на руската нафтена инфраструктура се влоши.

„Растечките цени на енергијата и трговските нарушувања ја поттикнуваат инфлацијата, го загрозуваат снабдувањето со храна и го забавуваат економскиот раст“, ​​рече Ајхан Косе, заменик-главен економист во Светската банка.

Цените на металите би можеле да пораснат за 25 проценти оваа година на рекордни нивоа. Алуминиумот, бакарот и калајот би можеле да бидат поскапи поради ограничената понуда и поголемата побарувачка поттикната од инвестициите во обновливи извори на енергија, електрични возила и центри за податоци.

Се очекува цените на скапоцените метали да пораснат за 40 проценти оваа година поради зголемената побарувачка за инвестиции во безбедни засолништа поради геополитичката неизвесност, додека се очекува да се смират следната година.