Србија и Америка се договорија за соработка во енергетиката, војската и 5G

Државниот секретар на САД, Марко Рубио, и министерот за надворешни работи на Србија, Марко Ѓуриќ, вчера го предводеа првиот стратешки дијалог меѓу САД и Србија во Вашингтон, сигнализирајќи заедничка цел за зајакнување на партнерството меѓу двете земји, објави американската администрација во заедничко соопштение.

Стејт департментот изјави дека почетокот на стратешкиот дијалог го зајакнува партнерството меѓу САД и Србија и билатералната соработка за промовирање на мирот, безбедноста и просперитетот во годината што одбележува 145 години дипломатски односи меѓу двете земји.

Српската страна нагласи дека е започнато „ново поглавје“ во односите меѓу двете земји и дека е „воспоставена институционална рамка за нивно понатамошно стратешко поврзување“.

САД и Србија потпишаа Меморандум за разбирање за енергетска инфраструктура и регионална енергетска безбедност, а Вашингтон „ја поздрави прелиминарната одлука на Србија да продолжи со хидроелектричниот проект Ѓердап III (Железна порта III) како прв проект идентификуван според Меѓувладиниот договор за енергетика“. Овој проект, се додава, е голема инвестиција во регионалната енергетска инфраструктура и чекор кон енергетски понезависна Србија.

Двете земји го поздравија објавувањето на гаранцијата за заем од 50 милиони долари од извозно-увозната банка на САД за Телеком Србија за распоредување на 5G мрежа во Србија „користејќи доверливи добавувачи, подобрувајќи ја безбедноста и сигурноста на комуникациските системи на Србија“.

Одбрана и деминирање

Соединетите Американски Држави и Србија „ја потврдија својата заедничка посветеност на одржувањето на регионалниот мир и безбедност и ветија дека ќе го зголемат темпото на воените ангажмани“, пофалувајќи две децении тесна соработка меѓу Националната гарда на Охајо и Српската армија во рамките на Програмата за државно партнерство.

Според Стејт департментот, Србија „побарала купување на американска одбранбена опрема, која ќе послужи за зголемување на интероперабилноста на вооружените сили и градење силни односи развиени за време на билатерални и мултилатерални вежби и заеднички мировни мисии“.

Американската администрација, исто така, објави дека издвоила 1,5 милиони долари за континуирана соработка во областа на цивилното деминирање за чистење на мини и неексплодирани убојни средства.

Вселена, стипендии и конзулати

Вашингтон ја поздрави одлуката на Србија да се приклучи на програмата „Артемис“ и да го потпише таканаречениот Договор „Артемис“ – збир на принципи за „транспарентно, безбедно и одговорно цивилно истражување и користење на вселената“ што ќе овозможи „проширување на мирна соработка во длабоката вселена преку размена на знаење и научни податоци“.

Двете земји, исто така, потпишаа Меморандум за разбирање за споделување на трошоците за Програмата за стипендии „Фулбрајт“, според кој Србија ќе придонесува 300.000 долари годишно за поддршка на проширувањето на програмата за размена и „обезбедување дополнителни можности за врвни американски и српски научници и студенти да предаваат и да спроведуваат истражувања во корист на двете земји“.

Соединетите Американски Држави го потврдија своето учество на ЕКСПО 2027 во Белград. Србија ја објави својата намера да ги продлабочи своите односи и ангажман со Соединетите Американски Држави со отворање нови конзулати во Мајами и Сан Франциско.

Српскиот министер за надворешни работи Ѓуриќ нагласи дека Стратешкиот дијалог „ќе обезбеди редовна, континуирана и структурирана комуникација на највисоко ниво, како и платформа за продлабочување на соработката во областите на надворешната политика, безбедноста, енергетиката, трговијата, инвестициите, науката, образованието, иновациите и високите технологии“, објави српското Министерство за надворешни работи.