Совет за енергетика ЕУ-САД: Како да се намали зависноста од рускиот гас, не е заобиколен ни Западен Балкан

Денеска и утре во Вашингтон се одржува Советот за енергетика ЕУ-САД чија цел е да се подобри трансатлантската соработка во областа на енергетиката, а шефот на европската дипломатија Жосеп Борел пред состанокот изјави дека се посветени на обезбедување енергетска безбедност на ЕУ и нејзините соседи, вклучително и Молдавија, Украина и Западен Балкан.
Во пресрет на средбата, Борељ на својот блог напиша дека енергијата отсекогаш била меѓу најважните геополитички прашања и дека сега, со високите цени и проблемите со снабдувањето со гас предизвикани од кризата со Русија, таа е на врвот на агендата на Брисел.

Тој изјави дека е неопходно да се издржат овие краткорочни притисоци со почитување на долгорочната стратегија за преминување на зелена енергија и дека Советот за енергетика ЕУ-САД во Вашингтон ќе ја интензивира трансатлантската соработка на овој фронт.

Цените на енергијата скокнаа поради проблемите со глобалната побарувачка и понудата, истакна Борел. Цената на гасот во ЕУ е шест до 10 пати повисока од лани, што ја оптоварува цената на струјата, но и целиот пазар на електрична енергија во Европа, наведува тој.

„Тоа веќе ја зголеми инфлацијата на крајот на 2021 година. Ако цените на енергијата се високи во 2022 година со зголемување на инфлацијата, тоа сериозно ќе влијае на закрепнувањето по пандемијата“, рече Борел.

Со сериозната криза во односите на ЕУ со Русија, тоа не стана само прашање на цената, туку прашање на безбедност на снабдувањето, вели тој.

Енергетската политика отсекогаш се појавувала во односите меѓу ЕУ и Русија, рече Борел, додавајќи дека ЕУ увезува повеќе од 40 отсто од гасот од Русија, а 60 отсто од приходите од увозот на Русија доаѓаат од ЕУ.

Европскиот функционер смета дека со намалување на целокупниот увоз на гас од Русија, ЕУ би инвестирала не само во зелената транзиција, туку и во намалувањето на стратешката зависност.

Но, во претходните години, Русија ја зголеми отпорноста на економските санкции, зголемувајќи ги своите девизни резерви, повеќе отколку што направи ЕУ за да го зголеми својот капацитет за потенцијално намалување на испораките на гас, рече Борел.

Тој додаде дека Брисел треба итно да размисли за развој на стратешките резерви на гас на ЕУ и можноста за заедничка набавка на гас.

Според Борел, Русија претходно ги користела енергетските резерви за политички цели.

ЕУ, заедно со Соединетите Држави и другите партнери, може да се спротивстават на употребата на енергетските резерви како оружје и геополитички потпора, рече тој.

Неодамнешната заедничка изјава ЕУ-САД за енергетската безбедност веќе става акцент на отпорноста на идните ценовни шокови и мерките за заштита од геополитички тензии во срцето на агендата за трансатлантската енергетска безбедност.

„Ние сме посветени на обезбедување на енергетската безбедност на ЕУ и нашите соседи, вклучувајќи ги Молдавија, Украина и Западен Балкан“, рече Борел во блог пост.

Шефот на европската дипломатија најави дека ЕУ ќе разговара со САД за намалување на зависноста од рускиот гас и можното снабдување со американски течен природен гас за Европа.

„Соединетите Американски Држави се веќе најголемиот снабдувач на течен природен гас во Европа и ја интензивираме соработката за да се осигураме дека ова снабдување ќе биде обезбедено во наредните месеци“, рече Борел.