Политико: Бугарија премолчено ја помага американската логистика на Блискиот Исток

Бугарија премолчено ја помага американската логистика на Блискиот Исток, пишува „Политико“ додавајќи дека ова е шема на која се работеше генералниот секретар на НАТО, Марк Руте,  пред да оди во Вашингтон и вклучува преглед на придонесите на земјите-членки во алијансата и нивното распоредување во различни категории.

Белата куќа подготви еден вид список на „послушни и непослушни“ земји во НАТО, додека администрацијата на Доналд Трамп бара начини да ги казни сојузниците кои одбија да ја поддржат војната со Иран. Тоа е исто така уште една точка на тензија за сè понестабилниот сојуз кој е погоден од нападите на Трамп, од неговиот притисок за анексија на Гренланд до неговото предупредување за целосно повлекување од пактот. Министерот за одбрана Пит Хегсет ја наговести идејата уште во декември.

„Модел сојузници кои го преземаат својот дел од одговорноста се Израел, Јужна Кореја, Полска, сè повеќе Германија, балтичките држави и други, и тие ќе ја добијат нашата посебна услуга“, рече тој. „Сојузниците кои продолжуваат да не ја играат својата улога во колективната одбрана ќе се соочат со последици“, додаде министерот.

Еден дипломат рече дека списокот се чини дека ја одразува таа логика. „Белата куќа има документ за сторителите и несторителите, па претпоставувам дека размислувањето е слично“, рече тој.

Според изворите на Политико, администрацијата ги чува деталите во тајност додека разгледува различни опции. Службениците молчеа за тоа какви точно би можеле да бидат услугите или казните.

„Се чини дека немаат многу специфични идеи кога станува збор за казнување на лошите сојузници. Преместувањето на трупи е една опција, но не е ли тоа во основа казнување на самите САД?“, рече друг европски функционер, кој, како и другите, зборуваше анонимно поради чувствителноста на дипломатското прашање.

Белата куќа јасно ја искажа својата иритација кон сојузниците.

„Додека САД отсекогаш биле тука за нашите таканаречени сојузници, земјите што ги браниме со илјадници војници не беа тука за нас за време на операцијата „Епски бес“, рече портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, осврнувајќи се на името на Пентагон за операцијата.

„Претседателот Трамп јасно стави до знаење како се чувствува во врска со оваа неправедна динамика и, како што рече, САД ќе се сетат.“

Постојат малку други опции за повлекување на американските трупи од Европа, па затоа секој план веројатно би вклучувал нивно преместување од една земја во друга. Дури и тогаш, таков потег би можел да биде скап и да одзема многу време.

Не е јасно кои земји спаѓаат во која категорија и дали Руте е воопшто свесен за потегот. Но, Романија и Полска би можеле да бидат меѓу најголемите победници, бидејќи и двете остануваат во милост на претседателот и би биле добредојдени повеќе американски трупи. Полската влада, еден од најголемите трошаџии во одбраната на НАТО, веќе ги покрива речиси сите трошоци за сместување на 10.000 американски трупи на своја територија. А неодамна проширената воздухопловна база „Михаил Когалничеану“ во Романија, што земјата им дозволи на САД да ја користат за својата воздушна војна против Иран, има простор за повеќе американски сили. Хегсет првично го употреби терминот „примерен сојузник“ за да се осврне на партнерите на НАТО кои ги зголемија своите воени трошоци во согласност со целта на алијансата од 5 проценти, која Трамп ја промовираше. Службениците го користеа терминот и во Националната стратегија за одбрана, објавена во јануари.

Министерството за одбрана на САД соопшти дека ќе „даде приоритет на соработката и ангажманот со примерни сојузници кои го исполнуваат својот дел од одговорноста за нашата колективна одбрана“. „Ова ќе им овозможи на овие сојузници да играат поголема улога во одбраната на нашите заеднички интереси, а воедно ќе ги зајакне и стимулациите за другите да го сторат истото“, соопшти Пентагон.

Според двајца европски претставници запознаени со планот, концептот би можел да им овозможи на Соединетите Американски Држави да ги намалат воените распоредувања, заедничките вежби или продажбата на оружје на перцепираните „лоши“ сојузници и да ги пренасочат кон „добрите“. Хегсет, исто така, го користел терминот „модел сојузник“ на состаноците со земјите од НАТО.

Ова исто така би му дало на Трамп повеќе алатки за да прави разлика помеѓу членовите кои ги поддржале напорите на САД против Иран, како што е прекинувањето на блокадата на Ормутскиот теснец и дозволувањето користење на бази, и оние кои не го сториле тоа.

Додека Шпанија и сојузниците како Велика Британија и Франција или ги отфрлија или ги одложија барањата на САД за помош, Романија и неколку помали земји им дозволија на САД да ги користат нивните воздухопловни бази. Бугарија, исто така, тивко обезбеди логистичка поддршка на САД на Блискиот Исток.

Шпанија веќе имаше проблеми со администрацијата на Трамп откако се спротивстави на целта на НАТО за трошење од 5 проценти за одбрана на самитот во Хаг минатата година. Во исто време, официјалните лица ги пофалија балтичките држави Литванија, Латвија, Естонија и Полска за тоа што постојано се меѓу најголемите трошачи во алијансата.

„Претседателот Трамп со право јасно стави до знаење дека очекува сојузниците и партнерите да преземат поголема одговорност и да помогнат во заштитата на овој витален морски пат на Блискиот Исток“, им рече Елбриџ Колби, врвен планер за политика на Пентагон, на сојузниците на НАТО овој месец за време на виртуелен состанок на министрите за одбрана на кој Хегсет одби да присуствува.

Но, има малку преседан за преземање вакви чекори за казнување на сојузниците, а ваквите идеи веќе се соочуваат со отпор во Конгресот.

„Не е корисно кога американските лидери зборуваат потценувачки за нашите сојузи“, рече сенаторот Роџер Викер, републиканец од Мисисипи, во вторникот за време на сослушувањето за американските сили во Индо-Пацификот.

„Треба да бидеме јасни за многуте политички, стратешки и морални придобивки што земјата ги добива од своите сојузи.“

Некои поранешни функционери, исто така, се сомневаат дека администрацијата на Трамп има капацитет да управува со уште една егзистенцијална криза за алијансата.

„Трамп и неговиот тим се зафатени обидувајќи се да се извлечат од мочуриштето што самите го создадоа“, рече Јоел Линеинмаки, поранешен фински функционер кој работеше на пристапувањето на земјата во НАТО во 2023 година.

„Администрацијата веројатно нема капацитет да отвори уште еден непријателски фронт со Европа додека војната е во тек.“ угарија