Паника кај инвеститорите на Блискиот Исток: Дури 120 милијарди долари „испарија“ од Емиратите поради војната во Иран


Војната во Иран предизвика голем финансиски шок во Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ), збришувајќи околу 120 милијарди долари од берзите во Дубаи и Абу Даби за само неколку недели. Хаосот со летови и паниката кај инвеститорите сериозно ги тестираат амбициите на оваа земја од Заливот како глобален финансиски центар.

Од 28 февруари, референтниот индекс на Дубаи падна за околу 16 проценти, додека индексот на Абу Даби забележа пад од девет проценти. Во однос на пазарната вредност, финансискиот пазар во Дубаи изгуби приближно 45 милијарди долари, додека поголемата Берза на Абу Даби е „полесна“ за околу 75 милијарди долари.

Овој пад ги рангира пазарите на ОАЕ меѓу најтешко погодените во светот. Загубите ги надминаа оние во Катар (пад од четири проценти) и Бахреин (пад од седум проценти), додека Саудиска Арабија и Оман дури и забележаа раст во истиот период. За споредба, американскиот индекс S&P 500 падна за околу седум проценти.

Масовната распродажба на акциите одразува брзо влошување на довербата на инвеститорите, што е директно поврзано со економските последици од конфликтот. Зголемувањето на цените на енергијата и геополитичката несигурност предизвикаа огромна нестабилност на глобалните пазари.

Аналитичарот Хајтам Аун рече дека падот е првенствено „краткорочен удар врз расположението на инвеститорите и довербата на пазарот“, а не структурна штета на целокупната економија на ОАЕ.

Покрај финансиските пазари, улогата на Емиратите како глобален туристички и сообраќаен центар е сериозно поткопана. Десетици илјади летови се откажани, од кои многу се насочени кон Меѓународниот аеродром во Дубаи, најпрометниот аеродром во светот за меѓународни патници.

Со оглед на тоа што туризмот придонесе околу 70 милијарди долари во економијата на ОАЕ минатата година (што претставува 13 проценти од БДП), овој сектор е особено изложен на ризик поради продолжената регионална нестабилност.

Иако ОАЕ се значително помалку изложени на прекини во снабдувањето со енергија предизвикани од кризата во Ормутскиот теснец во споредба со некои од неговите соседи, пошироките пазарни ефекти се сè уште значајни. Конфликтот ги оптовари регионалната логистика и трговските текови, интензивирајќи ги реакциите на финансиските пазари и покрај релативно стабилното домашно производство на енергија.

И покрај сегашните големи загуби, аналитичарите нагласуваат дека долгорочната позиција на ОАЕ останува недопрена. Вкупната вредност на берзата на оваа земја надмина трилион (илјада милијарди) долари во 2024 година, позиционирајќи се веднаш зад Саудиска Арабија чија пазарна вредност е 2,5 трилиони долари.

Дубаи неодамна се рангираше на 7-мо место во светот во однос на финансиската конкурентност, со јасна амбиција да стане еден од четирите водечки финансиски центри во светот до 2033 година.