Каква била про-иранската терористичка мрежа откриена во Грција и Македонија?

Во откривањето на мрежата бил вклучен и израелскиот Мосад. Иранската амбасада во Атина ги отфрли наводите нарекувајќи ги „целосно неосновани“


Жена го држи националното знаме на Иран во Техеран (Фото: АФП)

 

Разузнавачките служби во Грција и Северна Македонија открија наводна терористичка мрежа поврзана со Иран, која планирала напади на европско тло во координација со локални криминални мрежи.

Случајот предизвика загриженост, бидејќи најновата безбедносна проценка на Европол укажува на неколку инциденти во други земји на ЕУ во кои се вклучени Иран и европски криминалци.

Досега се уапсени четири лица – три во Скопје и Куманово и едно во Грција – додека по уште едно лице се трага, објавија локалните медиуми.

Грчките власти ги добиле првичните разузнавачки информации во март 2026 година и веднаш започнале заедничка истрага со властите во Скопје. Според извештаите, во случајот бил вклучен и израелскиот Мосад, пишува медиумот „Рапортер“.

Како наводен организатор е идентификуван Едрис Џахангири Маванех, ирански државјанин. Друг осомничен, Наџи Шарифи Зиндашти – Иранец со турско потекло, познат по вмешаност во организиран криминал и моментално баран од ФБИ – наводно исто така одиграл клучна улога во регрутирањето поединци во Северна Македонија.

Тројца од нив патувале во Иран и во една неименувана земја од Персискиот Залив, каде што се сретнале со координатор и добиле инструкции за потенцијална цел.

Се претпоставува дека целта бил или висок раководител на израелска компанија што работи во Грција, или ирански дисиденти и активисти кои живеат во странство.

Европол, европската агенција за спроведување на законот, во март изјави за „Рапортер“дека нивото на терористичка закана на територијата на ЕУ е зголемено поради војната во која е вклучен Иран.

Во одговор на прашање од „Рапортер“ во средата, агенцијата наведе дека не е овластена да коментира операции зад кои стојат држави. Сепак, упати на својот најнов извештај за состојбата со тероризмот, објавен во септември, во кој се наведува дека директните безбедносни ризици во ЕУ, поврзани со случувањата во регионот, продолжиле да постојат во текот на 2026 година.

Минатиот март, агенцијата укажа на индиции дека Иранци и нивни сојузници – вклучително и преку криминални мрежи – биле „вклучени во низа инциденти низ неколку земји-членки“.

Во октомври, 35 земји, меѓу кои и членки на ЕУ, потпишаа заедничка изјава со која ги осудија заканите од Иран, по наводна иранска разузнавачка операција насочена кон „РАФ Ферфорд“ – британска воздухопловна база што ја користи американската војска.

Иран во повеќе наврати се закани со воена акција против европските земји кои му дозволуваат на Вашингтон да ги користи нивните воени бази.

За време на војната против Иран, американските сили интензивно ја користеа поморската база во заливот Суда на Крит за логистичка поддршка. Сепак, Грција официјално тврди – во согласност со поширокиот европски став – дека не е страна во конфликтот.

Еден регионален разузнавачки службеник изјави дека операциите поврзани со Иран во Европа не се случиле пред американско-израелскиот напад врз Техеран. Сепак, тој изрази сомнеж дали овие операции биле координирани од државните разузнавачки служби на Иран, сугерирајќи дека зад нив би можел да стои Корпусот на чуварите на исламската револуција (ИРГЦ).

„Иран нема единствена, обединета разузнавачка служба, туку повеќеслоен систем со преклопувачки надлежности и центри на моќ кои меѓусебно се натпреваруваат“, рече службеникот.

Тој додаде дека иранските разузнавачки служби се „далеку пософистицирани“ отколку едноставно да ангажираат локални криминални мрежи за извршување напади, како што се платени убиства.

„Во минатото, тие ги таргетираа иранските дисиденти преку сопствени агенти кои дејствуваа на терен во странство“, изјави службеникот.

Иранската амбасада во Атина во средата ги отфрли овие тврдења, нарекувајќи ги „целосно неосновани“ и наведувајќи дека тие се дел од израелска кампања насочена кон дискредитирање на Иран, пишува „Рапортер“.