Како ветувањата на Маск за заштеда од 2 билиони долари завршија во хаос

Откако донираше повеќе од 250 милиони долари на кампањата за реизбор на Доналд Трамп во 2024 година, Јужноафриканецот Илон Маск, најбогатиот човек во светот, доби задача да надгледува сеопфатна кампања за „ефикасност“ во рамките на американската федерална влада.

Милијардерот, без искуство во владина служба, требаше да го предводи таканаречениот „Оддел за владина ефикасност“ (DoGE) за искоренување на отпадот и намалување на трошењето, а неговите ветувања беа грандиозни, најавувајќи заштеди од најмалку 2 билиони долари. Но, целиот проект заврши во хаос, оставајќи зад себе отпуштени вработени и агенции во хаос, пишува Гардијан.

Амбициозните планови брзо се судрија со реалноста откако Трамп се врати во Белата куќа во јануари минатата година. Десетици илјади федерални службеници беа отпуштени, парализирајќи ја работата на агенциите и предизвикувајќи безброј тужби.

Само четири месеци од неговиот мандат, Маск ненадејно го објави своето заминување, а шест месеци подоцна беше потврдено дека DoGE повеќе не постои. Самиот Маск подоцна рече дека никогаш повеќе нема да направи нешто слично. „Сето тоа беше целосна глупост од самиот почеток“, изјави за Гардијан Елејн Камарк, поранешна службеничка на Белата куќа и експерт за владини реформи.

„Фактот дека воопшто го кажаа тоа, а потоа мораа да го намалат на ниските стотици милијарди ви кажува дека не знаеле што прават.“ До март, Маск ја намали својата смела проекција на 1 билион долари, а до декември, наводните заштеди, според извештаите полни со грешки и претерувања, достигнаа само 214 милијарди долари.

Анализата на Институтот Брукингс документираше 26.511 случаи во кои администрацијата на Трамп отпушти луѓе, а потоа ги вработи повторно. „Она што го направија беше сеење хаос за џабе“, рече Камарк. „DoGE беше имплементиран на неверојатно невнимателен начин, без оглед на тоа што правеа агенциите.

Овој бизнис на брзо доаѓање и движење и кршење работи, што тие обожаваат да го прават во Силиконската долина, едноставно не функционира во владата.“ Минатиот месец, дури имаше и прашања за тоа дали DoGE сè уште работи. „Не постои“, изјави за Ројтерс Скот Купор, директор на Канцеларијата за управување со персонал (OPM), иако официјалниот профил на агенцијата X го негираше ова.

Во меѓувреме, Маск го опиша напорот, за кој еднаш тврдеше дека ќе заштеди 2 билиони долари, во неодамнешен подкаст како „малку успешен“. На прашањето дали би го направил тоа повторно, тој рече: „Не мислам така… Подобро би работел на моите компании отколку да го правам DoGE“.

Филип Г. Џојс, професор по јавна политика на Универзитетот во Мериленд, верува дека DoGE бил „непотребен“ со оглед на долгогодишната Канцеларија за одговорност на владата (GAO), која има евидентирано заштеди од 1,45 билиони долари од 2002 година.

Џојс тврди дека DoGE не бил алатка за ефикасност, туку механизам за елиминирање и намалување на делови од владата кои идеолошки се спротивставувале на администрацијата на Трамп, без одобрение од Конгресот. „Она што го правеше DoGE не беше обид да ги направи владините операции поефикасни.

Тие во основа само се обидуваа да дојдат и речиси случајно да одлучат дека само ќе елиминираат значителен број работи што ги правеше владата“, рече тој. „Уште на почетокот, беше јасно дека тие навистина немаат разбирање за федералниот буџет. А потоа, како што влегоа во агенциите, стана уште појасно.“

Кога DoGE пристигна во Администрацијата за социјално осигурување во февруари, Чак Борхес беше главен службеник за податоци. Тој беше сведок, вели тој, на лажните тврдења на Маск за измама во агенцијата, по што поднесе оставка во август и поднесе пријава како свиркач.

Тој предупреди дека DoGE ги оставил јавните податоци за социјално осигурување изложени. „Она што го идентификував е дека податоците за социјално осигурување беа јасно копирани во небезбедна или необезбедена облачна средина“, изјави тој за Гардијан.

Поради недостатокот на транспарентност, организацијата Граѓани за одговорност и етика во Вашингтон (Кру) поднесе тужба против DoGE. „DoGE работеше со минимална транспарентност, но со максимален авторитет“, рече Доналд К. Шерман, извршен директор на „Кру“.

„Со месеци се расправаме затоа што оваа администрација не сака јавноста да знае што прави DoGE, како работи DoGE“. Кога беше запрашана за коментар, Белата куќа не даде детални одговори. „Претседателот Трамп вети дека ќе го намали расипништвото, измамите и злоупотребите во нашата пренатрупана влада, а администрацијата е посветена на исполнување на тоа ветување кон американскиот народ“, рече портпаролот Дејвис Ингл.