И Хрватска ја обвини Србија за кражба на историското наследство

Србија ќе  трпи последици од кражбата на културното наследство на Хрватска во преговорите за пристапување во ЕУ. Ова предупредување го упати хрватскиот министер за надворешни и европски работи Гордан Грлиќ Радман, пренесе БГНЕС. Неправилното присвојување на туѓото културно наследство е скандалозно, но јасно се вклопува во хегемонистичката политика на ширење на т.н. „Српскиот свет“, рече Радман во Пула.

На 23 декември минатата година во Србија беше усвоен Законот за културно наследство, кој во старите и ретки библиотечни материјали ги вклучи изданијата на дубровничката литература, кои до 1867 година припаѓаа „и на српската и на хрватската култура“. Неговото усвојување наиде на жестоки критики и од хрватските официјални претставници и од културните институции.

По усвојувањето на спорниот закон, хрватската амбасада во Белград ги предупреди српските власти дека смета дека присвојувањето на културното наследство на Хрватска е неприфатливо и побара средба со министерката за култура Маја Гојковиќ.

Србија не оспорува дека литературата на Дубровник до 1867 година припаѓа на културното наследство на Хрватите, објавија белградските медиуми, повикувајќи се на соопштение на српското Министерство за култура и информации дека верува дека наследството е заедничко. Одредбата од Законот за културно наследство, според која изданијата на дубровничката литература од 1867 година припаѓаат и на српската и на хрватската култура, не значи дека Србија оспорува дека старата дубровничка литература е дел од културното наследство на Хрватска, соопшти Министерството.

„Тоа е пример на двојното наследство, заедничкото јазично минато и односот кон литературното наследство кое најдобро ги препознава европските вредности и перспективите за добрососедски односи“, велат од српското Министерство за култура.

Српското Министерство за култура и информации реагираше со соопштение на Институтот за хрватски јазик и лингвистика (ИХЈЈ), кој ги осуди правните одлуки на Србија од 17 јануари, наведувајќи дека литературата на Дубровник била присвоена. Во  соопштението на Министерството за култура се наведува дека Регулативата за стари и ретки библиотечни материјали според член 23 од спорниот закон е дефиниција утврдена со Законот за стари и ретки библиотечни материјали од 2011 година. Тоа е потврда на научно-методолошката низа воспоставена од српската филолошка школа пред сто и педесет години, а која продолжува и денес.

„Српската академија на науките и уметностите (САНУ), Универзитетот во Белград, Матица Српска и други научни институции утврдија дека старата дубровничка литература е единствен феномен меѓу јужните Словени, која има свои карактеристики и е големо општо добро.. Врз основа на јазикот на кој е напишано, може да биде и српско и хрватско“, се вели во образложението на српското министерство за законските одредби донесени кон крајот на минатата година.Според министерството, таков став зазеле и угледни граѓани на Дубровник, од Матија Бан и Балтазар Богишиќ во 19 век до Милан Решетар и Петар Колендиќ во 20 век, членови на САНУ.

Хрватската министерка за култура Нина Обулен Коржинек претходно изјави дека законските одредби на Србија за литературата во Дубровник се професионално неосновани.

„Очекувам Србија да го промени овој закон и да престане да посегнува по културното наследство на Хрватска“, рече Обулен Коржинек. На 19-ти јануари, хрватскиот европратеник Карло Реслер ја повика Европската комисија да одговори на контроверзната одредба во Законот за културно наследство на Србија.

Србија ќе ги сноси последиците од присвојувањето на културното наследство на Хрватска во разговорите за пристапување во ЕУ, рече хрватскиот министер за надворешни работи и европски работи  Радман.

„Присвојувањето  на културното наследство на Хрватска не е во согласност со европските вредности и перспективата што Србија ја избра, и сигурно ќе има некои последици кога ќе се отворат одредени клучни поглавја, како што е образованието“, рече тој за новинарите.