Гувернерот на ХНБ, Борис Вујчиќ, станува потпретседател на ЕЦБ. Политико: Шокантна победа за Хрватска
Гувернерот на Хрватската национална банка, Борис Вујчиќ, ја доби поддршката од министрите за финансии на еврозоната за позицијата потпретседател на Европската централна банка, а преостанатите чекори до формална потврда се сметаат за формалност.
Премиерот Андреј Пленковиќ му честиташе на Вујчиќ на социјалната мрежа X, нагласувајќи дека ова е голем меѓународен успех и силно признание за Хрватска.
Еврогрупата го номинираше Борис Вујчиќ од шест кандидати за нов потпретседател на ЕЦБ, што е потврда за неговата експертиза, кредибилитет и долгогодишна работа.
Пленковиќ исто така нагласи дека номинацијата на Вујчиќ претставува признание за Хрватска како нова членка на еврозоната, која, и покрај бројните глобални предизвици, ја одржа економската и финансиската стабилност.
Премиерот нагласи дека Борис Вујчиќ е првиот кандидат за потпретседател на Европската централна банка од редот на новите земји-членки на ЕУ и првиот од Централна и Источна Европа, заблагодарувајќи им се на земјите-членки на еврозоната за нивната поддршка за хрватскиот кандидат.
Претседателот на Еврогрупата, Киријакос Пјеракакис, изјави дека во вторник, пред почетокот на состанокот на Советот за економски и финансиски прашања (Екофин), телото ќе биде информирано за одлуката на еврозоната.
Потоа Екофин треба да даде формална препорака до Европскиот совет, кој, по консултации со Европската централна банка и Европскиот парламент, ќе го потврди назначувањето на Борис Вујчиќ.
Се очекува Европскиот совет да ја потврди одлуката на својот самит во март, а се очекува Вујчиќ да ја преземе функцијата потпретседател на ЕЦБ на 1 јуни, заменувајќи го Шпанецот Луис де Гиндос.
Извршниот одбор на Европската централна банка се состои од претседател, потпретседател и уште четири члена назначени од Европскиот совет за необновлив осумгодишен мандат.
Покрај Борис Вујчиќ, кандидати за таа позиција беа Марио Сентено од Португалија, Мартинш Казакс од Латвија, Мадис Милер од Естонија, Оли Рен од Финска и Римантас Шаџиус од Литванија.
Политико: Шокантна победа за Хрватска
Министрите за финансии на еврозоната го избраа гувернерот на Хрватската народна банка, Борис Вујчиќ, за нов потпретседател на Европската централна банка, побивајќи ги очекувањата и отворените повици од Европскиот парламент да се избере друг кандидат.
Речиси никој не го очекуваше тоа, пишува Политико во статија насловена како „Хрватска постигна шокантна победа во трката за ЕЦБ“.
Вујчиќ беше избран пред финскиот гувернер Оли Рен, кој се сметаше за главен фаворит, во третиот и последен круг од гласањето. Пред тоа, „тешкашите“ како што се португалскиот гувернер Марио Сентено и латвискиот Мартинш Казакс, кои беа претпочитани од Парламентот за оваа позиција, веќе се откажаа од трката. Естонецот Мадис Милер и Литванецот Римантас Шаџиус беа елиминирани во првиот круг.
Во време кога американската администрација врши силен притисок врз Федералните резерви да ги намали каматните стапки, изборот на Вујчиќ, технократ без јасна политичка позадина, е силен сигнал за желбата на Европската унија да ја задржи Европската централна банка независна од директно политичко влијание, според Политико.
Доколку нема изненадувања во последен момент, лидерите на ЕУ формално ќе го потврдат Вујчиќ како наследник на сегашниот потпретседател Луис де Гиндос, чиј осумгодишен мандат завршува на 31 мај.
„Лудо“, беше единствената реакција од еден дипломат по гласањето. Други беа помирувачки.
„Тој е најискусниот централен банкар меѓу кандидатите“, рече друг извор, зборувајќи под услов да остане анонимен.
За да победи, на Вујчиќ му беа потребни гласовите на 16 министри кои претставуваат 65 проценти од населението на еврозоната, што значи дека ја имаше поддршката од најголемите членови на монетарната унија.
Германија, Франција и Шпанија размислуваа стратешки пред гласањето, бидејќи изборот на потпретседателот става во движење низа ротации на врвот на шестчлениот Извршен одбор на ЕЦБ во следните две години. Позицијата на потпретседателот е прва од четирите слободни места што ќе се отворат во тој период, вклучувајќи ја и претседателската функција.
Со назначувањето на Вујчиќ на втората најважна позиција во ЕЦБ, европските престолнини оставија отворено поле, особено кога станува збор за избор на наследник на Кристин Лагард, чиј мандат како шеф на ЕЦБ завршува на 31 октомври 2027 година.
Вујчиќ сега се соочува со незгодно сослушување во Европскиот парламент. 61-годишниот хрватски гувернер ќе мора да ги убеди пратениците за да избегне симболично, но политички срамно гласање против неговото назначување, како она што го доживеа Ив Мерш од Луксембург во 2012 година.
Вујчиќ има богато искуство во централното банкарство, ја води Централната банка од 2012 година и ужива висок углед меѓу своите колеги кои одлучуваат за каматните стапки, нагласува Политико.
Сепак, неговото назначување е големо изненадување за набљудувачите на ЕЦБ кои со години го сметаат Рен за речиси сигурен избор. Според ова толкување, искуството на Рен во политиката и монетарната политика во Брисел му даде предност во однос на другите кандидати.
Од самиот почеток, изгледите на Хрватска се сметаа за скромни бидејќи земјата не влезе во еврозоната до 2023 година, што ја стави близу дното на листата за место во Извршниот одбор. Ниту една од трите балтички држави, кои го воведоа еврото десет години претходно, сè уште немаше претставник во тоа тело.
Некои имиња веќе се споменуваат во контекст на борбата за функцијата претседател на ЕЦБ.
Иако Вујчиќ генерално се смета за умерен „јастреб“, тој не се вклопува лесно во традиционалната поделба помеѓу северните тврдокорни и јужните „гулаби“, што со децении ги обележува преговорите за водечки позиции во ЕЦБ.
Затоа, не се очекува неговото назначување значително да влијае на шансите кандидат од северна економска сила како што се Германија или Холандија, или од јужна, како што е Шпанија, да ја преземе претседателската функција во иднина.
Моменталните фаворити за највисоката функција се поранешниот гувернер на холандската централна банка, Клас Кнот, и шефот на Банката за меѓународни порамнувања, Пабло Ернандез де Кос.
Но, во европската политика, две години се долга вечност. Самата Кристин Лагард се појави како сериозен кандидат дури доцна на изборите за да го наследи Марио Драги, што покажува колку брзо може да се сврти трката за лидерство во ЕЦБ.
Поврзани наслови: Интервју на Вујчиќ за „Независен“: