ЕУ и Кина постигнаа договор за ограничување на извозот на хибридни автомобили

Европската Унија и Кина во петокот постигнаа договор за ограничување на нагло растечкиот извоз на кинески хибридни автомобили, што претставува пресвртница во преговорите насочени кон воспоставување рамнотежа во нивните трговски односи.

Соопштението уследи откако комесарот за трговија Марош Шефчович ги заврши дводневните разговори во Пекинг – кулминација на иницијативата започната во јуни за намалување на трговскиот дефицит на Унијата со Кина, кој изнесува една милијарда евра дневно.

Договорот претставува успех за извршната власт на ЕУ, која беше под притисок да издејствува отстапки од Пекинг. Пред почетокот на разговорите, Франција и Германија ја зајакнаа позицијата на Шефчович, повикувајќи ја ЕУ да преземе строги трговски мерки доколку Кина не го ограничи растечкиот вишок на извоз.

Обраќајќи се во Пекинг, комесарот изјави дека двете страни постигнале договор што ќе помогне да се заштитат европските производители на автомобили од евтината кинеска конкуренција. Тој одби да навлегува во детали пред лидерите на ЕУ официјално да ѝ дадат мандат на извршната власт на Унијата да продолжи со постапката.

„Постигнавме заедничко разбирање за ублажување на кинескиот извоз на хибридни и „плаг-ин“ хибридни возила кон Европската Унија. Ова отвора можност за намалување на кинескиот извоз за повеќе од половина“, им рече Шефчович на новинарите.

Оваа процена се засноваше на проекциите за тоа како би се одвивал растот на кинескиот извоз во следните четири години доколку не се постигнеше договорот. Практично, тоа би значело спречување на „извоз на неколку милиони автомобили од Кина во Европската Унија“, објасни тој.

Министерството за трговија на Кина го истакна договорот за хибридните возила во паралелна изјава од 16 точки, но не понуди детали за начинот на кој ќе се ограничува извозот. Во соопштението се наведува дека двете страни „ќе продолжат да ја зајакнуваат комуникацијата и соработката во рамките на механизмот за следење на трговијата и дополнително ќе ги користат механизмите за дијалог за да го подобрат меѓусебното разбирање“.

Шефчович одби да даде подетални објаснувања кога беше прашан дали договорот ќе ѝ овозможи на ЕУ да воведе заштитни мерки – комбинација од увозни квоти и царини – чекор што Брисел претходно го разгледуваше. Тој изјави дека договорот ќе биде во согласност со правилата на Светската трговска организација.

Шефчович рече дека Пекинг исто така се согласил да ги намали царините за европски стоки во вредност од 4 милијарди евра – од маслиново масло до обувки – потег што на извозниците ќе им заштеди 225 милиони евра.

„Тоа е клучен прв чекор“, рече тој. „Но, само прв чекор во процесот на повторно балансирање.“
Словачкиот комесар изјави дека ќе поднесе извештај до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и до лидерите на ЕУ, кога тие ќе се сретнат на самит во Брисел следниот четврток.

Тој се фокусираше на автомобилите како клучен резултат од преговорите во Пекинг со министерот за трговија Ванг Вентао и вицепремиерот Хе Лифенг.

Кинескиот извоз на автомобили во Европа бележи огромен раст, при што во август секој осми автомобил продаден во блокот бил кинески – главно благодарение на продажбата на хибридни возила. Сопствената автомобилска индустрија на Европа чувствува притисок, а „Фолксваген“ и „Мерцедес-Бенц“ неодамна најавија намалување на бројот на вработени и затворање на фабрики.

Покрај договорот за хибридни возила, Пекинг во своето соопштение наведе дека е „подготвен да продолжи“ со забрзано издавање дозволи за извоз на елементи од ретки земји во ЕУ.

Производителите на автомобили беа принудени да ги запрат производните линии откако Кина привремено го ограничи извозот како одговор на американските царини минатата година. Кина доминира во производството и преработката на ретки земји.

„Постигнавме заедничко разбирање дополнително да се олесни процесот на издавање дозволи за извоз од Кина на ретки земји и постојани магнети“, рече Шефчович.

Брисел го гледа договорот за хибридни електрични возила како модел што би можел да се примени и за заштита на други сектори во ЕУ кои моментално се под притисок, како што се хемиската индустрија или производството на машини. Двете страни планираат повторно да се сретнат во март 2027 година, а во јануари ќе одржат видеоконференција.

Договорот за една од главните преговарачки цели на ЕУ значително го намалува ризикот од ескалација на трговските тензии, што можеше да доведе до циклус на реципрочни мерки и одмазда. Останува да се види дали ЕУ брзо ќе реагира на француско-германскиот повик да му се дадат овластувања на Брисел да го блокира увозот од земји што го дестабилизираат нејзиниот единствен пазар. „Јавното мислење и лидерите јасно очекуваат многу брза реакција од наша страна. Мило ми е што можам да кажам дека кинеските партнери го уважија овој многу силен политички аргумент, па затоа можеме да продолжиме со договореното решение“, изјави Шефчович.

Други области на кои е постигнат договор вклучуваат разгледување можности за полесен пристап до пазарот за европските медицински помагала, како и ветувања од Пекинг за ублажување на опсежните мерки за контрола на болести, кои го ограничуваа извозот на европско месо и добиток.

Иако договорот ќе ги смири најнепосредните тензии, сеопфатното решавање на економските дисбаланси што го поттикнаа конфликтот сè уште е далеку.

Трговскиот дефицит на ЕУ со Кина во 2025 година изнесуваше речиси 360 милијарди евра, а од почетокот на оваа година веќе е зголемен за 12 отсто.
Кинескиот извоз на автомобили во ЕУ, кој минатата година изнесуваше 15,1 милијарда евра, претставува само мал дел од таа сума. (Политико)