Дуа Липа ги поддржа протестите во Албанија против туристичкиот проект на Трамп

Тирана – Британската поп-ѕвезда со косовско потекло Дуа Липа ги поддржа протестите во Албанија против туристичкиот центар поврзан со семејството Трамп, нарекувајќи го движењето „инспиративно“ во подкаст објавен во вторник.

Секој ден од крајот на мај, демонстрантите излегуваат на улиците на Тирана за да се изјаснат против изградбата на луксузен хотел поддржан од Иванка Трамп, ќерката на американскиот претседател Доналд Трамп, и нејзиниот сопруг Џаред Кушнер, во природен резерват на албанскиот брег.

Дуа Липа рече дека ги разбира загриженостите на демонстрантите за начинот на кој владата го одобрила проектот и недостатокот на транспарентност во процесот.

„Она што навистина ме загрижува е како може владата едноставно да го промени законот и да ја игнорира заштитата на животната средина без никаква консултација со јавноста“, рече 30-годишната поп-ѕвезда, чии родители се косовски Албанци и која чувствува силна врска со областа.

„Многу е инспиративно колку се загрижени луѓето“, додаде таа, осврнувајќи се на секојдневните собири.

Пејачката смета дека проблемот е од структурна природа и дека е потребно да се дејствува според модел кој има поддршка од народот.

Што е „Островот Кушнер“?

„Островот Кушнер“ е неофицијално име што критичарите му го дадоа на островот Сазан, најголемиот остров во Албанија, сместен кај Валона, на местото каде што се среќаваат Јадранското и Јонското Море.

Сазан има долга воена историја. Во минатото бил италијанска воена база, а за време на комунистичкиот режим на Енвер Хоџа бил една од најзатворените и најтајните воени точки во земјата. На островот и денес има напуштени тунели, бункери и воени објекти од Студената војна.

По децении изолација, сега островот се гледа како дел од новата туристичка визија на Албанија. Но, токму таа трансформација ја отвори најголемата дилема: дали развојот на елитен туризам може да оди заедно со заштитата на природата и јавниот интерес.

Проект од 1,4 милијарди евра

Проектот е поврзан со инвестициската компанија Affinity Partners на Џаред Кушнер. Според досегашните најави, планот предвидува луксузен туристички комплекс со хотели, вили, апартмани, марина и придружни содржини, а вредноста се проценува на околу 1,4 милијарди евра.

Албанската влада го претставува проектот како можност за нови работни места, странски инвестиции и позиционирање на земјата како дестинација за висок туризам. Премиерот Еди Рама јавно го брани проектот и тврди дека Албанија има право да ја искористи својата крајбрежна привлечност за економски развој.

Но, за критичарите, прашањето не е дали Албанија треба да развива туризам, туку каков туризам, под кои услови и по која цена.

Зошто протестираат граѓаните?

Еколошките организации предупредуваат дека проектот може да ја загрози лагуната Вјоса-Нарта, едно од најважните живеалишта за птици преселници во Медитеранот. Во ова подрачје се среќаваат фламинга, морски желки, средоземни фоки и повеќе видови птици што зависат од зачуваните мочуришта и крајбрежни екосистеми.

Активистите тврдат дека изградбата на големи туристички комплекси во вакви зони може да предизвика неповратна штета врз природата, особено ако се менува статусот на заштитените подрачја или ако процедурите не се транспарентни.

Дополнителен гнев предизвикаа снимки и извештаи за поставување огради, бодликава жица и присуство на приватно обезбедување кај делови од крајбрежјето. За многу граѓани, ова веќе не е само еколошко прашање, туку и прашање на јавен простор, владеење на правото и доверба во институциите.