Дизелот може да достигне 3 евра: САД се закануваат со блокада на извозот, Европа повикува на координиран одговор
Европските земји се согласија за координиран одговор на притисокот од САД за ослободување на стратешки залихи на дизел, додека Вашингтон размислува за забрана за извоз на горивото.
Евентуалното ограничување би можело дополнително да ги зголеми цените на горивата и да влијае на европскиот патен транспорт и синџири на снабдување.
Франција, Германија, Велика Британија, Италија, Ирска и Европската комисија се согласија за итен состанок во четврток за да одговорат на координиран начин на притисокот од американската администрација, објави Политико, повикувајќи се на тројца европски претставници. Според извори, од неколку земји приватно е побарано да ослободат дел од своите залихи на дизел. Учесниците се согласија да зборуваат „со еден глас“, а секое евентуално ослободување на залихи треба да се одлучи на ниво на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА).
Друга цел е да се намалат тензиите со Вашингтон. Според извор кој разговарал со Политико, земјите треба да комуницираат „цврсто, но позитивно“. Притисокот од САД е поврзан со барањето за ослободување на 120 милиони барели дизел, повеќе од една третина од вкупните залихи на гориво во Европа, во рок од шест месеци. Се очекува поширока група земји да разговараат за одговорот во петок.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, не ја исклучи можноста за забрана на извозот на американски дизел. „Размислувам за тоа“, рече тој, додавајќи дека министерот за енергетика Крис Рајт и министерот за внатрешни работи Даг Бургум му рекле дека таквата мерка би можела да ги намали цените на американскиот дизел, но би можела да ги направи другите производи поскапи. Трамп сака да види пад на цените на американскиот дизел додека се соочува со клучни избори за Конгресот. Од друга страна, американските нафтени компании се противат на забраната за извоз, а САД се главен снабдувач за Европа. Според Меѓународната унија за патен транспорт (IRU), американскиот дизел сочинува околу половина од поморскиот увоз во Европа.
Евентуалната забрана би била особено важна за патниот транспорт. Просечната цена на дизелот во ЕУ достигна 2,26 евра за литар на 17 септември, што е зголемување од 38 проценти во однос на крајот на февруари и нов рекорд, според IRU. Кристина Скарфија од италијанската транспортна асоцијација Конфетра проценува дека цената би можела да надмине три евра ако се спроведе забраната во САД. Зголемувањето на цените на дизелот би се почувствувало и на другите цени. „Сè што е на полиците ќе чини повеќе“, рече таа.
Според Евростат, транспортот користи 77 проценти од дизелот и гасното масло во ЕУ. Дејвид Доерти од BloombergNEF предупредува дека има малку брзи извори за замена. „Доколку камионите во Германија или Полска, двата најголеми пазари, не возеа, веројатно ќе почнеа да ги чувствуваат ефектите“, рече тој.
Дизелот учествува со околу 30 проценти во оперативните трошоци на меѓународна компанија за патен превоз, вели Јан Бучек од Полската асоцијација на превозници. „Со цени на дизелот од околу три евра за литар, ризикот од банкрот за некои превозници би бил многу реален, особено ако цената остане на ова ниво долго време“, рече тој. Според него, повеќе од 1.000 камиони веќе исчезнаа од полскиот меѓународен транспортен пазар оваа година.
„Доколку трошоците за обезбедување на услугата ги надминуваат приходите, од гледна точка на превозникот е економски поисплатливо да се остави камионот паркиран отколку да се создадат дополнителни загуби“, вели Јан Бучек од Полската асоцијација на транспортери.
Превозниците би се обиделе да ги префрлат повисоките трошоци на клиентите, главно преку доплати за гориво. Компаниите со помали финансиски резерви би можеле да почнат да одбиваат помалку профитабилен транспорт, додека поголемите превозници полесно би користеле договори што овозможуваат прилагодување на цените.