Британски комитет: Европа мора да се подготви за одбрана без САД

Велика Британија и нејзините европски сојузници во НАТО мора да се подготват за „најлошото сценарио“ во кое САД нема да ги бранат во случај на криза, предупреди влијателен комитет на британски пратеници и лордови. Зголемената непредвидливост на безбедносните приоритети на Белата куќа ги доведува во прашање основните претпоставки на НАТО за одбраната на Европа, која отсекогаш се потпирала на верувањето дека американските вооружени сили ќе бидат доминантна сила на страната на сојузниците во евентуална војна, пишува Скај њуз.

Предупредувањето, издадено во петок, доаѓа откако претседателот Доналд Трамп повторно ги критикуваше своите сојузници – а особено Обединетото Кралство – за тоа што не се придружија на неговата војна против Иран. Тој со потсмев ги нарече двата носачи на авиони на Кралската морнарица „играчки“, додека ги обвинуваше другите членки на НАТО дека „не прават апсолутно ништо“ за да помогнат во борбата против иранскиот режим.

Во објава на социјалните мрежи, претседателот додаде: „На САД не им треба ништо од НАТО, но „никогаш не го заборавајте“ овој многу важен момент во времето“. Овој коментар е дополнителен сигнал дека поддршката на Вашингтон за трансатлантската алијанса според Член 5 од основачкиот договор за колективна одбрана – каде што нападот врз еден сојузник се смета за напад врз сите – повеќе не може да се смета без резерва.

Трамп, исто така, постојано го отфрла британскиот премиер Кир Стармер како ништо слично на Винстон Черчил.

Заедничкиот комитет за стратегија за национална безбедност го повика Лондон да „развие план за оддалечување од билатералните односи со Соединетите Американски Држави од кои толку многу зависиме за нуклеарни и разузнавачки операции и конвенционална одбрана“. Тој, исто така, советуваше Обединетото Кралство, Европа и Канада да развијат план „за транзиција кон поголемо европско лидерство во рамките на НАТО“.

Комитетот нагласи дека иако владата треба да продолжи да соработува со САД каде што е практично, таа мора да има и јасен план. „Подготвувајќи се за „најлошото сценарио“ во кое Европа повеќе не може да се потпира на поддршката на САД во криза, владата мора да соработува со европските партнери за да инвестира во сопствените капацитети за да го неутрализира ова потенцијално повлекување“, се додава во извештајот.

Врховниот командант на сојузничките сили во Европа – највисокиот оперативен командант во алијансата – традиционално бил Американец, додека американската војска обезбедува клучни елементи за секој конфликт, како што се сателитски снимки, системи за електронско војување и огромна огнева моќ. Ова значи дека сила составена целосно од европски членови би била значително помалку способна.

Велика Британија е единствено изложена на какво било слабеење на трансатлантската врска поради нејзиното блиско безбедносно и одбранбено партнерство со САД, кое се развивало со децении врз основа на „специјалниот однос“.

Комитетот наведе области од особена загриженост, вклучувајќи ја зависноста на Велика Британија од САД за одржување на нејзините ракети „Тридент“, договори за споделување разузнавачки информации, испорака на борбени авиони Ф-35 и нов план за изградба на напаѓачки подморници.

Извештајот предупредува на можноста Трамп да ја искористи секоја моќ што ја има против сојузниците ако направат нешто што не му се допаѓа. Осврнувајќи се на зависноста на Велика Британија од САД во различни одбранбени и безбедносни домени, во извештајот се вели: „Постојат докажани области на тензија во односите меѓу Велика Британија и САД што би можеле да ја загрозат сигурноста на таа зависност во блиска иднина“.