Бајден за Авганистан: Тоа не е мој проблем

Американскиот претседастел не жали за својата одлука да ги повлече војниците. Сега се прават планови за евентуална евакуација на амбасадата на САД во Кабул

Додека трае талибанскиот блиц-криг низ Авганистан и американските власти се обидуваат да проценат колку брзо може да падне владата во Кабул, претседателот Џо Бајден ја рекалибрира својата порака до Американците.

Онаму каде што еднаш инсистираше дека две децении американска поддршка ги остави авганистанските сили способни да се бранат, Бајден и неговите помошници се префрлија на поладнокрвна мантра: Ако не можат, тоа не е наш проблем.

Внатре во администрацијата, врвните соработници само се обидуваат да продолжат со брзо менување на бојното поле. Американските власти сега веруваат дека Кабул би можел да биде опколен или да падне под контрола на Талибанците за неколку недели, па дури и иднината на американската амбасада слична на тврдина сѐ повеќе се доведува во прашање.

Во меѓувреме, претседателот цврсто се држи за одлуката од минатата година да ги повлече американските борбени трупи.

„Не жалам за мојата одлука“, им рече Бајден на новинарите во вторникот, посочувајќи дека САД потрошиле повеќе од билион долари и изгубиле илјадници свои војници за обука и опремување на авганистанската војска.

„Авганистанските лидери треба да бидат заедно“, рече тој. „Мора да се борат за себе, да се борат за својата држава“.

Тоа е порака што Белата куќа, Пентагон, Стејт департментот и други јавно ја истакнуваат сега по долгогодишниот приватен притисок врз авганистанските лидери, од кои многумина се надеваа дека САД никогаш нема да ги исполнат ветувањата дека ќе ја напуштат земјата.

Официјални претставници на администрацијата на Бајден велат дека САД имаат подобра разузнавачка служба и други зголемени способности за да спречат какви било идни терористички заговори против Америка што би можеле да произлезат од Авганистан, каде што Осама бин Ладен еднаш ги планираше нападите на 11 септември. Тие, исто така, нагласуваат дека САД ќе продолжат да нудат хуманитарна помош за Авганистанците и финансиска поддршка за авганистанската војска, вклучувајќи, барем засега, воздушна поддршка.

Но, тие ветувања не се целосно смирувачки за многумина на Капитол Хил и пошироко. Некои критичари стравуваат од одмазда за она што се случи во Ирак откако САД ги повлекоа војниците во 2011 година: подемот на Исламската држава, која го принуди Вашингтон да испрати војници назад за да ја елиминираат терористичката група.

Новата американска воена проценка вели дека Кабул би можел да падне во рацете на Талибанците за еден месец, изјави за „Политико“, лице запознаено со разузнавачките служби. Лицето додаде дека заземањето на целиот град може да потрае и подолго, шест месеци или повеќе, и дека ситуацијата е „флуидна“.

Според три лица запознаени со ситуацијата, дискусиите за внатрешна администрација покренаа евакуација на американската амбасада во Кабул како можност; едно лице рече дека мисијата може да се испразни до крајот на овој месец.

Официјален претставник на Стејт департментот не негираше дека евакуацијата е опција што се разгледува, нагласувајќи дека има редовни, тековни проценки на заканите во амбасадата.

Во остра реакција авганистанскиот министер за надворешни работи Мохамед Ханиф Атмар во средата рече дека неговата влада „веројатно ја доживува најмасовната, најбруталната и опортунистичка воена кампања на насилство и терор, од страна на талибанците, во историјата на нашата земја“.

САД ги засилија воздушните напади – барем на краток рок – вклучувајќи бомбардери „Б-52“ и авиони „АЦ-130“, кои можат да донесат катастрофална прецизна огнена моќ во мали области. Авганистанските воздухопловни сили, исто така, ги засилија операциите, иако извештаите сугерираат дека авионите се употребуваат толку често што најверојатно ќе се покаже како неодржливо на долг временски период.

Портпаролот на Белата куќа, enен Псаки, во средата рече дека САД „ќе продолжат да обезбедуваат воздушна поддршка“ на авганистанските сили на терен и „ќе продолжат да им обезбедуваат на нивните сили храна и опрема. И исплата на нивните плати“.

Авганистанските воздухопловни сили, составени од 162 авиони, извршуваат деноноќни удари и набљудувачки мисии од Кандахар на југ до Кундуз на север, а нивниот скелет се екипажи од неколку стотици западни контрактори.

Пензионираниот потполковник Даниел Дејвис, авганистански ветеран, кој лобира повеќе од една деценија за повлекување на американските борбени трупи вели дека темпото со кое колабираа авганистанските безбедносни сили само ја нагласува залудната природа на потпирањето на корумпираната влада во Кабул за да ја стабилизира земјата.

„Сега го гледате горчливото овошје“, рече Дејвис, кој сега е виш соработник во Одбранбените приоритети, тинк -тенк кој се залага за дипломатија над воената сила. „Постојано се лажеме себеси и го овековечуваме митот дека постигнуваме нешто. Сега тоа е разоткриено“. (Politico.com)