Си-Ен-Би-Си: Преживеаја војни и кризи, но не и 2026 година – Јапонски компании со стогодишна традиција исчезнуваат со рекордно темпо
Јапонија е позната по голем број компании кои работат повеќе од еден век, но токму таквите компании сега пропаѓаат со рекордно темпо, јави Си-Ен-Би-Си. Во првите осум месеци од оваа година, 112 јапонски компании постари од 100 години банкротираа, според податоците од истражувачката куќа Teikoku Databank. Доколку тоа темпо продолжи, 2026 година би можела да заврши со повеќе од 160 такви банкроти, надминувајќи го претходниот рекорд од 146 во 2024 година.
Меѓу главните причини се зголемувањето на цените, недостатиг од работници и проблемите со наоѓање наследници кои ќе ги преземат семејните бизниси.
Еден пример е Kadoya Sesame Mills, производител на сусамово масло основана во 1858 година. Компанијата преживеа војни, бројни економски кризи и пукање на јапонскиот меур на недвижнини и берза, а сега, по повеќе од две децении на берзата, се подготвува да се повлече во приватна сопственост со поддршка на јапонскиот фонд Integral, наведува медиумот во прилогот.
Во исто време, Кадоја се соочува со зголемување на цените на суровините и зголемување на геополитичките ризици.
Таквите потези покажуваат дека дури и многу старите и финансиски стабилни јапонски компании сè повеќе се прашуваат дали можат да продолжат да работат на ист начин како пред децении.
Во првата половина од 2026 година, во Јапонија се регистрирани 556 банкроти поврзани со зголемување на цените, што е за 23,8 проценти повеќе од претходната година и најмногу откако се води статистиката.
Во исто време, 227 компании пропаднаа поради недостиг од работници, што е исто така рекорд, додека 312 банкроти беа поврзани со немање наследници.
Економистите предупредуваат дека помалите компании фокусирани на домашниот пазар се особено погодени бидејќи имаат потешкотии да ги пренесат зголемените трошоци на клиентите.
Во исто време, Јапонија се соочува со долгорочен пад на населението и стареење на општеството, што го намалува и бројот на клиенти и достапната работна сила за компаниите.
Јапонските компании со повеќе од еден век традиција со години се сметаат за особено отпорни благодарение на семејната сопственост, силните врски со локалните заедници и разумните деловни практики. Многу од нив акумулирале капитал со децении, имаат малку долгови и стабилни бизнис модели.
Шигето Нагаи од „Оксфорд економикс“ предупредува дека нивните сопственици сè повеќе се плашат дека повеќе нема да можат да одржуваат висока профитабилност на долг рок и дека бизнисот постепено би можел да ослабне.
Теикоку Датабенк наведува дека растечките трошоци и недостатокот на наследници се меѓу најчестите причини за пропаѓањето на старите јапонски компании. Половина од 112-те банкроти оваа година вклучуваа релативно мали компании со долгови помали од 100 милиони јени.
Некои компании се обидуваат да се прошират во странство за да го компензираат намалувањето на јапонскиот пазар, додека други бараат нови сопственици, фондови или спојувања. Дополнителен притисок создаваат слабиот јен, повисоките трошоци за работна сила, инфлацијата, повисоките каматни стапки и промените во правилата за корпоративно управување.
Во првите осум месеци од оваа година низ цела Јапонија се регистрирани 7.199 банкроти, што е за 7,3 проценти повеќе отколку во истиот период лани. Доколку продолжи сегашното темпо, земјата би можела да има повеќе од 10.000 банкроти на бизниси втора година по ред.