Птици или познати Европејци: Како ќе изгледаат новите евро банкноти, во понеделник завршува анкетата на ЕЦБ

Европската централна банка спроведува анкета за тоа како ќе изгледаат новите евро банкноти до понеделник. Птици или познати Европејци? Многумина веќе се незадоволни од изборот на мотивите, пишува Дојче Веле.

Кога беа создадени првите евро банкноти, намерата беше да се прикажат архитектонски стилови од антиката до денес, но всушност, никаде не постои ниту една зграда што се појавува на овие банкноти. Идејата беше јасна: во Европа има премногу познати згради од сите овие периоди, а изборот на една наместо друга би предизвикал непотребно негодување кај земја-членка која е убедена дека ја има зградата што најдобро го претставува тој архитектонски стил.

Еден од предлозите за новите евро банкноти оди во сосема поинаква насока: тие прикажуваат познати Европејци.

На банкнотата од пет евра е прикажана пејачката Марија Калас, на банкнотата од десет евра е претставен композиторот Лудвиг ван Бетовен, а на физичарката Марија Кири е прикажана банкнотата од дваесет евра. Писателот Мигел де Сервантес треба да биде на банкнотата од 50 евра, ренесансниот уметник Леонардо да Винчи на банкнотата од 100 евра, но ретко кој ќе ја препознае писателката и активистка за мир Берта фон Зутнер на банкнотата од 200 евра.

Како е можно да изберете само шест Европејци?

Но, тоа е всушност огромен проблем: како и зошто беа избрани само овие шест Европејци? Секоја чест за нив, но зошто Бетовен, а не Моцарт? Зошто Сервантес, а не Гете или Балзак? Каде се Коперник или Галилео? Дали Марија Калас е поважна од Аристотел – ако сакате некој од Грција?

Втората серија предложени мотиви прикажува птици. Банкнотата од 5 евра прикажува Tichodroma muraria, банкнотата од 10 евра прикажува Alcedo atthis, а банкнотата од 20 евра прикажува Merops apiaster.

Единствената птица што повеќето Европејци би можеле прво да ја препознаат е на банкнотата од 50 евра – белиот штрк (Ciconia ciconia), но од друга страна, постојат птици познати само на сериозни ентузијасти: на банкнотата од 100 евра се наоѓа мечоопашестата или авоцета (Recurvirostra avosetta), а на највисоката апоенска вредност од 200 евра се наоѓа Morus bassanus.

Проблемот овде не е само што птиците се целосно непознати за денешното сè поурбано население на Европската Унија, туку и што речиси и да нема од овие птици вистински „европски“. Ако тоа беше критериум, тогаш требаше да бидат, на пример, белоглавиот мршојадец или каперкалијот – да наброиме само неколку, многу потипични птици на Стариот континент.

Што има на задната страна?

На задната страна од серијата птици повторно има згради, но сега институциите на Европската Унија како што се Европскиот парламент, Европската комисија, Европската централна банка, Судот на правдата на Европската Унија, Европскиот совет заедно со Советот на Европската Унија и Европскиот суд на ревизори.

Што и да мислат Европејците за палатите на Унијата, уште поголема слобода им е дадена на приказите на задната страна на банкнотите на одбрани Европејци – улични изведувачи за 5 евра, хорско пеење за 10 евра, училиште или универзитет за 20 евра, библиотека за 50 евра, музеј за 100 евра и јавен плоштад за 200 евра. Стилските прикази се движат од фотореализам до цртежи од талентиран наставник по уметност во основно училиште.

Во секој случај, ова е избор на жири од 21 член, но процесот на донесување одлуки е сè уште во тек. Европската централна банка, исто така, сака мислење од граѓаните на Европската Унија, а анкетата трае до овој понеделник.

Конечниот дизајн на новите банкноти треба да биде одлучен до крајот на годината, и не станува збор само за изгледот: сегашните евро банкноти се релативно безбедни и тешки за фалсификување, но можат – и мора – да бидат уште побезбедни.