Марк Карни неделава во ЕУ – може ли Канада да стане земја членка?

Канадскиот премиер Марк Карни ја нарекува Канада „најевропската од неевропските земји“, и иако формалното членство во ЕУ може да биде незгодно, тој се стреми до невидена блискост со блокот за да ја намали зависноста од непријателските САД.  Карни ќе биде првиот шеф на влада што ќе присуствува на говорот за состојбата на Европската унија, што следната недела ќе го одржи претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен.Тој ќе застане и во Ливерпул, каде ќе ја одржи првата средба со новиот британски премиер Енди Барнам.

Неговата посета е „огромен симбол“, рече Тобијас Кремер, европски пратеник од Германија и главен спонзор на резолуцијата од март, која повикува на посилна соработка меѓу ЕУ и Канада.

„Канада има многу од ресурсите од кои на Европа и недостасуваат, без разлика дали се работи за енергија, дали се работи за ретки земји (и) сурови минерали“, рече Кремер за АФП.

Канада е тешко погодена од трговската војна на американскиот претседател Доналд Трамп со оглед на нејзината блиска економска интеграција со јужниот сосед и итно бара нови економски партнери.ЕУ, исто така, е потресена од враќањето на Трамп на функцијата и, како и Канада, се обидува да ги „диверзифицира и деризикува“ своите надворешни односи, рече Кремер.

Идна членка на ЕУ?

Карни веќе ја приближи Канада до блокот. Канада стана првата земја која не е членка на ЕУ која се приклучи на нејзината програма за набавки во одбраната, а премиерот беше вклучен во приклучувањето на Канада во екстраваганцијата на поп културата Евровизија. Следниот месец, Карни е домаќин на самитот ЕУ-Канада во Монтреал, каде што рече дека ќе започнат дискусии за градење „многу посилно и подлабоко економско и безбедносно партнерство“.

Хавиер Морено Санчез, шпански пратеник на ЕУ, кој ја предводи парламентарната делегација за односи со Канада, истакна дека Отава и Брисел имаат исти ставови за климата и вештачката интелигенција, а договорот за дигитална трговија е веќе во фаза на работа.Тој пакт ќе се надоврзе на постоечкиот договор за слободна трговија наречен ЦЕТА, за кој Санчез рече дека има нереализиран потенцијал бидејќи малите и средни фирми сè уште не ги искористуваат неговите придобивки.

Шпекулациите за полноправно членство на Канада во ЕУ се интензивираа за време на вториот мандат на Трамп.

„Не сакаме да станеме членка на Европската унија“, им рече Карни на новинарите во неделата.„Она што го бараме и ќе започнеме со дискусии за (е) единствен сојуз со Европската унија“, рече тој. „Ние споделуваме исти вредности, имаме исти приоритети и имаме многу комплементарни силни страни.

Не е „реално“

Анкетата во април покажа дека 57 отсто од Канаѓаните го поддржале членството во ЕУ, но не е јасно дали Канада воопшто ги исполнува условите. Членот 49 од договорот за ЕУ ​​вели дека „европска држава“ посветена на „човечкото достоинство, слобода, демократија, еднаквост и владеење на правото (и) почитување на човековите права“ може да се приклучи на блокот.

Договорот не ги специфицира географските критериуми на европска држава, но тешко е да се замисли дека Канада се квалификува.

„Идејата Канада да стане членка на Европската унија, било во економска или политичка смисла — навистина не гледам дека ова е реална перспектива“, рече Игнасио Гарсија Берсеро, аналитичар во бриселскиот тинк-тенк „Бројгел“.

Во 1987 година, на Мароко му беше одбиено членството со образложение дека не е европска држава. Санчез се пошегува дека Канада „не била толку далеку“ географски во целина, со оглед на нејзината близина до данската автономна територија Гренланд. Но, блиските врски со ЕУ се можни без полноправно членство, како што е случајот со Исланд и Швајцарија, рече тој.

За разлика од Швајцарија, превозот на стоки меѓу Канада и ЕУ доаѓа со значителни транспортни трошоци и Европа никогаш нема да го замени американскиот пазар за Канада. Во јули, 70 отсто од канадскиот извоз отиде во САД, во споредба со само пет отсто во ЕУ. Сепак, „колку поблиску можеме да соработуваме, толку подобро“, рече Кремер.