Сојузниците стравуваат дека Трамп ќе го нападне НАТО во случај на пораз на среднорочните избори

БРИСЕЛ – Земјите од НАТО се подготвуваат за најлошото сценарио околу среднорочните избори во САД во вторник. Европските сојузници стравуваат дека поразот на републиканците би можел да го поттикне претседателот Доналд Трамп драматично да ги засили своите напади врз алијансата. Нивната загриженост е дека ако Конгресот го ограничи Трамп во врска со домашната политика, како врховен командант на американската војска тој  може да се обиде да го зацементира своето наследство во надворешните работи, каде што има послободни раце. Тоа би можело да значи повлекување на илјадници војници од Европа, рекоа тројца од дипломатите.

„Обично она што им се случува на претседателите кои не се во право е мешавина од изразување фрустрации и авантуризам во надворешната политика“, рече еден висок европски функционер за одбрана. А, напаѓањето на НАТО „се чини дека е постојан дел од погледот на светот на Трамп“.

Заменик-секретарката за печат на Белата куќа, Оливија Велс, изјави за ПОЛИТИКО дека „претседателот Трамп направил повеќе за НАТО од кој било друг“, наведувајќи ги неговите успеси во обезбедувањето договори од сојузниците за зголемување на трошоците за одбрана на 5% од БДП до 2035 година, зајакнување на американското воено присуство во Гренланд и напорите за ставање крај на тоталната војна на Русија во Украина.

Сепак, тој „останува цврсто на ставот дека нашите сојузници во НАТО требаше да бидат таму за Соединетите Американски Држави“ во текот на војната во Иран, рече таа, додавајќи: „Претседателот никогаш нема да се задоволи со управуваниот пад на Западот и ќе продолжи без извинување да ги унапредува нашите интереси дома и во странство“.

Се очекува демократите да го освојат Претставничкиот дом и потенцијално да го освојат Сенатот, додека личниот рејтинг на Трамп падна на најниско ниво досега.

Загриженоста ги нагласува растечките трансатлантски тензии по прекинот на сателитските услуги „Старлинк“ од страна на САД за Украина и новото зближување меѓу Трамп и рускиот претседател Владимир Путин неколку недели пред среднорочните избори. Понатамошните напади би му нанеле нов удар на НАТО, токму кога Русија ја засилува својата саботажна кампања и таканаречената хибридна војна низ Европа.

„Тој би можел да биде многу лут“, рече еден од дипломатите на НАТО. Ако е така, „ќе биде многу суров“.

Сили, пари и Украина

Во срцето на загриженоста е претстојниот преглед на американските сили во Европа, што се очекува до декември. Доколку Трамп биде спречен да донесува закони на домашен план, тој може да се обиде значително да го зголеми опсегот на тоа повлекување за да ја собере својата база на MAGA.

Претседателот би можел да одлучи да го поврзе континуираното американско присуство на континентот со прифаќањето на мировниот договор поддржан од САД во Украина од страна на Европа, рече Оана Лунгеску, поранешна службеничка на НАТО и истакнат член на тинк-тенкот Кралски институт за обединети служби.

„Постои ризик сите овие работи – прегледот на позицијата на американските сили, Украина, европскиот безбедносен поредок… некако да се третираат како дел од многу поголем договор со Путин“, рече таа, „создавајќи многу опасна ситуација за безбедноста во Европа“.

Трамп би можел да преземе мерки за намалување на придонесите на САД во заедничкото финансирање на алијансата, ограничување на шемата за купување оружје PURL поддржана од НАТО за Украина, како и дополнително продлабочување на врските со Русија, рекоа дипломатите.

Голем изборен пораз за републиканците би можел да предизвика големи промени во Пентагон, што би имало последици за сите планови што моментално се кројат во зградата. Министерот за одбрана Пит Хегсет стана длабоко непопуларна фигура во Конгресот, со оглед на неговото одбивање да дава редовни брифинзи за буџетите и операциите на пратениците, особено на демократите.

Таа непопуларност доведе до шпекулации дека Хегсет би можел да биде отпуштен по изборниот пораз за Трамп, делумно затоа што Конгресот предводен од демократите би го таргетирал Хегсет со истраги за неговото отпуштање на десетици генерали и адмирали без причина и несигурната војна со Иран. Овие сослушувања и истраги би го попречиле Хегсет и неговиот тим и би можеле да се покажат како срамни за администрацијата. Доколку Хегсет продолжи понатаму, во Пентагон ќе има преоден период кој би можел да ги одложи сите одлуки за преместување на американските трупи од Европа за неколку недели или месеци.

Теоретски, мнозинството на демократите во Претставничкиот дом и Сенатот би ја ограничило можноста на Трамп да маневрира дури и по прашања поврзани со надворешната и одбранбената политика, дури и ако американскиот закон моментално наметнува минимална граница од 76.000 трупи во Европа.

Сепак, „сомнително е дали барем одредбите за минималниот број војници би издржале правна проверка, во случај кога Трамп покажа голема подготвеност да ги игнорира судовите“, вели Џенифер Кавана, виш соработник во тинк-тенк организацијата „Defense Priorities“.

„Администрацијата на Трамп редовно ги игнорираше насоките на Конгресот за финансирање, трошејќи средства за активности кои законодавната власт не ги одобрила.“

Доколку Трамп одлучи да спроведе пообемно повлекување на силите, Европа ќе се соочи со „најголеми тешкотии“ во надоместувањето на капацитетите, вклучувајќи ги средствата за електронско војување, системите за противвоздушна одбрана, разузнавачката и извидувачката поддршка, полнењето гориво во воздух, како и одредени видови логистичка поддршка, вели таа.

Други сојузници се поскептични дека Трамп навистина ќе го урне НАТО.

„Постојано слушаме шпекулации дека Трамп… ќе го напушти НАТО, но досега тоа не се случило“, изјави за „ПОЛИТИКО“ црногорскиот министер за одбрана, Драган Краповиќ.

„Конгресот е тој што ја носи одлуката – конечната одлука за намалување на бројот на војници во Европа.“

Но, „за да се прават точни претпоставки, потребен е субјект кој носи рационални одлуки“, вели еден друг дипломат во НАТО. „Не мислам дека тоа е случај со актуелниот американски претседател.“ (Политико)