37. Ликовна колонија „Галичник“ – Галичник како медиум (12–19 август 2026)
Постојат места што инспирираат уметност. Но постојат и ретки места што самите стануваат уметност. Таков е Галичник.
Со 37 години континуитет и повеќе од 400 учесници од Македонија и од светот, Ликовната колонија „Галичник“ се етаблира како една од најреномираните традиционални меѓународни уметнички колонии во земјата и препознатлива платформа за современа визуелна уметност во регионот. Богатата колекција создадена низ годините претставува значаен сегмент од македонското современо културно наследство.
Концептот на 37. издание – „Галичник како медиум“ – го поставува селото не како инспиративна сценографија, туку како активен медиум на уметничкото создавање. Планината, камената архитектура, природата, светлината, звуците, тишината, традицијата, локалните жители и колективната меморија стануваат рамноправни чинители во креативниот процес. Уметниците не доаѓаат само да создаваат дела во Галичник – тие создаваат со Галичник, претворајќи го просторот во жива лабораторија за современа уметност.
Посебна вредност на Колонијата претставува нејзината отвореност кон јавноста. Покрај творечкиот процес, програмата вклучува презентации и разговори со уметниците (14 и 15 август), како и традиционална работилница со деца (16 август), со што современата уметност се доближува до пошироката публика и станува дел од секојдневниот културен живот.
Секој двегодишен циклус завршува со репрезентативна биенална изложба и каталог, кои ги документираат новосоздадените дела и претставуваат траен запис за секое издание. сè поголема меѓународна репутација и професионална видливост, потврдувајќи ја Ликовната колонија „Галичник“ како една од најрелевантните платформи за современа визуелна уметност во Југоисточна Европа.
И оваа година Колонијата го задржува својот силен меѓународен карактер и исклучителна селекција, обединувајќи уметници со различни генерациски, културни и медиумски искуства:
Нина Тодоровиќ (Србија)
е визуелна уметница, кураторка и професорка од Белград. Дипломирала, магистрирала и докторирала на Факултетот за ликовни уметности во Белград, каде ја развива својата долгогодишна авторска практика во областа на современото сликарство и визуелната уметност. Од средината на 1990-тите активно изложува во Србија и во странство, реализирајќи повеќе од педесет самостојни и над двесте педесет групни изложби. Нејзините дела се дел од бројни јавни и приватни колекции, а добитничка е на повеќе национални и меѓународни признанија. Покрај авторската практика, Тодоровиќ активно дејствува како кураторка, селекторка и член на меѓународни жири-комисии, придонесувајќи кон развојот на современата визуелна сцена во регионот. Нејзината работа се одликува со континуирано истражување на просторот, меморијата и визуелниот јазик, спојувајќи сликарството со пошироки интердисциплинарни пристапи.
Радостин Седевчев (Бугарија)
е визуелен уметник од Софија чија практика се развива низ инсталации и просторно-специфични проекти. Во своите дела ги истражува материјалните траги на меморијата, работејќи со пронајдени фотографии, семејни албуми, архивски материјали и секојдневни печатени медиуми. Неговите интервенции ги преиспитуваат начините на кои физичката трансформација на сликата и документот создава нови читања на личната и колективната историја, отворајќи простор за преиспитување на сеќавањето, времето и архивот. Докторирал на Националната академија за уметност во Софија, а својата практика ја надградувал преку студиски престои во Обединетото Кралство и Германија. Неговите самостојни изложби се реализирани во Националната галерија и ИКА – Софија, а во 2025 година е избран за apexart International Fellow во Њујорк.
Зденко Бужек (Хрватска)
е визуелен уметник, писател и преведувач кој живее и работи во Загреб. Дипломирал графика на Академијата за ликовни уметности во Загреб, а претходно студирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, што претставува важна врска со македонската уметничка сцена. Од почетокот на 1980-тите активно изложува на самостојни и групни изложби во Хрватска и во странство, а неговата практика се развива низ графиката, цртежот, сликарството и мултимедијалните проекти. Бил член на југословенската мултимедијална група Ударна група Поскок, скопската уметничка група Круг и интернационалната street art група Wall. Покрај визуелната уметност, Бужек е автор на девет книги и еден од најистакнатите хрватски преведувачи на литература од областа на источната духовна традиција, со повеќе од шеесет преведени изданија. Неговата разновидна практика ги поврзува визуелното размислување, книжевниот јазик и културниот превод во единствен авторски израз.
Арт Чибукчиу (Косово)
е мултидисциплинарен уметник од Приштина, чија практика ги опфаќа инсталацијата, графиката, звукот и видеото, со особен фокус на просторните инсталации како медиум за критичко преиспитување на современото општество. Во своите дела ги истражува односите меѓу општествените норми, движењето и механизмите преку кои политичките, просторните и географските структури незабележливо го обликуваат индивидуалното и колективното однесување. Покрај авторската практика, тој е дел од тимот на Приштинското биенале како Visual Content Creator, каде развива визуелни комуникации што ја поврзуваат концептуалната рамка на биеналето со неговиот јавен идентитет. Како претставник на новата генерација косовски уметници, Чибукчиу гради интердисциплинарен јазик во кој уметноста, просторот и визуелната комуникација функционираат како средство за критичко размислување и дијалог.
Клеменс Гахтер (Австрија)
е визуелен уметник чија практика се движи помеѓу сликарството, објектот и просторната инсталација. Работејќи со употребени текстили, постелнини, завеси и други пронајдени материјали, тој ги трансформира нивните акумулирани траги од секојдневниот живот во сложени сликарски површини што ги спојуваат материјалноста, меморијата и личното искуство. Неговите дела ги истражуваат ранливоста, анксиозноста, интимноста и психолошките состојби на современиот човек, градејќи визуелен јазик во кој грубоста и кревкоста, хуморот и иронијата, како и утописките и дистописките визии постојано се преплетуваат. Покрај самостојната практика, Гехтер е коосновач на уметничкиот колектив Fluoro Fleece Collective, иницијатива посветена на поддршка на младите уметници и развојот на независната современа уметничка сцена во Тирол. Неговите дела се изложувани во Австрија, меѓу другото во MuseumsQuartier Wien, Periscope Salzburg, Openspace Innsbruck и Palais Thurn und Taxis.
Предраг Терзиќ (Србија)
е визуелен уметник, куратор, теоретичар на уметност и професор од Белград. Дипломирал и магистрирал сликарство на Факултетот за ликовни уметности во Белград, а докторирал во областа на Теоријата на уметноста и медиумите на Универзитетот на уметностите. Денес предава на Факултетот за медиуми и комуникации во Белград. Неговата авторска практика ги поврзува сликарството, современата визуелна култура и критичката теорија, додека неговата кураторска работа создава простор за дијалог меѓу современата уметност, новите медиуми и општествените прашања. Од 2000 година реализирал повеќе од дваесет самостојни и над четириесет групни изложби во Европа и Северна Америка, а е автор на книгата Avert the Eyes (2013) и куратор на бројни меѓународни изложбени проекти. Покрај уметничката практика, активно работи како рецензент и истражувач во областа на современата уметност и медиумските студии.
Фук Нгујен (Виетнам / Холандија)
е композитор, звучен уметник и импровизатор кој живее и работи во Мастрихт, Холандија. Во својата практика ги поврзува композицијата, електронската музика, звучните инсталации, импровизацијата и создавањето сопствени инструменти, истражувајќи ги односите меѓу звукот, просторот, времето и движењето. Добитник е на Award for Innovation in Music 2024 на Конзерваториумот во Мастрихт, а неговите дела и настапи се претставени на фестивали и институции во Виетнам, Холандија, Норвешка и Литванија. Со образование и во компјутерски науки и во музичка композиција, Нгуен развива препознатлив интердисциплинарен јазик во кој технологијата, експериментот и непосредното искуство на слушањето се неразделно поврзани.
Сами Каваниши (Јапонија)
е визуелна уметница од Токио која работи во областа на дводимензионалните медиуми и просторните инсталации. Во својата практика ги поврзува личното телесно искуство, природните процеси и системското размислување, создавајќи дела што произлегуваат од внимателно набљудување на материјалите и нивните внатрешни својства. Живеејќи со невролошка состојба што предизвикува неволни движења на телото, Каваниши токму сопствената зголемена телесна чувствителност ја претвора во основна алатка на своето творештво. Нејзината интердисциплинарна практика е обликувана од искуства во социологијата, софтверското инженерство, органското земјоделство и аикидото, градејќи специфичен авторски пристап во кој уметноста станува простор за повторно воспоставување на односот меѓу човекот, природата и тивката перцепција. Наместо да ги контролира материјалите, таа влегува во дијалог со нив, создавајќи дела што повикуваат на забавување, внимание и внатрешна рамнотежа. За време на престојот во Галичник, Каваниши ќе ги истражува можностите што ги отвора средбата со нов природен пејзаж, локалните традиции и заедничкиот творечки процес.
Елпида Хаџи-Василева (Северна Македонија / Обединето Кралство)
е една од најзначајните македонски современи уметници со меѓународна кариера. Нејзината практика опфаќа скулптура, просторни инсталации, графика и архитектонски интервенции, при што создава впечатливи дела од необични природни и органски материјали, отворајќи прашања за животот и смртта, трансформацијата, меморијата, екологијата и односот меѓу човекот и природата. Ја претставуваше Македонија на 55. Венециско биенале (2013) со проектот Silentio Pathologia, а во 2015 година беше поканета од Ватикан да реализира дело за Павилјонот на Светата Столица на 56. Венециско биенале. Нејзините дела се реализирани и изложувани во водечки музеи, галерии и јавни простори во Европа и пошироко, а се дел и од значајни јавни и приватни колекции. Добитничка е на бројни меѓународни признанија, меѓу кои и стипендијата MacDowell Fellowship (2023), како и награди од Wellcome Trust, Pollock-Krasner Foundation и Arts Council England.
Кристина Пулејкова (Северна Македонија / Обединето Кралство)
е интердисциплинарна уметница чија практика ги поврзува современата уметност, науката и новите технологии. Работи со видео, виртуелна и проширена реалност (VR/AR), вештачка интелигенција, интерактивни инсталации, дигитални медиуми и биолошки системи, истражувајќи ги односите меѓу човекот, природата и технолошката иднина. Нејзините дела отвораат прашања за климатските промени, еколошката свест, постхуманизмот, колективната меморија и етиката на вештачката интелигенција, создавајќи искуства во кои научното истражување и уметничката имагинација се преплетуваат. Во последните години реализира проекти како Talking Plants (2023), Under the Skin, We Shine Brightest (2023), Wanderer (2022) и Where We All Meet (2021), претставени во Лондон, Париз и на повеќе меѓународни изложби и фестивали. Нејзината практика претставува препознатлив пример за современа уметност што ги надминува границите меѓу дисциплините и ги преиспитува можните односи меѓу технологијата, живиот свет и иднината на планетата.
Нивните различни културни искуства, уметнички јазици и медиуми ќе се сретнат во уникатниот амбиент на Галичник, создавајќи нови дела што ќе станат дел од колекцијата на Колонијата и ќе бидат претставени на биеналната изложба во 2027 година.
Ликовната колонија „Галичник“ не продуцира само уметнички дела за време на престојот на авторите. Таа создава знаење, истражувања, нови уметнички практики, трајна музејска колекција и меѓународни професионални мрежи што продолжуваат да живеат и по завршувањето на резиденцијата. Токму затоа Галичник не е само музеј на минатото, туку жива лабораторија на современата уметност, каде наследството не се чува зад стакло, туку постојано се преиспитува, се трансформира и повторно се создава. Затоа Галичник не е само место. Тој е медиум.
Ана Франговска, Уметнички директор