Унгарија и проширувањето на НАТО: Орбан бара уште отстапки

Унгарскиот парламент денеска ќе започне дебата за кандидатурата на Финска и Шведска за влез во НАТО – додека има стравувања дека премиерот Виктор Орбан би можел да го искористи своето вето за да ја уцени ЕУ за отстапки за прашањата за владеењето на правото во Унгарија. (Заедно со Турција, Унгарија допрва треба да ја ратификува апликацијата за пристап во НАТО.)

Министерот за надворешни работи Петер Сијарто во понеделникот рече дека унгарските пратеници наскоро ќе ги посетат Финска и Шведска „за да ја отфрлат нивната загриженост за неоснованите лаги за состојбата на демократијата во Унгарија“.

Мате Кочиш, шеф на парламентарната група ма националистичката партија Фидес, минатата недела рече дека се појавила „сериозна дебата“ за кандидатурата на двете земји за НАТО.

Орбан, познат како главен предизвикувач на проблеми на ЕУ, и самиот даде слични изјави. Унгарскиот лидер, кој има железна контрола врз неговата партија Фидес, рече во интервју минатата недела дека „иако во принцип го поддржуваме пристапот на Шведска и Финска во НАТО, прво треба да имаме сериозни дискусии“. Тој укажа на претходните критики на двете земји за унгарскиот досие за владеење на правото, тврдејќи дека некои од неговата партија ја доведуваат во прашање мудроста да се примат државите кои „шират бесрамни лаги за Унгарија, за владеењето на правото во Унгарија, за демократијата, за животот овде“.

Дали Орбан ќе го добие своето? Официјален претставник од Стокхолм рече дека не е изненадувачки да се види како Унгарија повторно прибегнува кон откуп – но тврди дека е малку веројатно да успее, прво затоа што „на сите им здосадува истата тактика на уцена“ на ниво на ЕУ и затоа што владеењето на правото им е важно и на другите членки на ЕУ: „Белгија, Луксембург, Холандија сите беа принципиелни“ да го поддржуваат владеењето на правото како основа за интеграција во ЕУ за која не може да се преговара, рече претставникот. „Франција и Германија, исто така, станаа многу поексплицитни во врска со ова“. На крајот, Комисијата и Парламентот, исто така, ќе проверат дали Унгарија навистина се реформирала пред да ѝ додели на земјата свежи пари од ЕУ.

Унгарската претседателка, Каталин Новак, се изјасни поинаку од владата, иако е блиску поврзана со Фидес. Таа денеска изјави дека се надева оти пратениците ќе го ратификуваат приемот на Шведска и Финска во НАТО „што е можно поскоро“, додека тие почнаа да расправаат за предлозите во парламентот.

„Некои мислат дека ова е лесно решен технички проблем. Ова не е случај. Тоа е сложена одлука со сериозни последици, затоа мора внимателно да се разгледа“, рече Новак во изјавата на Фејсбук во средата.

„Мојот став е јасен: во сегашната ситуација, влезот на Шведска и Финска во НАТО е оправдан. Имам доверба во мудрата одлука на парламентот што е можно поскоро!“ додаде таа.

Денешната дебата официјално го започнува процесот на ратификација на Унгарија – а гласањето се очекува во втората половина на март. Дипломат на ЕУ рече дека очекуваат дека Унгарија ќе мора да ги потпише кандидатурите за НАТО до крајот на месецот. Дали Унгарија, праша дипломатот, навистина може да си дозволи да отуѓи уште повеќе сојузници – вклучувајќи ги и САД?

Шефот на НАТО Јенс Столтенберг ги повика Унгарија и Турција да ја ратификуваат кандидатурата за членство на Финска и Шведска за време на посетата на Хелсинки во вторникот.