Tрамп e врховен командант на хаосот, цената ја плаќаме сите ние

САД и Иран повторно разменија напади во текот на изминатите неколку дена, иако минатиот месец  го потпишаа Меморандумот од Исламабад со кој се формализираше процесот на завршување на војната и се воспостави 60-дневен период за преговори за конечните услови на договорот. Но, тоа  беше вест само за минатиот месец. Потоа имаше толку многу разговори, фалење, напади и пресврти што конфликтот се чувствува како да започнал и завршил веќе неколку пати.

Целата војна е стара само пет месеци, но веќе се претвора во еден вид трајна карактеристика на животот, како некој повторувачки театар во кој  секој чин е неразличен од претходниот, за сите освен за најзафатените набљудувачи: Војната заврши. Војната е на својот врв. Иранците се храбри луѓе. Иранците се ѓубре, а не само нивните лидери. Иранците не сакаат прекин на огнот. Иранците молат за нешто. Ормускиот теснец е отворен, затворен е, делумно е отворен.

Да резимираме, сѐ уште сме во војната што требаше да трае само неколку недели, а сега влегува во шестиот месец. Иран повторно ги гаѓа целите на американските бази лоцирани низ целиот регион. Хутите презедоа блокада на бродовите така што војната сега се протега од Заливот до Црвеното Море. Трамп не може да се повлече. Иран сега ја разбира моќта на теснецот и неговата географска, а со тоа и воена, предност во неговото контролирање. Трамп не може да ја заврши војната со тој адут за преговарање во рацете, а Иранците нема да ја завршат војната без него. Тој не може да се повлече под услови што го враќаат на предвоеното статус-кво, а не може да нападне со целиот капацитет. Згазнувањето на терен би било продолжена крвава кампања што би одзела многу животи. Во САД, досегашните смртни случаи на 18 војници и начинот како Пентагон се обидува да го потцени тој број веќе предизвикаа бес.

Па што сега? Војната веќе ги чини САД речиси 40 милијарди долари, а Пентагон бара уште 67 милијарди долари. Барањето на Белата куќа од Конгресот за фискалната година е колосални 1,5 билиони долари. Импликациите од ова расипништво за САД се задушување на домашните трошоци. „Водиме војни“, рече Трамп претходно оваа година. „Не е можно да се грижиме за градинките, Медикејд, Медикер… Мораме да се грижиме само за едно нешто: воена заштита“. Од што? Од војната што самите ја започнаа, што никој не ја побара, што воопшто нема одбранбени карактеристики и што ја води братска куќа насилници и подлизурковци.

Сè е во купот на авантурите на Трамп: иранските деца и цивилите, инфраструктурата; економиите и политичката стабилност на земјите од Заливот, па дури и нивната вода за пиење, додека Иран ги напаѓа постројките за десалинизација од кои се во голема мера зависни. Го погаѓа и речиси секое домаќинство во светот. Нафтата минатата недела надмина 100 долари за барел, а цените на енергијата се повисоки низ целиот свет. Цените на нафтата од типот Брент сега се речиси 40% повисоки отколку пред војната. Галон бензин во САД сега чини и 37% повеќе отколку што беше, а дизелот е 40% повисок. Цените на бензинот повторно скокнаа во Велика Британија, пораснаа за речиси 50% само овој месец, а разликата  помеѓу новите зголемени цени на нафтата и она што го плаќате на пумпата ќе се појави за две недели.

И приказната се повторува низ целиот свет. Реконфигурацијата врши притисок врз економиите низ целиот свет во различни состојби на криза, без разлика дали станува збор за богати капиталистички држави кои пукаат од зголемувањето на цените и профитите, или за посиромашни каде што владите не можат да издржат повеќе болка за веќе стресните потрошувачи. Протестите поради зголемувањето на трошоците и цените на горивата се разгореа и го парализираа транспортот од Ирска до Кенија.

Тоа го прави овој нестабилен момент совршено време за донесување некои стабилизирачки мерки и зголемување на довербата во економското управување. Нешто, можеби, како замена на царинскиот режим на Трамп, кој истече минатата недела, со нов, наметнат врз основа на тоа што земјите не прават доволно за „справување со принудната работа“. Ако мислите дека ова е лош изговор и дека администрацијата на Трамп не се грижи за лошите работни услови ширум светот, тогаш ова за жал е симптом на синдромот на растројство на Трамп. 

Очигледно, сите сме заложници на режимот во САД кој ја притисна својата воена и економска моќ во служба на егото и незнаењето; врзан за администрација што ја води земјата како што го води  светот, за која ниту една игра не е премала или преголема. Иницирање груби тарифни политики или вовлекување на цел регион во војна затоа што мислеле дека тоа ќе биде лесно и ќе изгледа кул. Трамп е многу неврзан, кавалер, во еден момент му е здодевно, во друг е  вознемирен. Како целиот свет да е играчка со која треба да се игра и да се фрли, па повторно да се подигне и да се тресе и поттикне.

И сето тоа не покажува знаци на намалување. Поврзани со американската хегемонија, сите ние ги броиме парите, телата, постојано ескалирачките штети од изборот на еден човек и подготвеноста на кариеристите и кукавиците кои му овозможуваат да го прави тоа и го поддржуваат. Колку повеќе продолжува, толку повеќе овие трошоци ќе се пребројуваат во еден вид позадинска врева на нашето постоење, а она што претходно беше незамисливо ќе стане ново нормално. Преголемата војна што секој ден ги преуредува геополитиката, домашните буџети и домаќинствата е нова нормала. Трамп е заглавен. Не можам да ја проголтам невкусната цена на мирот. Не можат и сите други кои ги плаќаат трошоците. (Гардијан)