Свечено затворање на 48. Денови на македонската музика
Со концерт на Филхармонија и доделување на наградите на Сојузот на композитори на Македонија (СОКОМ) вечер ќе бидат затворени 48. Денови на македонска музика.
Концертот е посветен на 100 години од раѓањето на композиторите Кирил Македонски и Властимир Николовски. Диригент е Борјан Цавен, а како солист ќе настапи Мила Јаневска, сопран.
Програма
100 години од раѓањето на Кирил Македонски и Властимир Николовски
Кирил Македонски (1925 – 1984) е еден од најистакнатите македонски композитори на 20-тиот век, чиј опус одигра клучна улога во обликувањето на македонската музичка култура. Тој беше меѓу првите што успешно споија традиционалните македонски музички елементи со современите западноевропски музички насоки, создавајќи препознатлив стил што ја одразува националната музичка идиоматика. Музиката на Македонски ја носи уникатната ритмичка и мелодиска пулсација на македонскиот фолклор, кој го сметал за суштинска основа на своето творештво. Во периодот од 1956 до 1960 година, компонира неколку значајни оркестарски дела, меѓу кои и четири од неговите пет симфонии. Неговиот професор, словенечкиот композитор Луцијан Марија Шкерјанц, ги опишал неговите симфонии како „силни, динамични и исполнети со сигурност во изразот преку јазикот и музичките средства на дваесеттиот век“.
Изведувачи
Маестро Борјан Цанев (Скопје, 1973) е еден од водечките македонски диригенти, чиј репертоар и интерпретативен пристап се одликуваат со длабока прецизност и стилска автентичност. Неговата уметничка дејност се карактеризира со аналитички пристап кон партитурата, интензивна динамичка експресија и фина артикулација, што го вбројува меѓу најзначајните фигури на современата македонска диригентска сцена.
Со својот долгогодишен ангажман како главен диригент на Македонската филхармонија, Цанев значително придонесе кон унапредувањето на оркестарската интерпретација во Македонија. Неговите толкувања на симфонискиот и концертниот репертоар се одликуваат со суптилно обликување на оркестарската текстура, внимателно балансирање на инструменталните секции и прецизна агогика, што особено доаѓа до израз во неговите изведби на делата од доцниот романтизам и модерната ера. Посебно внимание во неговата работа заземаат делата на македонските композитори, каде што неговата интерпретативна естетика вклучува внимателна артикулација на мелоритмичките и хармонските особености карактеристични за македонската современа музика. Под негово водство, Македонската филхармонија реализира бројни значајни изведби на македонски автори, воспоставувајќи репертоарна континуитетност и контекстуална рефлексија на националниот музички идентитет.
Покрај активноста како диригент, Цанев е ангажиран и во педагошката сфера, каде што неговата методологија опфаќа историско-аналитички пристап кон диригентската техника и стилската интерпретација. Неговото влијание врз новите генерации македонски музичари е значајно, особено во однос на разбирањето на оркестарскиот звук, функционалната анализа на партитурата и современите диригентски практики.
Со својата уметничка дејност, Борјан Цанев претставува водечка фигура во современиот македонски музички контекст, спојувајќи интерпретативна суптилност со аналитички пристап, и со тоа придонесува за афирмација на македонската музичка култура на меѓународната сцена.
Солистичкиот настап со Македонската филхармонија во 2018 година го нагласи нејзиниот суптилен однос кон вокалната линија и сценската експресија, што критиката го препозна како израз на „млад сопран со исклучителна емоционална длабочина“.Во 2019 година ја пее главната улога во оперетата Смешните нибелунзи на Универзитетот во Виена, а истата година настапува на летниот фестивал JOPERA и на фестивалот „Шопертијаде“ во Виена. Мила освојува повеќе меѓународни признанија, вклучувајќи го престижниот конкурс Neue Stimmen. Во 2021 година настапува на завршниот концерт на маестро Томас Хемпсон во Линц, Австрија, а во 2022 година е дел од проектот Шубертијаде, организиран од светскиот тенор Михаел Шаде. Во мај 2023 година ја дебитира главната улога на Елетра во Моцартовата опера Идоменео на Schlosstheater Schönbrunn.
Независно од младоста, Мила веќе е препознатлива фигура на светската опера сцена, настапувајќи со водечките оркестри како Wiener Kaiserorchester и Wiener Barockorchester. Во октомври 2024, Мила ја има честа да дебитира во Индиската метропола Мумбаи, каде одржува свој солистички концерт во престижната сала „Тата театар“.
Вовед во Свеченото затворање на фестивалот ќе биде доделувањето на традиционалните награди „Георги Божиков“ и „Панче Пешев“ што СОКОМ ги доделува за најуспешни композиторски и уметнички остварувања во претходната година.
Композицијата „Куклици“ премиерно се изведе на 28 ноември минатата година, на роденденскиот концерт на Македонската филхармонија и беше една од откупените композиции на конкурсот кој го објави оваа институција со цел да се поттикнат и мотивираат домашните автори да напишат нови симфониски дела кои својата праизведба ќе ја доживеат во јубилејната концертна сезона.