Што е руски олигарх?

Американското Министерство за правда создаде работна група која ќе ги следи имотите на руските олигарси, при што администрацијата на Бајден вети дека ќе ги заплени нивните јахти, луксузни апартмани и приватни авиони. Но, што се олигарсите? И како нивното богатство е поврзано со руската инвазија на Украина?

Што е руски олигарх?

Олигарсите – или екстремно богатите деловни лидери кои се политички поврзани – станаа поистакнати во Русија во 1990-тите, но тие не се единствени само за Русија.

Многу руски олигарси се силно вклучени и имаат корист од режимот на рускиот претседател Владимир Путин, а некои служат на политички позиции.

На пример, кога Путин отвори нов мост кон Крим во 2018 година – регион што Русија го анектираше од Украина во 2014 година – мостот го изгради компанијата на неговиот пријател Аркадиј Ротенберг, а камионот што тој го возеше преку него беше направен од државната корпорација Ростек на Сергеј Чемезов, според Московскиот центар Карнеги, тинк-тенк кој се фокусира на внатрешната и надворешната политика.

Тука често има линија на наследување на олигарсите во политиката. На пример, Дмитриј Патрушев, син на секретарот на рускиот Совет за безбедност, Николај Патрушев, беше назначен за министер за земјоделство на Русија, според Московскиот центар Карнеги.

Бројни руски олигарси и владини функционери беа санкционирани од страна на САД во 2018 година, делумно поради окупацијата на Крим од страна на режимот и поради продолжувањето на поттикнувањето насилство во Украина, според американското Министерство за финансии, кое ги објави санкциите. Синот на Ротенгберг и Патрускев беа вклучени во тој круг санкции поради нивната вмешаност во режимот.

„Руските олигарси и елити кои профитираат од овој корумпиран систем повеќе нема да бидат изолирани од последиците од дестабилизирачките активности на нивната влада“, рече министерот за финансии Стив Мнучин во соопштението за печатот за тие санкции.

Зошто сега се санкционираат некои олигарси?

Одделот за правда вели дека новата мултиагенциска иницијатива позната како Task Force KleptoCapture има за цел да ги спроведе големите санкции, извозните ограничувања и економските контрамерки што САД и нивните сојузници и партнери и ги наметнаа на Русија по нејзината неиспровоцирана инвазија на Украина.

Санкциите се дизајнирани „да ја изолираат Русија од глобалните пазари и да наметнат сериозни трошоци за овој неоправдан чин на војна, со таргетирање на злосторствата на руските функционери, владините елити и оние кои го помагаат или прикриваат нивното незаконско однесување“.

„До оние кои го зајакнуваат рускиот режим преку корупција и избегнување санкции: ќе ве лишиме од безбедно засолниште и ќе ве повикаме на одговорност“, рече заменик-јавниот обвинител Лиза О. Монако во соопштението за печатот. „Олигарсите да бидат предупредени: ќе ја користиме секоја алатка за да ги замрзнеме и заплениме вашите приходи од криминал“.

Додека оперативната група има за цел да ја повика на одговорност санкционираната руска елита по инвазијата на земјата на Украина, следењето и запленувањето на нивните средства нема да биде лесно.

Овие извонредно богати и моќни поединци – вклучувајќи го и самиот Владимир Путин – презедоа детални чекори за да го заштитат своето богатство ширум светот.

Некои олигарси се обидуваат да ги избегнат казните со преместување на средства – како нивните мега-јахти – на територии каде што не се применуваат санкции и каде што нивниот имот не може да биде запленет или замрзнат имот.

Што се случува сега?

Финансиерот и застапник за борба против корупцијата, Бил Браудер, изјави за високиот дописник на CBS News, Кетрин Хериџ, дека целта е да се натераат олигарсите да извршат притисок врз Путин да ја прекине војната. „Ние не сме подготвени да се вклучиме во воена војна, така што постои израз дека треба да се бориме со нив во банките ако не можеме да се бориме со нив со тенкови“, рече Браудер.

Некои богати Руси се изјаснија против нападот на Путин врз Украина. Михаил Фридман, кој основаше една од најголемите руски приватни банки, рече дека не верува дека војната треба да биде решение.

Евгениј Лебедев, син на олигарх и сопственик на лондонски „Ивнинг стандард“, објави изјава на насловната страница на својот весник под наслов „Претседателе Путин, те молам прекинете ја оваа војна“.

„Како руски државјанин, ве молам да ги спречите Русите да ги убиваат нивните украински браќа и сестри. Како британски државјанин ве замолувам да ја спасите Европа од војна“, напиша Лебедев, чиј татко, Александар Лебедев, е поранешен агент на КГБ, кој стана сопственик на банка. 

Друг руски бизнис магнат, Олег Дерипаска, се појави на платформата за пораки Телеграм за да ја сподели својата изјава. Тој се смета за сојузник на Путин, но напиша дека „мирот е многу важен“ и дека разговорите за завршување на војната треба да започнат „што е можно поскоро“, според Асошиејтед прес.