Само неколку минути гледање на изгрејсонцето или зајдисонцето имаат изненадувачки ефект врз мозокот

Моментите пред зајдисонцето или изгрејсонцето отсекогаш изгледале посебни. Се чини дека носат посебен мир и спокојство, а научниците исто така нагласуваат како тие влијаат врз нашиот мозок и менталното здравје.

Постојат сè повеќе докази дека гледањето на зајдисонцето и изгрејсонцето може да има корисен ефект врз нашето здравје. Научниците откриле дека тие ја намалуваат анксиозноста и депресијата, ја подобруваат меморијата, креативноста, сонот, па дури и алтруизмот.

Една од главните придобивки доаѓа од чувството на страхопочит што го предизвикува зајдисонцето. Истражувањата покажуваат дека ова чувство може да има моќно влијание врз многу аспекти на нашето здравје.

Чувствуваме страхопочит кога сме сведоци на нешто огромно и длабоко што не можеме целосно да го разбереме. Без разлика дали станува збор за уметничко дело, човечко достигнување или природно чудо. Ваквите искуства ја менуваат нашата перцепција, предизвикуваат физички реакции како што се солзи, но исто така влијаат на нашата ментална состојба.

„Една од најсигурните карактеристики на страхопочитта е чувството на малост и сфаќањето дека нашите проблеми можеби не се толку големи колку што мислиме“, вели Мишел Шиота, професорка по социјална психологија на Државниот универзитет во Аризона, како што објави Би-Би-Си. Според неа, токму тоа помага да се прекинат негативните обрасци на размислување, да се намали вознемиреноста и да се вратиме во сегашниот момент.

Зајдисонцата и изгрејсонцата се одличен пример за ова. Студија од 2023 година спроведена на повеќе од 2.500 учесници покажа дека токму нивната исклучителна убавина и необичните глетки создаваат силно чувство на страхопочит.

Супер страхопочит

Покрај тоа што го подобруваат расположението, зајдисонцата можат да ја подобрат и вашата меморија. Во експериментот на Мишел Шиота, учесниците кои гледале импресивен научен филм пред да полагаат тест, имале поголема веројатност да се сетат на приказната што ја слушнале подоцна. Не е сосема јасно што се случува во мозокот, вели Стелар, но е можно искуствата што предизвикуваат импресивно чувство да го фокусираат нашето внимание посилно на сегашниот момент.

Студија на 200 луѓе, исто така, откри дека луѓето кои почесто доживуваат радост и страхопочит имаат пониски нивоа на цитокини, маркери на воспаление поврзани со поголем ризик од дијабетес, кардиоваскуларни заболувања и депресија. Причината за ова не е сосема јасна, но може да биде поврзана со поголемо чувство на поврзаност и пониски нивоа на стрес.

Страхопочитта може да нè направи и пољубезни. Во една студија, студентите кои гледале џиновски еукалиптус дрвја имале значително поголема веројатност да му помогнат на истражувачот да собере паднати моливи од оние кои гледале во зграда.

Слично на тоа, ако сте воодушевени од убавината на зајдисонцето, поголема е веројатноста да покажете поголемо сочувство и подготвеност да им помогнете на другите.

Подгответе се за подобар сон и подобар ден
Додека зајдисонцата го намалуваат нивото на кортизол, изгрејсонцата се природен поттик за него. Благодарение на кортизолот, нашиот внатрешен часовник се активира и производството на мелатонин е блокирано, што ни овозможува да останеме будни.

Во регулиран систем, кортизолот се зголемува околу 30 минути по будењето, а потоа полека се намалува како што денот се приближува кон ноќта. Но, редовното изложување на вештачка светлина (особено сина светлина од екраните) по зајдисонцето може да го измами системот што произведува кортизол да произведува повеќе од него кога не ни е потребен.

Научниците предупредуваат дека хронично високите нивоа на кортизол можат да предизвикаат голем број здравствени проблеми, вклучувајќи депресија, анксиозност, когнитивно оштетување и кардиоваскуларен стрес.

Дополнително, изгрејсонцето (или изложеноста на сончева светлина) го стимулира производството на серотонин, мозочна хемикалија што го подобрува расположението.

За оние чие темпо на живот не дозволува пропуштање на изгрејсонцето и зајдисонцето, технологијата нуди решение. Всушност, една студија од 2024 година откри дека LED светлото што ги имитира дифузните нијанси на зајдисонцето и изгрејсонцето значително помага во регулирањето на циркадијалните ритми на луѓето.