ОАЕ сакаат насилно да го отворат Ормускиот теснец, подготвени за војна

Обединетите Арапски Емирати се подготвуваат да им помогнат на САД и нивните сојузници да го отворат Ормутскиот теснец, со што ќе станат првата држава од Персискиот Залив што директно ќе влезе во војна откако беше цел на ирански напади, објави „Волстрит џурнал“.

Според арапски претставници, ОАЕ лобираат за резолуција на Советот за безбедност на ОН што би дозволила таква акција. Дипломатите од Емиратите ги повикаа САД и воените сили од Европа и Азија да формираат коалиција за насилно отворање на теснецот.

План за воена акција и чистење на мини
Функционер на ОАЕ изјави за WSJ дека режимот во Техеран верува дека се бори за сопствен опстанок и е подготвен да ја загрози глобалната економија со блокирање на теснецот. Тој додаде дека ОАЕ разгледуваат специфични воени улоги, вклучително и учество во чистењето на поморските мини и обезбедување логистичка поддршка.

Според истите извори, ОАЕ веруваат дека САД треба да ги заземат стратешките острови во теснецот, вклучувајќи го и Абу Муса, кој Иран го контролира половина век и кој исто така го полагаат ОАЕ. Министерството за надворешни работи на ОАЕ нагласи дека постои „широк глобален консензус дека слободата на пловидба во Ормутскиот теснец мора да се зачува“.

Пресврт во политиката кон Иран
Саудиска Арабија и другите земји од Персискиот Залив, исто така, сè повеќе му го вртат грбот на Иран и сакаат војната да продолжи сè додека режимот не биде ослабен или соборен, иако засега не испраќаат војници, според WSJ. Бахреин, близок сојузник на САД, каде што е сместена Петтата флота на американската морнарица, спонзорира резолуција на ОН за која би можело да се гласа уште оваа недела.

Промената на ОАЕ претставува значајна промена во стратегијата, велат регионалните претставници. Дубаи е финансиски центар кој барем делумно соработува со Иран со години, а Емиратите се обидоа да посредуваат меѓу Вашингтон и Техеран пред војната.

„Волстрит џурнал“ претходно објави дека американскиот претседател Доналд Трамп е подготвен да ја заврши војната без повторно отворање на Ормутскиот теснец, оставајќи ја таа задача на други земји.

Ризици од ескалација и ирански одговор
Влегувањето на ОАЕ во војната носи сериозни ризици. Таквиот потег би можел да ги влоши односите со Иран на долг рок, дури и по завршувањето на конфликтот.

Иран веќе ги засили нападите врз ОАЕ. Во последните денови, лансираше речиси 50 балистички и крстосувачки ракети и дронови, а вкупно, речиси 2.500 ракети и дронови се испукани кон Емиратите, повеќе отколку кон која било друга земја, вклучително и Израел, според WSJ.

Техеран се закани дека ќе ја уништи критичната цивилна инфраструктура на која било држава од Персискиот Залив што поддржува операции против неа.

„Тие би можеле да војуваат само за да се соочат со уште поагресивен Иран, да продолжат да страдаат од напади врз критичната инфраструктура и потенцијално да ја изгубат довербата на инвеститорите“, рече Елизабет Дент од Вашингтонскиот институт.

Економски удар и промена на ставот
Иранските напади веќе ја погодија економијата на ОАЕ. Воздушниот сообраќај и туризмот се намалени, пазарот на недвижности е погоден, а имаше и отпуштања. Ова го доведе во прашање клучниот адут на ОАЕ – нивниот имиџ како стабилна и безбедна оаза во нестабилен регион.

Како одговор, властите воведоа построги мерки, вклучително и забрана за влез во земјата за ирански граѓани и затворање на иранските институции во Дубаи.

Борбата за контрола на клучен пат
Ормутскиот теснец е клучен за извоз на нафта и снабдување со енергија, а ОАЕ верува дека со одобрение од ОН, земјите од Европа и Азија исто така би биле подготвени да учествуваат во неговото повторно отворање.

Сепак, постои можност Русија и Кина да стават вето на таква резолуција, додека Франција предлага алтернативно решение. Дури и без одобрение од ОН, ОАЕ се подготвени да учествуваат во воена операција, велат официјални лица.

Иран, од друга страна, инсистира на трајна контрола врз теснецот, вклучително и систем на патарини за премин, што предизвикува загриженост кај земјите од Заливот.

Воена операција исклучително тешка
Воените аналитичари предупредуваат дека не е јасно дали воената акција воопшто може да го отвори теснецот. Таквата операција би барала контрола не само на водниот пат, туку и на околното земјиште, евентуално со вклучување на копнени сили.

„Не мислам дека можеме да го направиме тоа. На Иран му е потребно сè за да одржи закана над теснецот – еден дрон, една мина или мал „чамец самоубиец““, рече американскиот конгресмен Адам Смит. Сепак, некои земји од Персискиот Залив го сметаат ризикот за прифатлив со оглед на стратешката важност на рутата.

ОАЕ нудат логистика и воена поддршка
Учеството на ОАЕ би отворило дополнителни оперативни опции, вклучително и заштита на бродови и напад врз ирански цели, според WSJ. Земјата има воени бази, пристаништето Џебел Али и стратешка позиција во близина на влезот во Ормутскиот теснец, што го прави клучен за евентуална операција предводена од САД.

ОАЕ, исто така, имаат модерни воздухопловни сили со американски борбени авиони Ф-16, како и беспилотни летала и залихи на оружје што би можеле да им помогнат на сојузниците. „Близината на теснецот овозможува распоредување на разни платформи за заштита на бродовите и напад врз ирански цели низ Заливот“, рече Грант Рамли од Вашингтонскиот институт.