Мицотакис предлага план од шест точки како да се спаси европскиот пазар на гас

Мора да се дејствува брзо за да се запре спирала на шпекулации и политизирани зголемува на цените на гасот предизвикана од војната во Украина.

Така мисли грчкиот премиер Киријакос Мицотакси кој во денешната колумна за „Политико“ предлага план од шест точки за да се спаси европскиот пазар на гас и да се заштити животниот стандард на Европејците. Планот на Мицотакис ја адресира ранливоста на Европа кога станува збор за цените на бензинот и електричната енергија произведена од гас. Влејќи дека спиралата на шпекулации и политизирани покачувања на цените мора да престане и кога пазарите ќе престанат да функционираат нормално, обврска на владите и регулаторите е да се вклучат и да обезбедат дека пазарот може да се ресетира и ребалансира. „Сега е такво време“, вели Мицотакис.

Грчкиот премиер наведува дека ѝ пишал на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и ѝ изложил план од шест точки по кои, според него, треба да се дејствува за да се вратат цените на пазарната регулатива.

Еве го планот на Мицотакис, кој, како што вели е збир на технички, но неопходни чекори за ребаланс на пазарите.

„Прво, ни треба ограничување на цените на оние што се познати како цени на капацитетите за пренос на наслови (ТТФ), или највисоките историски цени на бензинот пред кризата. Второ, мора да имаме дневни ценовни заштитни огради, слични на оние што постојат на пазарите на акции. Ова ќе ни овозможи да ја ограничиме нестабилноста на опсегот на флуктуација на ТТФ, во рамките на, на пример, плус или минус 10 проценти.

Ние, исто така, треба да го разгледаме поставувањето на итни цени – со други зборови, одредување на фиксна цена – но само како итна реакција на декларации во врска со протокот на гас од гасоводот од Русија. Ни треба и ограничување на профитот на бруто профитните маржи. На пример, на големопродажните пазари на електрична енергија, ова би можело да биде ограничување од 5 проценти врз основа на пазарните регулатори кои ги следат трошоците за производство и производствените средства.

Потоа, постои тргување со физичка испорака или разгледување на временски ограничена опција во која може да се дозволи тргување само со физичка испорака и да се избегне манипулација на пазарот.

И, конечно, подобрување на ликвидноста: Зголемување на ликвидноста на пазарот на природен гас преку пазарно спојување меѓу Соединетите Држави, ЕУ и Азија. На пример, ова може да се направи со зајакнување на соработката со Кина за товарите на ЛНГ и потенцијално воведување ограничувања на транспортните трошоци за да се дестимулираат шпекулациите.

Разбирам дека овие точки претставуваат значителни интервенции на пазарот. Затоа тие мора да бидат временски ограничени и придружени со јасно дефинирани предизвикувачи и опции за излез. Тие се дизајнирани да ѝ дадат краткорочно одложување на ЕУ за да го стабилизира пазарот на гас, да ги запрат пазарните шпекулации на сметка на даночните обврзници и бизнисите, да го разоружаат ‘вооружувањето’ на пазарот на гас поради геополитичката тензија и да обезбедат време за поодржливо среднорочни до долгорочни решенија.

Понатаму, тоа се мерки кои веќе се користеа на други пазари, под екстремни околности во минатото. И уште поважно, тие можат да ги рационализираат цените без да нанесат дополнителни фискални трошоци за нашите економии или да влијаат на производствениот капацитет или синџирите на снабдување со природен гас“, предлага грчкиот премиер Киријакос Мицотакис. (Н.В.)